دوره 30، شماره 177: هفته سوم فروردین ماه 1391

مروری بر روش‌های مختلف ارزیابی پیروی از الگوی غذایی مدیترانه‌ای در مطالعات اپیدمیولوژیک

پروانه صانعی, لیلا آزادبخت

چکیده


مقدمه: الگوی غذایی مدیترانه‌ای می‌تواند نقش بسزایی در سیاست‌های تخفیف تغییرات نامطلوب محیطی داشته باشد ولی تفسیر‌های زیادی از چگونگی امتیازدهی (Scoring) به این الگوی غذایی وجود دارد. مطالعه‌ی حاضر باهدف مرور روش‌های مورد استفاده در مطالعات اپیدمیولوژیک برای ارزیابی پیروی جمعیت‌های مختلف از الگوی غذایی مدیترانه‌ای انجام شد.

روش‌ها: جستجو در منابع انگلیسی زبان در PubMed بر روی شاخص‌های تبعیت از الگوی غذایی مدیترانه‌ای با كلید واژه‌‌های مرتبط با Mediterranean diet adherence و به نتایج منتشر شده تا سال 2011 محدود شد. همچنین جستجوی دستی بر روی منابع مقاله‌‌‌های حاصله انجام شد. در نهایت از میان 105 مطالعه که پیامدهای متفاوتی را بررسی کرده بودند، 35 مطالعه که روش‌های متفاوت امتیازدهی را استفاده کرده بودند در این مطالعه گنجانده شد.

یافته‌ها: به طور کلی روش‌های ارزیابی میزان تبعیت از رژیم مدیترانه‌ای در چهار دسته طبقه‌بندی می‌شوند: 1) در نظر گرفتن امتیاز مثبت و منفی برای اجزای رژیم مدیترانه‌ای 2) بیان میزان دریافت افراد به صورت درصدی از اجزای استاندارد 3) بیان نسبت بین اجزای رژیم غذایی و 4) ترکیبی از دو یا سه روش یاد شده. در یک امتیازدهی کارآمد، انرژی دریافتی افراد بایستی تعدیل شود تا تخمین‌های حاصله، مستقل از تغییرات انرژی دریافتی باشند. بر اساس هدف مطالعه، متغیرهای مخدوشگر هم باید تعدیل شوند. استفاده از سهک‌های دریافت در امتیازدهی تمایز بهتری بین تفاوت دریافت‌ها در جمعیت مورد مطالعه ایجاد می‌کند. در هنگام امتیازدهی هر یک از اجزا باید امتیاز متفاوتی بسته به اثری که بر پیامد مورد نظر مطالعه دارند، دریافت کنند. یک امتیاز ترکیبی بر اساس هرم غذایی مدیترانه‌ای، که مصرف بیش از حد هر گروه غذایی با جریمه و غذاهای غیر مدیترانه‌ای با فاکتور وزن‌گیری در آن لحاظ شده باشد، بازتاب خوبی از میزان پیروی جمعیت مورد نظر از الگوی غذایی مدیترانه‌ای خواهد بود. روایی محتوای این امتیازدهی از طریق ارتباط مثبت مورد انتظار با دریافت‌های غذایی و بیوشیمیایی قابل اثبات است. همراه کردن بیومارکری همچون غلظت فولات پلاسما می‌تواند به عنوان ابزار تکمیلی برای بررسی تبعیت از رژیم غذایی مدیترانه‌ای مؤثر واقع شود.

نتیجه‌گیری: شاخص‌های پیروی از رژیم مدیترانه‌ای ابزارهای مفیدی برای مطالعه‌ی این الگو و ارتباط آن با سلامتی هستند که نیاز به تعریف کمی و دقیق‌تر دارند تا تمامی جوانب از جمله در بر گرفتن غذاهای مدیترانه‌ای خاص و اعتبارسنجی رویکرد الگوی غذایی با استفاده از بیومارکرها را مد نظر داشته باشند.

واژگان کلیدی: الگوی غذایی مدیترانه‌ای، امتیازدهی، الگوهای غذایی


تمام متن:

PDF


Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 Unported License which allows users to read, copy, distribute and make derivative works for non-commercial purposes from the material, as long as the author of the original work is cited properly.