دوره 37، شماره 529: هفته اول مرداد ماه 1398:601-607

شناسایی گونه‌های Fasciola در استان‌های گرمسیر و سردسیر غرب ایران با استفاده از روش‌های مولکولی و ریخت‌شناسی

کیا بهرام‌نژاد , محمدحسین راضی جلالی, علیرضا البرزی, محمدرضا تابنده

DOI: 10.22122/jims.v37i529.11964

چکیده


مقدمه: Fasciolosis یک بیماری انگلی است که توسط گونه‌های Fasciola hepatica، Fasciola gigantica و Fasciola حد واسط ایجاد می‌گردد. این بیماری، در طیف گسترده‌ای از گونه‌های پستانداران نظیر انسان در سراسر جهان شیوع یافته است. روش Polymerase chain reaction-Restriction fragment length polymorphism (PCR-RFLP)، یکی از بهترین روش‌های تشخیص گونه‌های Fasciola در نقاطی است که دو گونه‌ی Fasciola hepatica و Fasciola gigantica در دام‌های اهلی وجود دارند.

روش‌ها: در این مطالعه، کرم‌های Fasciola از کشتارگاه‌های چهار استان غرب کشور ایران جمع‌آوری گردید. گونه‌های انگلی، با استفاده از روش‌های ریخت‌شناسی و مولکولی شناسایی شدند. از 715 رأس دام (گاو و گوسفند) مورد بررسی، 92 رأس کبد آلوده به کرم بالغ Fasciola داشتند. 18 کرم بالغ از نظر ریخت‌سنجی بررسی شدند و از تخم این کرم‌ها، استخراج DNA صورت گرفت. قطعه‌ای از ژنوم نواحی ITS1,5.8S,ITS2 تکثیر و با استفاده از آنزیم TasI، آزمون PCR-RFLP روی قطعات تکثیر یافته انجام شد.

یافته‌ها: در مجموع، 178 کرم بالغ Fasciola از کبدهای آلوده‌ی گاو و گوسفند جداسازی گردید. طی بررسی که در فصل بهار سال 1396 انجام شد، بیشترین و کمترین آلودگی به ترتیب مربوط به استان ایلام (گاو 57/28 درصد) و استان خوزستان (گوسفند 26/8 درصد) گزارش گردید. آنزیم TasI در Fasciola hepatica سه قطعه‌ی به طور تقریبی 427، 360 و 117 جفت‌باز و Fasciola gigantica، سه قطعه‌ی به طور تقریبی 360، 220 و 117 جفت‌باز بر روی ژل آگارز 5/1 درصد ایجاد کرد.

نتیجه‌گیری: بر اساس یافته‌های این مطالعه، اندازه‌گیری‌های میکروسکوپی می‌تواند برای توصیف میکروسکوپیک گونه‌های Fasciola کافی باشد، اما استفاده از روش PCR-RFLP با استفاده از آنزیم TasI ساده‌تر، سریع‌تر و دقیق‌تر می‌باشد. استفاده از روش PCR-RFLP و نشانگر ژنتیک ITS، جهت شناسایی گونه‌های Fasciola بسیار مناسب است.


واژگان کلیدی


Fasciola hepatica; Fasciola gigantica; Polymerase chain reaction Restriction fragment length polymorphism

تمام متن:

PDF

مراجع


Spithill TW, Smooker PM, Copeman DB. Fasciola gigantica: Epidemiology, control, immunology and molecular biology. In: Dalton JP, editor. Fasciolosis. Oxon UK: CABI; 1999. p. 465-525.

Itagaki T, Kikawa M, Sakaguchi K, Shimo J, Terasaki K, Shibahara T, et al. Genetic characterization of parthenogenic Fasciola sp. in Japan on the basis of the sequences of ribosomal and mitochondrial DNA. Parasitology 2005; 131(Pt 5): 679-85.

World Health Organization. Report of the WHO informal meeting on use of triclabendazole in fascioliasis control. Geneva, Switzerland: WHO; 2006.

Ashrafi K, Valero MA, Panova M, Periago MV, Massoud J, Mas-Coma S. Phenotypic analysis of adults of Fasciola hepatica, Fasciola gigantica and intermediate forms from the endemic region of Gilan, Iran. Parasitol Int 2006; 55(4): 249-60.

Mas-Coma S, Bargues MD, Valero MA. Fascioliasis and other plant-borne trematode zoonoses. Int J Parasitol 2005; 35(11-12): 1255-78.

Periago MV, Valero MA, Panova M, Mas-Coma S. Phenotypic comparison of allopatric populations of Fasciola hepatica and Fasciola gigantica from European and African bovines using a computer image analysis system (CIAS). Parasitol Res 2006; 99(4): 368-78.

Maley LE, Marshall CR. The coming of age of molecular systematics. Science 1998; 279(5350): 505-6.

Valero MA, Darce NA, Panova M, Mas-Coma S. Relationships between host species and morphometric patterns in Fasciola hepatica adults and eggs from the northern Bolivian Altiplano hyperendemic region. Vet Parasitol 2001; 102(1-2): 85-100.

Georgieva K, Georgieva S, Mizinska Y, Stoitsova SR. Fasciola hepatica miracidia: lectin binding and stimulation of in vitro miracidium-to-sporocyst transformation. Acta Parasitol 2012; 57(1): 46-52.

Luton K, Walker D, Blair D. Comparisons of ribosomal internal transcribed spacers from two congeneric species of flukes (Platyhelminthes: Trematoda: Digenea). Mol Biochem Parasitol 1992; 56(2): 323-7.

Rokni MB, Mirhendi H, Mizani A, Mohebali M, Sharbatkhori M, Kia EB, et al. Identification and differentiation of Fasciola hepatica and Fasciola gigantica using a simple PCR-restriction enzyme method. Exp Parasitol 2010; 124(2): 209-13.

Shalaby I, Gherbawy Y, Banaja A. Molecular characterization of Fasciola species isolated from imported sheep in Taif region (Saudi Arabia). Trop Biomed 2013; 30(1): 15-26.

Marcilla A, Bargues MD, Mas-Coma S. A PCR-RFLP assay for the distinction between Fasciola hepatica and Fasciola gigantica. Mol Cell Probes 2002; 16(5): 327-33.

Moghaddam AS, Massoud J, Mahmoodi M, Mahvi AH, Periago MV, Artigas P, et al. Human and animal fascioliasis in Mazandaran province, northern Iran. Parasitol Res 2004; 94(1): 61-9.

Karimi A. Genetic diagnosis of Fasciola species based on 18S ribosomal DNA Sequences. Journal of Biological Sciences 2008; 8(7): 1166-73.

Ashrafi K, Massoud J, Holakouie Naieni K, Jo-Afshani MA, Mahmoodi M, Ebadati N, et al. Nuclear ribosomal DNA ITS-2 sequence characterization of Fasciola hepatica and Galba truncatula. Iran J Public Health. 36(4):42-9.

Mahami-Oskouei M, Dalimi A, Forouzandeh-Moghadam M, Rokni M. Molecular identification and differentiation of Fasciola isolates using PCR-RFLP method based on internal transcribed spacer (ITS1, 5.8S rDNA, ITS2). Iran J Parasitol 2011; 6(3): 35-42.

Saki J, Khademvatan S, Yousefi E. molecular identification of animal Fasciola isolates in southwest of Iran. Aust J Basic Appl Sci 2011; 5(11): 1878-83.

Rokni MB, Mirhendi H, Behnia M, Harandi MF, Jalalizand N. Molecular Characterization of Fasciola hepatica Isolates by RAPD-PCR and ribosomal ITS1 sequencing. Iran Red Crescent Med J 2010; 12(1): 27-32.

Ichikawa M, Itagaki T. Discrimination of the ITS1 types of Fasciola spp. based on a PCR-RFLP method. Parasitol Res 2010; 106(3): 757-61.




Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 Unported License which allows users to read, copy, distribute and make derivative works for non-commercial purposes from the material, as long as the author of the original work is cited properly.