دوره 37، شماره 552: هفته چهارم دی ماه 1398:1272-1279

تأثیر آموزش تغذیه بر اساس مدل Pender بر وزن‌گیری دوران بارداری: کارآزمایی بالینی تصادفی

سیدسعید مظلومی محمودآباد , محمد حسین باقیانی مقدم , آزاده نجازراده , فرحناز مردانیان , راضیه محمدی , نرگس زارع , زهرا رجالی , معصومه گودرزی خویگانی

DOI: 10.22122/jims.v37i552.11868

چکیده


مقدمه: وزن‌گیری بیش از حدود توصیه شده توسط انستیتوطب، از مشكلات ‌عمده‌ی دوران بارداری است که‌ منجر به دیابت بارداری، پره‌اکلامپسی، سزارین و چاقی مادر و نیز فرزند می‌گردد. معدود کارآزمایی‌های موفق در این زمینه شامل تغذیه و فعالیت فیزیکی است. بنابراین، مطالعه‌ی حاضر با هدف ارایه‌ی راه‌کاری ساده، عملی و مقرون به صرفه نظیر آموزش تغذیه بر اساس مدل Pender انجام شد. این مدل، از تأثیرگذارترین مدل‌ها در زمینه‌ی رفتار تغذیه‌ای است.

روش‌ها: این کارآزمایی بالینی تصادفی کنترل شده‌ی يك سو كور، بر روی 192 زن باردار نخست‌زا انجام گرفت. مادران گروه مداخله، طی جلسات آموزشی در هفته‌های 10-6، 18 و 26 حاملگی، نحوه‌ی پیش‌گیری از افزایش وزن بیش از اندازه و رعایت تغذیه‌ی سالم را دریافت نمودند. وزن، مواد مغذی دریافتی و میزان فعالیت فیزیکی آن‌ها قبل، در طول و پس از مداخله برآورد و ثبت شد.

یافته‌ها: سازه‌های منافع درک شده، خودکارآمدی درک شده، احساسات مرتبط با رفتار، تأثیرگذارنده‌های بین فردی (حمایت همسر)، ترجیحات و تقاضاهای فوری و تعهد به انجام رفتار، افزایش معنی‌داری یافت. در گروه مداخله، 6/58 درصد و در گروه شاهد 0/50 درصد در محدوده‌ی توصیه شده وزن گرفتند. همچنین، در گروه مداخله، 7/28 درصد و در گروه شاهد 6/45 درصد بیش از حد توصیه شده و 6/12 درصد در گروه مورد و 4/4 درصد در گروه شاهد کمتر از حد توصیه شده وزن گرفتند (020/0 = P). همچنین، سازه‌های خودکارآمدی و تعهد به انجام رفتار، بر وزن‌گیری در محدوده‌ی طبیعی تأثیرمعنی‌داری داشتند.

نتیجه‌گیری: آموزش تغذیه با استفاده از مدل Pender و بر طبق دستورالعمل ملی تغذیه‌ی زنان باردار از وزن‌گیری بیش از اندازه‌ی مادران باردار پیش‌گیری نمود.


واژگان کلیدی


وزن‌گیری؛ بارداری؛ ارتقای سلامت

تمام متن:

PDF

مراجع


Phelan S, Phipps MG, Abrams B, Darroch F, Schaffner A, Wing RR. Randomized trial of a behavioral intervention to prevent excessive gestational weight gain: The fit for delivery study. Am J Clin Nutr 2011; 93(4): 772-9.

Skouteris H, Hartley-Clark L, McCabe M, Milgrom J, Kent B, Herring SJ, et al. Preventing excessive estational weight gain: A systematic review of interventions. Obes Rev 2010; 11(11): 757-68.

Delvarian Zadeh M, Ebrahimi H, Haghighi B. Surveying pregnant women's nutritional status and some factors affecting it; in cases referring to Shahrood health-care centers. J Birjand Univ Med Sci 2006; 13(4): 42-9. [In Persian].

Bakhshandeh M, Pooraram H, Torkestani F, Torabi P, Abedini MD. The national comprehensive guideline for mothers: An eating guide with practical educational points specifically developed to promote healthy eating during pregnancy and breast feeding. Tehran, Iran: Andishe Mandegar Publications; 2013. [In Persian].

Asbee SM, Jenkins TR, Butler JR, White J, Elliot M, Rutledge A. Preventing excessive weight gain during pregnancy through dietary and lifestyle counseling: A randomized controlled trial. Obstet Gynecol 2009; 113(2 Pt 1): 305-12.

Goodarzi-Khoigani M, Baghiani Moghadam MH, Nadjarzadeh A, Mardanian F, Fallahzadeh H, Mazloomy-Mahmoodabad S. Impact of nutrition education in improving dietary pattern during pregnancy based on Pender's Health Promotion Model: A randomized clinical trial. Iran J Nurs Midwifery Res 2018; 23(1): 18-25.

Huang TT, Yeh CY, Tsai YC. A diet and physical activity intervention for preventing weight retention among Taiwanese childbearing women: A randomised controlled trial. Midwifery 2011; 27(2): 257-64.

Asci O, Rathfisch G. Effect of lifestyle interventions of pregnant women on their dietary habits, lifestyle behaviors, and weight gain: A randomized controlled trial. J Health Popul Nutr 2016; 35: 7.

Chmitorz A, von Kries R, Rasmussen KM, Nehring I, Ensenauer R. Do trimester-specific cutoffs predict whether women ultimately stay within the Institute of Medicine/National Research Council guidelines for gestational weight gain? Findings of a retrospective cohort study. Am J Clin Nutr 2012; 95(6): 1432-7.

Alipour Birgani R. Food safety, health nutrition. 1st ed. Isfahan, Iran: Isfahan University of Medical Sciences; 2008. p. 19-32. [In Persian].

Contento IR. Nutrition education: Linking research, theory, and practice. 2nd ed. Sudbury, MA: Jones and Bartlett ; 2011. p. 70, 96, 107, 113, 151, 210, 272.

Mansourian M, Mohammadi R, Marateb HR, Yazdani A, Goodarzi Khoigani M, Molavi S Comprehensive maternal characteristicsassociated with birth weight: Bayesian modeling in a prospective cohort study from Iran J Res Med Sci 2017; 22: 107.

Chasan-Taber L, Schmidt MD, Roberts DE, Hosmer D, Markenson G, Freedson PS. Development and validation of a Pregnancy Physical Activity Questionnaire: Corrigendum. Med Sci Sports Exerc 2004; 43(1): 195.

Reyes NR, Klotz AA, Herring SJ. A qualitative study of motivators and barriers to healthy eating in pregnancy for low-income, overweight, African-American mothers. J Acad Nutr Diet 2013; 113(9): 1175-81.

Sui Z, Turnbull DA, Dodd JM. Overweight and obese women's perceptions about making healthy change during pregnancy: A mixed method study. Matern Child Health J 2013; 17(10): 1879-87.

Guedes NG, Moreira RP, Cavalcante TF, de Araujo TL, Ximenes LB. Students' physical activity: an analysis according to Pender's health promotion model. Rev Esc Enferm USP 2009; 43(4): 774-80. [In Portuguese].

Szwajcer EM, Hiddink GJ, Koelen MA, van Woerkum CM. Nutrition-related information-seeking behaviours before and throughout the course of pregnancy: Consequences for nutrition communication. Eur J Clin Nutr 2005; 59(Suppl 1): S57-S65.

Thornton YS, Smarkola C, Kopacz SM, Ishoof SB. Perinatal outcomes in nutritionally monitored obese pregnant women: A randomized clinical trial. J Natl Med Assoc 2009; 101(6): 569-77.

Khodaveisi M, Omidi A, Farokhi S, Soltanian AR. 131: The effect of pender's health promotion model in improving the nutritional behavior of overweight and obese women. BMJ Open 2017; 7(Suppl 1): bmjopen-2016-015415.131.




Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 Unported License which allows users to read, copy, distribute and make derivative works for non-commercial purposes from the material, as long as the author of the original work is cited properly.