دوره 31، شماره 238: هفته چهارم تیر ماه 1392:737-746

بررسی نقش کلبسیلا اکسی‌توکا در کولیت ناشی از مصرف آنتی‌بیوتیک و تعیین حساسیت آنتی‌بیوتیکی ایزوله‌های بالینی

سپیده خداپرست, سید فضل‌اله موسوی, فرشته شاهچراغی, محمد یوسف علیخانی

چکیده


مقدمه: در سال‌های اخیر کلبسیلا اکسی‌توکا به عنوان عامل کولیت هموراژیک وابسته به آنتی‌بیوتیک (Antibiotic-associated hemorrhagic colitis) شناخته شده است. این عارضه اغلب بعد از درمان آنتی‌بیوتیکی توسط داروهای بتالاکتام، کویینولون‌ها و سفالوسپورین‌ها که در درمان بیماری‌های عفونی و در تمام سنین مورد استفاده قرار می‌گیرند، مشاهده می‌شود. هدف از انجام این مطالعه بررسی میزان شیوع کلبسیلا اکسی‌توکا در افراد مبتلا به کولیت و تعیین الگوی حساسیت آنتی‌بیوتیکی در سویه‌های ایزوله شده بود.

روش‌ها: در این مطالعه‌ی توصیفی تحلیلی، بیماران بستری در بیمارستان که سابقه‌ی مصرف آنتی‌بیوتیک را به مدت 1 هفته تا 2 ماه قبل از شروع اسهال یا اسهال خونی داشتند، بررسی شدند. شناسایی سویه‌های کلبسیلا اکسی‌توکا با استفاده از تست‌های استاندارد میكروب‌شناسی بر روی نمونه‌ی مدفوع صورت گرفت. باکتری‌های ایزوله‌شده با استفاده از پرایمر‌های اختصاصی جهت ردیابی ژن اختصاصی کلبسیلا اکسی‌توکا (Polygalacturonase pehX gene) و با روش PCR (Polymerase chain reaction) تأیید شدند. الگوی مقاومت آنتی‌بیوتیکی ایزوله‌ها نسبت به آنتی‌بیوتیک‌های مورد استفاده با روش استاندارد دیسک دیفیوژن آگار بر روی محیط مولر هینتون آگار انجام شد و نتایج بر اساس توصیه‌های CLSI (Clinical and laboratory standards institute) ارزیابی شد.

یافته‌ها: در این مطالعه 311 نمونه‌ی مدفوع از بیماران مبتلا به اسهال یا اسهال خونی در مدت 18 ماه (خرداد 1390 لغایت دی ماه 1391) بررسی شد. تعداد 40 سویه کلبسیلا اکسی‌توکا با روش‌های استاندارد میکروب‌شناسی جدا گردیدند و با روش PCR تأیید شدند. شیوع کلبسیلا اکسی‌توکا در بین کودکان 5/52 درصد، زنان 5/22 درصد و مردان 25 درصد بود. 6/30 درصد سویه‌های کلبسیلا اکسی‌توکا از بیماران مبتلا به اسهال خونی و 4/69 درصد از بیماران مبتلا به اسهال با سابقه‌ی مصرف آنتی‌بیوتیک ایزوله گردید. حساسیت ایزوله‌های بالینی کلبسیلا اکسی‌توکا نسبت به آنتی‌بیوتیک‌های آمیکاسین، ارتاپنم، ایمی‌پنم و مروپنم به ترتیب 98، 98، 93 و 90 درصد بود. باکتری‌های ایزوله‌شده به ترتیب دارای بیشترین مقاومت نسبت به آنتی‌بیوتیک‌های آموکسی‌سیلین (85 درصد)، آمپی‌سیلین (80 درصد)، تیکارسیلین (55 درصد)، و کوتریموکسازول (30 درصد) بود.

نتیجه‌گیری: نتایج به دست‌آمده نشان داد که عفونت با کلبسیلا اکسی‌توکا در بیماران مبتلا به کولیت وابسته به آنتی‌بیوتیک همراه با اسهال و یا اسهال خونی باید مورد توجه بیشتر قرار گیرد.


واژگان کلیدی


کولیت وابسته به آنتی‌بیوتیک؛ کولیت هموراژیک؛ کلبسیلا اکسی‌توکا؛ مقاومت آنتی‌بیوتیکی؛ ژن pehX

تمام متن:

PDF

مراجع


Carpenter HA, Talley NJ. The importance of clinicopathological correlation in the diagnosis of inflammatory conditions of the colon: histological patterns with clinical implications. Am J Gastroenterol 2000; 95(4): 878-96.

Song HJ, Shim KN, Jung SA, Choi HJ, Lee MA, Ryu KH, et al. Antibiotic-associated diarrhea: candidate organisms other than Clostridium difficile. Korean J Intern Med 2008; 23(1): 9-15.

Zollner-Schwetz I, Hogenauer C, Joainig M, Weberhofer P, Gorkiewicz G, Valentin T, et al. Role of Klebsiella oxytoca in antibiotic-associated diarrhea. Clin Infect Dis 2008; 47(9): e74-e78.

Beaugerie L, Metz M, Barbut F, Bellaiche G, Bouhnik Y, Raskine L, et al. Klebsiella oxytoca as an agent of antibiotic-associated hemorrhagic colitis. Clin Gastroenterol Hepatol 2003; 1(5): 370-6.

Gorkiewicz G. Nosocomial and antibiotic-associated diarrhoea caused by organisms other than Clostridium difficile. Int J Antimicrob Agents 2009; 33(Suppl 1): S37-S41.

Hogenauer C, Langner C, Beubler E, Lippe IT, Schicho R, Gorkiewicz G, et al. Klebsiella oxytoca as a causative organism of antibiotic-associated hemorrhagic colitis. N Engl J Med 2006; 355(23): 2418-26.

Shinjoh M, Iwata S, Takahashi T. Klebsiella oxytoca-positive, penicillin-associated hemorrhagic enterocolitis in children. Pediatr Int 2010; 52(1): 132-3.

Hogenauer C, Hammer HF, Krejs GJ, Reisinger EC. Mechanisms and management of antibiotic-associated diarrhea. Clin Infect Dis 1998; 27(4): 702-10.

Higaki M, Chida T, Takano H, Nakaya R. Cytotoxic component(s) of Klebsiella oxytoca on HEp-2 cells. Microbiol Immunol 1990; 34(2): 147-51.

Minami J, Saito S, Yoshida T, Uemura T, Okabe A. Biological activities and chemical composition of a cytotoxin of Klebsiella oxytoca. J Gen Microbiol 1992; 138(9): 1921-7.

Babouee B, Widmer AF, Dubuis O, Ciardo D, Droz S, Betsch BY, et al. Emergence of four cases of KPC-2 and KPC-3-carrying Klebsiella pneumoniae introduced to Switzerland, 2009-10. Euro Surveill 2011; 16(11).

Gaibani P, Ambretti S, Berlingeri A, Gelsomino F, Bielli A, Landini MP, et al. Rapid increase of carbapenemase-producing Klebsiella pneumoniae strains in a large Italian hospital: surveillance period 1 March - 30 September 2010. Euro Surveill 2011; 16(8).

Feizabadi MM, Delfani S, Raji N, Majnooni A, Aligholi M, Shahcheraghi F, et al. Distribution of bla(TEM), bla(SHV), bla(CTX-M) genes among clinical isolates of Klebsiella pneumoniae at Labbafinejad Hospital, Tehran, Iran. Microb Drug Resist 2010; 16(1): 49-53.

Forbes BA, Sahm DF, Weissfeld AS. Bailey & Scott`s diagnostic microbiology. 12th ed. Philadelphia, PA. Mosby Elsevier; 2007.

Shojapour M, Shariati L, Karimi A, Zamanzad B. Prevalence of TEM-1 type beta-lactmase genes in Pseudomonas aeruginosa strains isolated from burn infections using Duplex PCR in Shahrekord,2008. J Arak Univ Med Sci 2011; 14(54): 55-61. [In Persian].

Kovtunovych G, Lytvynenko T, Negrutska V, Lar O, Brisse S, Kozyrovska N. Identification of Klebsiella oxytoca using a specific PCR assay targeting the polygalacturonase pehX gene. Res Microbiol 2003; 154(8): 587-92.

Zhang Y, Zhou H, Shen XQ, Shen P, Yu YS, Li LJ. Plasmid-borne armA methylase gene, together with blaCTX-M-15 and blaTEM-1, in a Klebsiella oxytoca isolate from China. J Med Microbiol 2008; 57(Pt 10): 1273-6.

Clinical and Laboratory Standards Institute. Performance standards for antimicrobial susceptibility testing; twenty-third informational supplement. Wayne, PA: Clinical and Laboratory Standards Institute USA (CLSI); 2013.

Bogaerts P, Galimand M, Bauraing C, Deplano A, Vanhoof R, De MR, et al. Emergence of ArmA and RmtB aminoglycoside resistance 16S rRNA methylases in Belgium. J Antimicrob Chemother 2007; 59(3): 459-64.

Joainig MM, Gorkiewicz G, Leitner E, Weberhofer P, Zollner-Schwetz I, Lippe I, et al. Cytotoxic effects of Klebsiella oxytoca strains isolated from patients with antibiotic-associated hemorrhagic colitis or other diseases caused by infections and from healthy subjects. J Clin Microbiol 2010; 48(3): 817-24.

Van KE, Westerdaal NA, Willers JM. New, simple medium for selective recovery of Klebsiella pneumoniae and Klebsiella oxytoca from human feces. J Clin Microbiol 1984; 20(5): 936-41.

Lal P, Kapil A, Das BK, Sood S. Occurrence of TEM & SHV gene in extended spectrum beta-lactamases (ESBLs) producing Klebsiella sp. isolated from a tertiary care hospital. Indian J Med Res 2007; 125(2): 173-8.

Kuzucu C, Yetkin F, Gorgec S, Ersoy Y. Investigation of the susceptibilities of extended-spectrum beta-lactamase-producing Escherichia coli and Klebsiella spp. strains to ertapenem and other carbapenems. Mikrobiyol Bul 2011; 45(1): 28-35. [In Turkish].




Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 Unported License which allows users to read, copy, distribute and make derivative works for non-commercial purposes from the material, as long as the author of the original work is cited properly.