دوره 31، شماره 261: هفته سوم دی ماه 1392:1855-1864

بررسی نقاط ضعف و چالش‌های برنامه‌های ارتقای سلامت اجتماع محور در سه دهه‌ی اخیر: راهکارهایی برای آینده

نسترن کشاورز محمدی, فرح‌السادات بحرینی, صفورا دژپسند

چکیده


مقدمه: ابتكارات اجتماع محور شامل مداخلات ارتقای سلامت اجتماع محور، در ایران بیش از سه دهه سابقه دارند. هر چند‏ به دلیل انتشار ناكافی گزارش‌ها، اطلاعات محدودی از تجزیه و تحلیل این مداخلات در دسترس محققین و تصمیم‌گیران در سطح ملی و بین‌المللی قرار دارد. این مقاله به گزارش بخشی از یافته‌های یك مطالعه وضعیت‌سنجی بر روی مداخلات ارتقای سلامت اجتماع محور در ایران می‌پردازد كه به سفارش دفتر سازمان جهانی بهداشت در ایران انجام گردید.

روش‌ها: روش‌های متفاوتی برای جمع‌آوری داده‌ها مانند استفاده از گزارش‌ها،‏ كتب، منابع الكترونیك و تارنمای رسمی سازمان‌‌ها به كار گرفته شد. داده‌ها با روش‌های كیفی، مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت تا نقاط ضعف،  قوت، تهدید‌ها و فرصت‌های موجود شناسایی شود.

یافته‌ها: صد‌ها نوع برنامه‌ی ارتقای سلامت اجتماع محور شناسایی شد كه در 10 طبقه‌ی بزرگ گروه‌بندی گردیدند. انتشار ناچیز اطلاعات مرتبط با تجارب این مداخلات، ارتباط ضعیف بین دانشگاه و سازمان ‌های مجری این برنامه‌ها، فقدان ارزشیابی كافی این مداخلات، ایجاد توقعات غیر واقعی در اجتماع و محدودیت منابع، از جمله ضعف‌ها و تهدید‌های شناسایی شده بودند. حمایت سازمانی و سیاسی قوی و ایجاد ساختار‌های فیزیكی، از جمله نقاط قوت و فرصت‌های این برنامه‌ها بودند.

نتیجه‌گیری: مداخلات ارتقای سلامت اجتماع محور در آینده باید مبنای علمی قوی‌تری داشته باشد و از مشاركت مؤثرتر اعضای اجتماع سود ببرند. همچنین باید به اشتراك گذاشتن تجارب موجود مورد توجه جدی قرار گیرد.


واژگان کلیدی


ارتقای سلامت؛ اجتماع محور؛ مداخلات

تمام متن:

PDF

مراجع


Laverack G. Health Promotion Practice: Building Empowered Communities: Building Empowered Communities. New York, NY: McGraw-Hill International; 2007.

Keshavarz Mohammadi N, Bahraini F, Degpasand S. Situation assessment of community based health promotion programs in Iran. Tehran, Iran: WHO/EMRO; 2009.

Iranian health houses open the door to primary care. Bull World Health Organ 2008; 86(8): 585-6.

Ansarifar M. Several years report of qualified volunteers. Shiraz, Iran: Arista Publishing Co; 2009.

Asaei E. Iran’s excellent primary health care in Iran [Online]. [cited 2009]; Available from: http://www.unicef.org/iran/media_4427.html/ [In Persian].

Hoodfar H (1998).Volunteer health workers in Iran as social activists: Can "governmental non-governmental organizations be agents of democratisation? [Online]. [cited 1998]; Available from: URL: http://www.worldvolunteerweb.org/fileadmin/docdb/pdf/2006/1998_wluml.pdf/

Ghaffari M, Sholayeh B, Salimi Z. Programs and achievements of community based initiatives in Iran. Tehran, Iran: Nour Danesh Publication; 2009.

WHO. Community Based Initiatives & Health for Sustainable Development [Online]. [cited 2008]; Available from: URL: http://whoiran.com/CBI_activities_Farsi.htm/

Asadi-Lari M, Farshad AA, Assaei SE, Vaez Mahdavi MR, Akbari ME, Ameri A, et al. Applying a basic development needs approach for sustainable and integrated community development in less-developed areas: report of ongoing Iranian experience. Public Health 2005; 119(6): 474-82.

Majdzadeh R, Setareh Forouzan A, Pourmalek F, Malekafzal H. Community-Based Participatory Research; an approach to Deal with Social Determinants of Health. Iranian J Publ Health 2009; 38(1): 50-3.

Bahreini F, Jamshidi E, Shahandeh K. Participatory community based research: the review of an experience in Iran. Tehran, Iran: Ministry of Health and Medical Education, Deputy of Research Publications; 2008. [In Persian].

United Nations Information Centre. Establishment of Drug abuse prevention NGOs [Online]. [cited 2010 Jan 12]; Available from: URL: http://www.unic-ir.org/pr/farsi/142011.html/.

Congress 60. A Revolution in drug treatment and recovery [Online]. [cited 2003]; Available from: http://www.congress60.org/EnUS/

Drug Prevention Committee. Drug abuse prevention [Online]. [cited 2002]; Available from: URL: http://www.dchq.ir/

The General Bureau Welfare of Iran. Guidelines for establishment of social health centers [Online]. [cited 2008]; Available from: URL: http://www.behzisti-fars.ir/portal/show.aspx?page=17449/

Drug Prevention Committee. Establishment of 160 social health centers [Online]. [cited 2009]; Available from: URL: http://www.dchq.ir/html/modules.php?op=modload&name=News&file=article&sid=8777&mode=thread&order=0&thold=0/

Amiri M, Emami S, Nabipour I, Nosraty A, Iranpour D, Soltanian A, et al. Risk factors of cardiovascular diseases in Bushehr Port on the basis of The WHO MONICA Project The Persian Gulf Healthy Heart Project. Iran South Med J 2004; 6(2): 151-61. [In Persian].

Abadipour F, Abadipour M, Abadi H, Ayatinejad Kh, Ehteshmi F, Isfahani Sh, et al. Effects of a community-based healthy heart program on increasing healthy women's physical activity: a randomized controlled trial guided by Community-based Participatory Research (CBPR). Iran South Med J 2006; 9(2): 190-9. [In Persian].

Isfahan Heart Research Center. Isfahan healthy heart program [Online]. [cited 1999]; Available from: URL: http://ihhp.mui.ac.ir/ihhp/display.aspx?id=1573&language=Farsi/ [In Persian].

Sarraf-Zadegan N, Sadri G, Malek AH, Baghaei M, Mohammadi FN, Shahrokhi S, et al. Isfahan Healthy Heart Programme: a comprehensive integrated community-based programme for cardiovascular disease prevention and control. Design, methods and initial experience. Acta Cardiol 2003; 58(4): 309-20.

Sarrafzadegan N, Baghaei A, Sadri G, Kelishadi R, Malekafzali H, Boshtam M, et al. Isfahan healthy heart program: Evaluation of comprehensive, community-based interventions for non-communicable disease prevention. Prevention and Control 2006; 2(2): 73-84.

Salamati P, Abolhassani F, Shariati B, Kamali M. Alehossein SM. Home based training: main strategy of community based rehabilitation in Iran. Pak J Med Sci 2009; 25(3): 462-7.

Masoudi Alavi N, Ghofranipour F, Larijani B, Ahmadi F, Rajab A, Babaei Gh. Evaluation of effectiveness of community based interventions on controlling diabetes mellitus in Tehran, 2003. Iran J Diabetes Lipid Disord 2004; 3(2): 185-93. [In Persian].

Norouzi K, Abedi HA, Maddah Sadat SB, Mohammadi E, Babaee Gh. Development of a Community- based Care System Model for Senior Citizens in Tehran. Internet Journal of Advanced Nursing Practice 2006; 8(1): 2.

Minaee M. Measures of Ministry of Health for reduction of nutritional poverty in disadvantaged families [Report]. Tehran, Iran: Department of Health Office of Community Nutrition, Ministry of Health and Medical Education; 2009.

Malekafzali H, Abdollahi Z, Mafi A, Naghavi M. Community-based nutritional intervention for reducing malnutrition among children under 5 years of age in the Islamic Republic of Iran. East Mediterr Health J 2000; 6(2-3): 238-45.

National Welfare Organization. Community based rehabilitation [Online]. [cited 2009]; Available from: URL: http://blog.behzistitehran.org.ir/

Mohaggeg Moeen MH. Community based empowerment [Online]. [cited 2005]; Available from: URL: http://www.moein.net/viewblog.asp?bid=174

Vice Chancellor for Education. Curriculum for PhD degree of Health education and promotion [Online]. [cited 2010]; Available from: URL: http://education-old.tums.ac.ir/content/?contentID=131/ [In Persian].

Laverack G, Keshavarz MN. What remains for the future: strengthening community actions to become an integral part of health promotion practice. Health Promot Int 2011; 26(Suppl 2): ii258-ii262.




Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 Unported License which allows users to read, copy, distribute and make derivative works for non-commercial purposes from the material, as long as the author of the original work is cited properly.