دوره 37، شماره 526: هفته دوم تیر ماه 1398:508-516

خودکارامدی جنسی و پیشگویی‌کننده‌های آن در زنان مبتلا به Multiple Sclerosis

ویدا قاسمی , معصومه سیمبر , گیتی ازگلی , سید مسعود نبوی , حمید علوی مجد , مریم سادات میرشفایی

DOI: 10.22122/jims.v37i526.11827

چکیده


مقدمه: با توجه به شیوع بالای مشکلات جنسی در زنان مبتلا به Multiple sclerosis (MS)، خودکارامدی جنسی به عنوان یک متغیر تأثیرگذار، نقش مهمی در سلامت جنسی و کیفیت زندگی جنسی این زنان ایفا می‌کند. پژوهش حاضر با هدف تعیین پیشگویی‌کننده‌های خودکارامدی جنسی در زنان مبتلا به MS انجام شد.

روش‌ها: این مطالعه از نوع توصیفی- تحلیلی بود که در آن 200 زن مبتلا به بیماری MS با نمره‌ی شدت ناتوانی کمتر از 7 بر اساس معیار وضعیت ناتوانی گسترده (Expanded Disability Status Scale یا EDSS) در سال 1397 شرکت نمودند. نمونه‌های مورد نظر از انجمن MS ایران در تهران به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. جهت جمع‌آوری اطلاعات و سنجش پیشگویی‌کننده‌های خودکارامدی جنسی در زنان مبتلا به MS، از پرسش‌نامه‌های استاندارد مرتبط استفاده گردید. داده‌ها با استفاده از آمار توصیفی و آزمون‌های Independent t، ANOVA، همبستگی Pearson و Multiple linear regression در نرم‌افزار SPSS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.

یافته‌ها: میانگین سنی شرکت‌کنندگان 22/5 ± 33/36 سال و میانگین نمره‌ی خودکارامدی جنسی آن‌ها 27/7 ± 54/16 بود. با وارد کردن متغیرهای معنی‌دار حاصل از سنجش ارتباط هر یک از متغیرها به صورت تکی با نمره‌ی خودکارامدی جنسی در مدل Multiple linear regression جهت کنترل مخدوش‌کننده‌ها و سنجش اثر هم‌زمان آن‌ها، مشخص گردید که متغیرهای اختلال عملکرد جنسی (001/0 = P)، اضطراب (024/0 = P)، استرس (006/0 = P) و تعداد دفعات برقراری رابطه‌ی جنسی (013/0 = P)، پیشگویی‌کننده‌های نهایی خودکارامدی جنسی در زنان مبتلا به MS بود.

نتیجه‌گیری: اختلال عملکرد جنسی، اضطراب، استرس و تعداد دفعات برقراری رابطه‌ی جنسی، پیشگویی‌کننده‌های خودکارامدی جنسی در زنان مبتلا به MS می‌باشد. بنابراین، در نظر گرفتن متغیرهای مذکور در روند درمان این بیماران، می‌تواند به ارتقای خودکارامدی جنسی و توانمندسازی آنان در زندگی جنسی کمک نماید.


واژگان کلیدی


خودکارامدی، سلامت جنسی؛ اختلال عملکرد جنسی؛ ؛ زنان

تمام متن:

PDF

مراجع


Bronner G, Elran E, Golomb J, Korczyn AD. Female sexuality in multiple sclerosis: The multidimensional nature of the problem and the intervention. Acta Neurol Scand 2010; 121(5): 289-301.

Marck CH, Jelinek PL, Weiland TJ, Hocking JS, De Livera AM, Taylor KL, et al. Sexual function in multiple sclerosis and associations with demographic, disease and lifestyle characteristics: an international cross-sectional study. BMC Neurol 2016; 16(1): 210.

Orasanu B, Frasure H, Wyman A, Mahajan ST. Sexual dysfunction in patients with multiple sclerosis. Mult Scler Relat Disord 2013; 2(2): 117-23.

Azami M, YektaKooshali MH, Shohani M, Khorshidi A, Mahmudi L. Epidemiology of multiple sclerosis in Iran: A systematic review and meta-analysis. PLoS One 2019; 14(4): e0214738.

Kessler TM, Fowler CJ, Panicker JN. Sexual dysfunction in multiple sclerosis. Expert Rev Neurother 2009; 9(3): 341-50.

Ghasemi V, Simbar M, Ozgoli G, Nabavi S, Alavi Majd H, Mohammad Souri B, et al. The Prevalence of sexual dysfunction in iranian women with multiple sclerosis: A systematic review and meta-analysis. Shiraz E Medical Journal 2019; 20(6): e83490.

Foley FW, LaRocca NG, Sanders AS, Zemon V. Rehabilitation of intimacy and sexual dysfunction in couples with multiple sclerosis. Mult Scler 2001; 7(6): 417-21.

Vaziri S, Lotfi Kashani F. Study of factor structure, reliability and validity of the sexual self efficacy questionnaire. Journal of Clinical Psychology Andishe va Raftar 2019; 8(29): 47-56. [In Persian].

Sadock BJ, Sadock VA, Ruiz P. Kaplan and Sadock's comprehensive textbook of psychiatry. Philladelphia, PA: Lippincott Williams and Wilkins; 2009.

Alirezaei S, Ozgoli G, Alavi MH. Evaluation of factors associated with sexual function in infertile women. Int J Fertil Steril 2018; 12(2): 125-9.

Dehghan-Nayeri N, Khakbazan Z, Ghafoori F, Nabavi SM. Sexual dysfunction levels in iranian women suffering from multiple sclerosis. Mult Scler Relat Disord 2017; 12: 49-53.

Mikula P, Nagyova I, Vitkova M, Szilasiova J. Management of multiple sclerosis: the role of coping self-efficacy and self-esteem. Psychol Health Med 2018; 23(8): 964-9.

Yilmaz SD, Gumus H, Odabas FO, Akkurt HE, Yilmaz H. Sexual life of women with multiple sclerosis: a qualitative study. Int J Sex Health 2017; 29(2): 147-54.

Parker G. Disability, caring and marriage: The experience of younger couples when a partner is disabled after marriage. The British Journal of Social Work 1993; 23(6): 565-80.

Celik DB, Poyraz EC, Bingol A, Idiman E, Ozakbas S, Kaya D. Sexual dysfunction in multiple sclerosis: Gender differences. J Neurol Sci 2013; 324(1-2): 17-20.

Dehghan-Nayeri N, Khakbazan Z, Ghafoori F. "Life behind the mask": Sexual life of Iranian women with multiple sclerosis. Disabil Health J 2018; 11(2): 274-80.

Kafaei Atrian M, Mohebbi Dehnavi Z, Kamali Z. the relationship between sexual self-efficacy and sexual function in married women. Journal of Midwifery and Reproductive Health 2019; 7(2): 1683-90.

Alirezaee S, Ozgoli G, Alavi Majd H. Comparison of sexual self-efficacy and sexual function in fertile and infertile women referred to health centers in Mashhad in 1392. Pejouhandeh 2014; 19(3):131-6. [In Persian].

Sanders AS, Foley FW, LaRocca NG, Zemon V. The Multiple Sclerosis Intimacy and Sexuality Questionnaire-19 (MSISQ-19). Sex Disabil 2000; 18(1): 3-26.

Mohammadi K, Rahnama P, Montazeri A, Foley FW. The multiple sclerosis intimacy and sexuality questionnaire-19: Reliability, validity, and factor structure of the Persian version. J Sex Med 2014; 11(9): 2225-31.

Lovibond PF, Lovibond SH. The structure of negative emotional states: Comparison of the Depression Anxiety Stress Scales (DASS) with the Beck Depression and Anxiety Inventories. Behav Res Ther 1995; 33(3): 335-43.

Sahebi A, Asghari MJ, Salari RS. Validation of Depression Anxiety and Stress Scale (DASS-21) for an Iranian population. Developmental Psychology 2005; 1(4): 36-54. [In Persian].

Krupp LB, LaRocca NG, Muir-Nash J, Steinberg AD. The fatigue severity scale. Application to patients with multiple sclerosis and systemic lupus erythematosus. Arch Neurol 1989; 46(10): 1121-3.

Azimian M, Shahvarughi Farahani A, Dadkhah A, Fallahpour M, Karimlu M. Fatigue Severity Scale: The psychometric properties of the persian-version in patients with multiple sclerosis. Res J Biol Sci 2009; 4(9): 974-77.

Fowers B, Olson DH. ENRICH Marital Satisfaction Scale: A brief research and clinical tool. J Fam Psychol 1993; 7(2): 176-85.

Alidousti AA, Nakhaee N, Khanjani N. Reliability and validity of the Persian versions of the ENRICH Marital Satisfaction (Brief version) and Kansas Marital Satisfaction Scales. Health Develop J 2015; 4(2): 158-67. [In Persian].

Mohammadi K, Rahnama P, Mohseni SM, Sahraian MA, Montazeri A. Determinants of sexual dysfunction in women with multiple sclerosis. BMC Neurol 2013; 13: 83.

Qaderi K, Merghati Khoei E. Sexual problems and quality of life in women with multiple sclerosis. Sex Disabil 2014; 32(1): 35-43.

Mazdeh M, Jafari M. Prevalence of bladder and sexual dysfunctions in patients with multiple sclerosis. J Qazvin Univ Med Sci 2009; 12(4): 27-32. [In Persian].

Esmail S, Munro B, Gibson N. Couple's experience with multiple sclerosis in the context of their sexual relationship. Sex Disabil 2007; 25(4): 163-77.

Guo ZN, He SY, Zhang HL, Wu J, Yang Y. Multiple sclerosis and sexual dysfunction. Asian J Androl 2012; 14(4): 530-5.

Hejabi-Haghighi N, Atashpour H, Molaeinezhad M. The relationship between sexual function and sexual self esteem among the women of reproductive age based on body mass index. J Isfahan Med Sch 2018; 35(455): 1605-13. [In Persian].

Vaziri S, Lotfi Kashani F, Hosseinian S, Bahram Ghafari S. Sexual efficacy and marital satisfaction. Journal of Clinical Psychology Andishe va Raftar 2010; 4(16): 75-81. [In Persian].

Mona LR, Gardos PS, Brown RC. Sexual self views of women with disabilities: The relationship among age-of-onset, nature of disability and sexual self-esteem. Sex Disabil 1994; 12(4): 261-77.

Merghati KE, Whelan A, Cohen J. Sharing beliefs: what sexuality means to Muslim Iranian women living in Australia. Cult Health Sex 2008; 10(3): 237-48.

Moore LA. Intimacy and multiple sclerosis. Nurs Clin North Am 2007; 42(4): 605-19.

Lew-Starowicz M, Rola R. Prevalence of sexual dysfunctions among women with multiple sclerosis. Sex Disabil 2013; 31(2): 141-53.

Zimmer-Gembeck MJ. Young females' sexual self-efficacy: associations with personal autonomy and the couple relationship. Sex Health 2013; 10(3): 204-10.

Zavoreo I, Grzincic T, Preksavec M, Madzar T, Basic K, V. Sexual Dysfunction and incidence of depression in multiple sclerosis patients. Acta Clin Croat 2016; 55(3): 402-6.

Dehghani A, Memarian R. Abundance of stress, anxiety and depression in multiple sclerosis patients. Alborz Univ Med J 2013; 2(2): 82-8. [In Persian].

Garfield AC, Lincoln NB. Factors affecting anxiety in multiple sclerosis. Disabil Rehabil 2012; 34(24): 2047-52.

Bandura A. Self-efficacy: Toward a unifying theory of behavioral change. Adv Behav Res Ther 1978; 1(4): 139-61.

Tan-Kristanto S, Kiropoulos LA. Resilience, self-efficacy, coping styles and depressive and anxiety symptoms in those newly diagnosed with multiple sclerosis. Psychol Health Med 2015; 20(6): 635-45.

Merghati-Khoei E, Pirak A, Yazdkhasti M, Rezasoltani P. Sexuality and elderly with chronic diseases: A review of the existing literature. J Res Med Sci 2016; 21: 136.

Vaziri S, Kelvani S. Prediction of sexual functioning and sexual self-efficacy in women based on signs and symptoms of behavioral problems. J Res Behav Sci 2018; 16(1): 101-7. [In Persian].




Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 Unported License which allows users to read, copy, distribute and make derivative works for non-commercial purposes from the material, as long as the author of the original work is cited properly.