دوره 30، شماره 206: هفته چهارم آبان ماه 1391

بررسی ارتباط اختلالات خواب و عملکرد تحصیلی در دانش‌آموزان مقطع راهنمایی شهر اصفهان

محمدرضا مدرسی, جمال فقیهی‌نیا, مجتبی اکبری, افسانه رشتی

چکیده


مقدمه: خواب ناكافی، كیفیت بد خواب و خواب‌آلودگی از مشكلات شایع مرتبط با یادگیری، حافظه و عملكرد تحصیلی در كودكان و نوجوانان است. با توجه به این که تاکنون در کشور ما مطالعه‌ای جهت بررسی ارتباط اختلالات خواب با عملکرد تحصیلی در نوجوانان مقطع راهنمایی انجام نشده است، جهت بررسی این ارتباط یك نمونه از دانش‌آموزان مقطع راهنمایی و والدین آن‌ها را در شهر اصفهان مورد مطالعه قرار دادیم.

روش‌ها: مطالعه‌ی ما از نوع مقطعی بود. در این مطالعه 1100 دانش‌آموز مقطع راهنمایی شهر اصفهان با روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای چند مرحله‌ای انتخاب شدند. اطلاعات از طریق پرسشنامه‌ی والد و خود گزارش‌دهی كه روایی و پایایی آن در یك مطالعه‌ی آزمایشی ثابت شد (ضریب آلفای كرونباخ = 87/0). عملكرد تحصیلی از طریق نمرات ترم آخر تحصیلی دانش‌آموزان با استعلام از مدارس ارزیابی شد. نمرات بیشتر یا مساوی 17 به عنوان عملکرد تحصیلی عالی، نمرات 17-15 به عنوان عملکرد تحصیلی متوسط و نمرات کمتر از 15 به عنوان عملکرد تحصیلی ضعیف در نظر گرفته شد. برای تحلیل اطلاعات از نرم‌افزار SPSS نسخه‌ی 20 و برای تحلیل آماری از آزمون‌های 2χ، Student-t و One-way ANOVA استفاده گردید.

یافته‌ها: 565 نفر از افراد مورد بررسی دختر (4/51 درصد) و 535 نفر پسر (6/48 درصد) بودند. میانگین سنی آنان 09/1 ± 26/13 سال بود. 3/42 درصد افراد مورد پژوهش عملکرد تحصیلی عالی، 1/30 درصد عملکرد تحصیلی متوسط و 6/27 درصد عملکرد تحصیلی ضعیف داشتند. عملكرد تحصیلی به طور قابل توجهی با سن و جنس دانش‌آموزان، شغل و تحصیلات پدر و مادر آن‌ها ارتباط داشت. به علاوه بیدار شدن قبل از ساعت 6 صبح، دوره‌ی نهفتگی خواب بیشتر از 30 دقیقه و خواب منقطع شبانه باعث تضعیف عملکرد تحصیلی شد.

نتیجه‌گیری: نتایج این مطالعه‌ نشان داد که اختلالات خواب بر عملکرد تحصیلی نوجوانان به صورت منفی تأثیر می‌گذارد. با توجه به این یافته‌ها انجام اصلاحات و اتخاذ تدابیر مناسب در راستای کاهش پیامد‌های سوء ناشی از اختلالات خواب ضروری به نظر می‌رسد.

واژگان کلیدی: عملکرد تحصیلی، اختلالات خواب، نوجوانان

تمام متن:

PDF


Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 Unported License which allows users to read, copy, distribute and make derivative works for non-commercial purposes from the material, as long as the author of the original work is cited properly.