دوره 31، شماره 226: هفته چهارم فروردین ماه 1392:161-179

عملكرد حرفه‎ای داروسازان در تجویز داروهای بدون نسخه برای درخواست‌کنندگان مشاوره‌ی دارویی در زمینه‌ی سرفه، اسهال و چاقی

امیر زرگرزاده, سید ابوالفضل مصطفوی, محسن چمن‌آرا

چکیده


مقدمه: بیماران به طور معمول داروهای بدون نسخه را برای بیماری‌های مختلف از داروساز درخواست می‌کنند. چگونگی ارزیابی شرایط بیمار توسط داروساز و رویکرد وی در درمان بیمار با استفاده از داروهای بدون نسخه از اهداف اصلی این مطالعه بود.

روش‌ها: در این مطالعه‌ی توصیفی و مقطعی، سناریوهای سرفه، اسهال و چاقی بر اساس پرسشنامه‌های دریافتی از 61 داروساز انتخاب شدند. سناریوها با تعیین سؤال‌های مهم از جمله سؤال کلیدی از طریق منابع علمی و نظرات گروهی از متخصصین طراحی شدند. متعاقب آن از لیست داروخانه‌های شهر اصفهان 210 داروخانه به طور تصادفی برای این سه سناریو انتخاب و آنالیز نهایی بر روی 151 مراجعه در 127 داروخانه‌ی شهری انجام شد. بررسی عملکرد داروساز شامل تعداد و نوع سؤال‌های پرسیده شده و توصیه‌ی مناسب یا نامناسب انجام ‌شده بر اساس دو دیدگاه سخت‌گیرانه و ملایم انجام گردید. همچنین تأثیر جنس و مؤسس بودن یا نبودن داروساز بر مدت زمان مشاوره ارزیابی شد.

یافته‌ها: میانگین مدت مشاوره توسط مسؤولین فنی زن (1/86 ± 2/130 ثانیه) بود که به طور معنی‌داری بیشتر از مردان (4/72 ± 6/98 ثانیه) بود (01/0 = (P. سؤال کلیدی در سناریوهای سرفه، اسهال و چاقی به ترتیب توسط 29 نفر (55 درصد)، 45 نفر (87 درصد) و صفر نفر (0 درصد) از داروسازان پرسیده شد که منجر به 25 (47 درصد)، 10 (19 درصد) و 8 (17 درصد) توصیه‌‌ی مناسب بر اساس دیدگاه ملایم گردید.

نتیجه‌گیری: این مطالعه نشان می‌دهد که با وجود پرسیدن سؤال کلیدی توسط اکثر داروسازان، توصیه‌ی مناسب نهایی ضعیفی صورت گرفته است. برای بهبود عملکرد داروسازان بازنگری در اهداف و برنامه‌های آموزشی دوران تحصیل و بررسی چگونگی تجویز داروهای بدون نسخه در سمینارهای آموزش مداوم داروسازان پیشنهاد می‌شود.


واژگان کلیدی


داروهای بدون نسخه؛ داروخانه‌ی شهری؛ اسهال؛ سرفه؛ کاهش وزن؛ مشاوره

تمام متن:

PDF

مراجع


The Consumer Healthcare Products Association. OTC retail sales (1964-2011). [cited 2013 Jan 29]; Available from: URL: http://www.chpa-info.org/pressroom/Retail_Sales.aspx.

The Consumer Healthcare Products Association. The value of OTC medicine to the united state. [cited 2013 Jan 29]; Available from: URL: http://www.chpa-info.org/pressroom/Consumer_Surveys.aspx.

Kaufman DW, Kelly JP, Rosenberg L, Anderson TE, Mitchell AA. Recent patterns of medication use in the ambulatory adult population of the United States: the Slone survey. JAMA 2002; 287(3): 337-44.

Akaho E, Kawasaki C, Uchinashi M. A proposal to improve the medical insurance and drug information systems in Japan. J Soc Admin Pharm 2001; 18(6): 200-6.

Zargarzadeh AH, Minaeiyan M, Torabi A. Prescription and nonprescription drug use in Isfahan, Iran: an observational, cross-sectional study. Curr Ther Res Clin Exp 2008; 69(1): 76-87.

Food and Drug Organization, Tehran University of Medical Sciences. Self medication and its effects. [cited 2012 Feb 23]; Available from: URL: http://fdo.tums.ac.ir/uploads/khoddarmani.doc. [In Persian].

Johnson JA, Bootman JL. Drug-related morbidity and mortality. A cost-of-illness model. Arch Intern Med 1995; 155(18): 1949-56.

Berardi RR, Kroon LA, McDermott JH, Newton GD, Oszko MA, Popovich NG, et al. Handbook of nonprescription drugs. 15th ed. Washington, DC: APhA Publications; 2006.

Pray WS. Nonprescription product therapeutics. 1st ed. Baltimore, MD: Lippincott Williams & Wilkins; 1999. p. 4-14.

Pray WS, Popovich NG. Self-care/diagnostic products. In: Gennaro AR, editor. Remington: the science and practice of pharmacy. 20th ed. Baltimore, MD: Lippincott Williams & Wilkins; 2000.

Troy M. Pharmacists have become OTC allies. Drug Store News 1995; 17(9): S15-S16.

Schulke DG. American Pharmaceutical Association review of literature on prescription to over-the-counter drug switches. Clin Ther 1998; 20(Suppl C): C124-C133.

Hassell K, Noyce PR, Rogers A, Harris J, Wilkinson J. A pathway to the GP: the pharmaceutical 'consultation' as a first port of call in primary health care. Fam Pract 1997; 14(6): 498-502.

Mirzadeh M. An analysis on pharmacy job in pharma and evaluation of the amount of doing tasks in this affair [PhD thesis]. Isfahan, Iran: Isfahan University of Medical Sciences; 2007. [In Persian].

Meheralian G, Moshkani Z, Javadi M. Short Communication Knowledge, attitude and practice of pharmacists on OTC drugs in Qazvin. J Qazvin Univ Med Sci 2009; 13(2): 104-7.

Malaei P. Assessment of patient knowledge of OTC medications and pharmaceutical information and advice to patients in this area. [PhD Thesis]. Tehran, Iran: Tehran University of Medical Sciences; 2003. [In Persian].

Taylor J, Berger B, Anderson-Harper H, Grimley D. Pharmacists' readiness to assess consumers' over-the-counter product selections. J Am Pharm Assoc (Wash ) 2000; 40(4): 487-94.

True Random Number Service. Random number generator. [cited 2012 Feb 23]; Available from: URL: http://www.random.org.

Rutter PM, Horsley E, Brown DT. Evaluation of community pharmacists' recommendations to standardized patient scenarios. Ann Pharmacother 2004; 38(6): 1080-5.

Lamsam GD, Kropff MA. Community pharmacists' assessments and recommendations for treatment in four case scenarios. Ann Pharmacother 1998; 32(4): 409-16.

Chaman Ara M, Khabazian E, Mostafavi A. Evaluation of community pharmacy dealing with drug prescriptions in pharmacies of Isfahan city. Proceedings of the 15th Seminar of Iranian Pharmacy Students (SIPS2010); 2010 Oct 13-15; Kerman, Iran. [In Persian].

Zolfaghari B, Sabzghabaee AM, Alizadeh NS, Kabiri P. Knowledge, attitude, and performance of community pharmacists in Isfahan on herbal drugs, 2008. Iran J Med Educ 2010; 9(4): 311-20.




Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 Unported License which allows users to read, copy, distribute and make derivative works for non-commercial purposes from the material, as long as the author of the original work is cited properly.