دوره 30، شماره 183: هفته اول خرداد ماه 1391

تأثیر چاقی بر عملکرد ریوی دانش‌آموزان دختر دوره‌ی راهنمایی شهرستان اصفهان

عفت مهرابی, مهدی گارگرفرد, رویا کلیشادی, حسین مجتهدی

چکیده


مقدمه: چاقی یک مشکل جدی برای سلامت عمومی است. چاقی یک عامل خطر مهم برای بسیاری از بیماری‌های قلبی- عروقی، فشار خون، دیابت نوع 2، استئوآرتریت، برخی سرطان‌ها و مشکلات تنفسی می‌باشد. به نظر می‌رسد چاقی و درصد چربی بدن با مشکلات تنفسی همراه است، هر چند ساز و کار این همبستگی به خوبی روشن نیست. هدف مطالعه، بررسی تأثیر چاقی بر عملکرد ریوی در دانش‌آموزان دختر دوره‌ی راهنمایی بود.

روش‌ها: بدین منظور تعداد 283 نفر دانش‌آموز دختر راهنمایی در شهرستان اصفهان به طور تصادفی خوشه‌ای انتخاب شدند و بر اساس صدك‌‌های شاخص توده‌ی بدنی (Body mass index یا BMI) برای هر سنی، در سه گروه چاق (50 نفر) برابر با صدك BMI ≥ 95، اضافه وزن (62 نفر) برابر با صدك 95 ≤ BMI ≥ 85 و وزن مطلوب (171 نفر) برابر 85 ≤ BMI ≥ 15 قرار گرفتند. حداکثر ظرفیت حیاتی، ظرفیت حیاتی اجباری، ظرفیت دمی، حجم بازدمی اجباری در یک ثانیه، اوج جریان بازدمی، جریان بازدمی اجباری 25 درصد از ظرفیت حیاتی، جریان بازدمی اجباری 50 درصد از ظرفیت حیاتی، جریان بازدمی اجباری 75 درصد از ظرفیت حیاتی، اوج جریان دمی، حجم باقی‌مانده‌ی بازدمی، نسبت حجم بازدمی اجباری در یک ثانیه به ظرفیت حیاتی اجباری، حداکثر جریان بازدمی اجباری با استفاده از اسپیرومتری مدل Jager اندازه‌گیری و ثبت شد.

یافته‌ها: میانگین سنی دانش‌آموزان مورد مطالعه 88/0± 79/12 سال و میانگین BMI آن‌ها 9/39 ± 20 کیلوگرم بر مترمربع بود. میانگین ظرفیت‌ها و حجم‌های ریوی در سه گروه دانش‌آموزان با وزن طبیعی، با اضافه وزن و چاق متفاوت بود؛ به طوری که افزایش معنی‌داری در عملکرد ریوی دانش‌آموزان با وزن طبیعی و کاهش معنی‌داری در گروه‌های اضافه وزن و چاق مشاهده شد. نتایج آزمون تعقیبی LSD نیز نشان داد عملکرد ریوی در دانش‌آموزان گروه طبیعی بیشتر از دانش‌آموزان با اضافه وزن و چاق بود. همچنین نتایج نشان داد كه شیوع اضافه وزن و چاقی در دانش‌آموزان دختر دوره‌ی راهنمایی- تحصیلی شهرستان اصفهان به ترتیب 9/21 و 7/17 درصد و شیوع وزن مطلوب 4/60 درصد بود.

نتیجه‌گیری: نتایج نشان داد که چاقی باعث کاهش ظرفیت‌ها و حجم‌های ریوی می‌شود. با این حال هنوز مکانیسم دقیق آن به خوبی مشخص نشده است و نیاز به تحقیقات بیشتری در این حیطه می‌باشد.

واژگان کلیدی: چاقی، اضافه وزن، عملکرد ریوی


تمام متن:

PDF


Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 Unported License which allows users to read, copy, distribute and make derivative works for non-commercial purposes from the material, as long as the author of the original work is cited properly.