دوره 37، شماره 536: هفته چهارم شهریور ماه 1398:857-863

ارزیابی استرس شغلی در میان کارکنان بیمارستان الزهرا (س)؛ بزرگ‌ترین مرکز درمانی استان اصفهان

علیرضا صفائیان , رضا روزبهانی , نگاه توکلی‌فرد , سماح مزنر , سید محمد فاطمی , فیروزه عباسی

DOI: 10.22122/jims.v37i536.10708

چکیده


مقدمه: کیفیت زندگی کاری شاغلین، یک عامل اساسی در جذب افراد واجد صلاحیت، متعهد و با انگیزه برای سازمان‌های بهداشتی- درمانی می‌باشد. استرس شغلی، از عواملی است که بر کیفیت زندگی کاری پرسنل بهداشتی- درمانی و ارایه‌ی خدمات سلامتی تأثیر می‌گذارد. هدف از انجام مطالعه‌ی حاضر، بررسی استرس شغلی کارکنان بهداشتی- درمانی شاغل در بیمارستان الزهرای (س) اصفهان بود.

روش‌ها: مطالعه‌ی مقطعی حاضر، بر 581 نفر از کارکنان بیمارستان الزهرای (س) اصفهان انجام گرفت. افراد مورد مطالعه، با روش Quoto-random sampling در 8 رده‌ی کاری شامل پرستار (290 نفر)، کمک بهیار (88 نفر)، اداری (72 نفر)، تکنیسین اتاق عمل (37 نفر)، تکنیسین بیهوشی (36 نفر)، ماما (21 نفر)، تکنیسین آزمایشگاه (20 نفر) و تکنیسین رادیولوژی (17 نفر) وارد مطالعه شدند. پرسش‌نامه‌ی استرس شغلی (Health and safety executive یا HSE) توسط شرکت کنندگان به روش خود اظهاری تکمیل شد. چک لیست مطالعه، شامل خصوصیات دموگرافیک و عوامل شغلی نظیر رده‌ی شغلی، بخش محل خدمت، نوع رابطه‌ی استخدامی، سابقه‌ی کار و شیفت کاری کارکنان نیز ثبت و مقایسه گردید.

یافته‌ها: نمره‌ی کلی استرس شغلی، برابر با 5/16 ± 1/118 بود که بالاترین نمره‌ها بر اساس پرسش‌نامه‌ی HSE در حیطه‌ی تقاضا و سپس، نقش وجود داشت. رده‌ی شغلی با نمره‌ی کلی استرس شغلی و با حیطه‌ی ارتباط و کنترل ارتباط معنی‌داری داشت که بیشترین میزان استرس در پرسنل تکنیسین اتاق عمل و کمترین آن در پرسنل مامایی دیده شد (050/0 > P). نمره‌ی کلی استرس شغلی، از نظر بخش محل خدمت افراد مورد پژوهش با سابقه‌ی کار، شغل دوم و نوع شیفت تفاوت معنی‌داری نداشت (050/0 > P)؛ همچنین، شیفت کاری با حیطه‌ی نقش، ارتباط معنی‌داری نشان داد (050/0 > P). نوع رابطه‌ی استخدامی با نمره‌ی استرس کلی و با حیطه‌های ارتباط، حمایت مسؤول و کنترل ارتباط معنی‌داری نشان داد (050/0 > P).

نتیجه‌گیری: از مجموعه یافته‌های مطالعه، چنین برمی‌آید که استرس شغلی در میان کارکنان بیمارستان الزهرا (س)، در میان رده‌های شغلی مختلف تفاوت معنی‌داری دارد که لازم است توجه بیشتری برای کاهش استرس در رده‌های شغلی پر استرس نظیر تکنیسین اتاق عمل و پرستار، به عمل آید. با توجه به ارتباط شیفت کاری و نوع رابطه‌ی استخدامی با بعضی حیطه‌های استرس شغلی، لازم است مدیران دانشگاه و بیمارستان نسبت به تبدیل رابطه‌ی استخدامی از موقت به دایم و تنظیم برنامه‌های شیفت کاری پرسنل، توجه بیشتری معطوف نمایند.


واژگان کلیدی


استرس شغلی؛ کارکنان بهداشتی- درمانی؛ مطالعه‌ی مقطعی؛ ایران

تمام متن:

PDF

مراجع


Mosadeghrad AM, Ferlie E, Rosenberg D. A study of relationship between job stress, quality of working life and turnover intention among hospital employees. Health Serv Manage Res 2011; 24(4): 170-81.

Michie S. Causes and management of stress at work. Occup Environ Med 2002; 59(1): 67-72.

Robinson JR, Clements K, Land C. Workplace stress among psychiatric nurses. Prevalence, distribution, correlates, and predictors. J Psychosoc Nurs Ment Health Serv 2003; 41(4): 32-41.

McGowan B. Self-reported stress and its effects on nurses. Nurs Stand 2001; 15(42): 33-8.

McVicar A. Workplace stress in nursing: A literature review. J Adv Nurs 2003; 44(6): 633-42.

McCann L, Hughes CM, Adair CG, Cardwell C. Assessing job satisfaction and stress among pharmacists in Northern Ireland. Pharm World Sci 2009; 31(2): 188-94.

Oginska-Bulik N. Occupational stress and its consequences in healthcare professionals: the role of type D personality. Int J Occup Med Environ Health 2006; 19(2): 113-22.

Gandham SR. Occupational stress: Time for a policy. Safety and Health Practitioner 2000; 18(1): 20-1.

Shapiro SL, Astin JA, Bishop SR, Cordova M. Mindfulness-based stress reduction for health care professionals: results from a randomized trial. Int J Stress Manag 2005; 12(2): 164-76.

Firth-Cozens J. Individual and organizational predictors of depression in general practitioners. Br J Gen Pract 1998; 48(435): 1647-51.

Redfern S, Hannan S, Norman I, Martin F. Work satisfaction, stress, quality of care and morale of older people in a nursing home. Health Soc Care Community 2002; 10(6): 512-7.

Chiu CK, Chien CS, Lin CP, Hsiao CY. Understanding hospital employee job stress and turnover intentions in a practical setting: The moderating role of locus of control. J Manag Dev 2005; 24(10): 837-55.

Lambert EG, Paoline EA. The influence of individual, job, and organizational characteristics on correctional staff job stress, job satisfaction, and organizational commitment. Crim Justice Rev 2008; 33(4): 541-64.

Cartledge S. Factors influencing the turnover of intensive care nurses. Intensive Crit Care Nurs 2001; 17(6): 348-55.

Bagheri B, Meshkini F, Dinarvand K, Alikhani Z, Haysom M, Rasouli M. Life psychosocial stresses and coronary artery disease. Int J Prev Med 2016; 7: 106.

MacKay CJ, Cousins R, Kelly PJ, Lee S, Ron H. McCaig RH. ‘Management Standards’ and work-related stress in the UK: Policy background and science. Work & Stress 2004; 18(2): 91-112.

Azad Marzabadi E, Gholami Fesharaki M. Reliability and validity assessment for the hse job stress questionnaire. Journal of Behavioral Sciences 2011; 4(4): 291-7. [In Persian].

McAllister M, McKinnon J. The importance of teaching and learning resilience in the health disciplines: A critical review of the literature. Nurse Educ Today 2009; 29(4): 371-9.

Donyavi V, Koohian K, Soleiman Meigooni S, Akbari M. Survey of occupational stress scale on nurses in a military hospital in Tehran – 2012. Nurse and Physician within War 2013; (19-20): 9-13. [In Persian].

Ghassemi-Pirbalouti M, Ahmadi R, Alavi-Eshkaftaki SS. Association of organizational culture and job stress with mental health in nurses in Hajar and Kashani hospitals of Shahrekord city. Journal of Clinical Nursing and Midwifery 2013; 2(3): 53-63. [In Persian].

Khamseh F, Roohi H, Ebaady A, Hajiamini Z, Salimi H, Radfar S. Survey relationship between demographic factors and stress, anxiety and ?depression in nurses working in selected hospitals in Tehran city ?. J Holist Nurs Midwifery 2011; 21(1): 13-21. [In Persian].

Hosseini Z, Hazavehei M, Imanzad M, Ghanbarnejad A, Gharlipour Gharghani Z. Occupational stress and mental health relationship in nurses. J Nurs Midwifery Shahid Beheshti Univ Med Sci 2013; 23(82): 55-62. [In Persian].

Coffey LC, Skipper JK, Jung FD. Nurses and shift work: Effects on job performance and job-related stress. J Adv Nurs 1988; 13(2): 245-54.

Pietroiusti A, Neri A, Somma G, Coppeta L, Iavicoli I, Bergamaschi A, et al. Incidence of metabolic syndrome among night-shift healthcare workers. Occup Environ Med 2010; 67(1): 54-7.

Han K, Trinkoff AM, Storr CL, Geiger-Brown J. Job stress and work schedules in relation to nurse obesity. J Nurs Adm 2011; 41(11): 488-95.

Wilkinson RG. The impact of inequality: How to make sick societies healthier. New York, NY: The New Press; 2005.




Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 Unported License which allows users to read, copy, distribute and make derivative works for non-commercial purposes from the material, as long as the author of the original work is cited properly.