دوره 31، شماره 229: هفته سوم اردیبهشت ماه 1392:332-342

علایم روان‌شناختی در بیماران با شکایت سرگیجه مزمن

احمد چیت ساز, فریبرز خوروش, علی غلامرضایی, آزاده نورمحمدی

چکیده


مقدمه: سرگیجه (Dizziness) از شایع‌ترین شکایات طبی در بیماران مراجعه کننده به کلینیک‌های نورولوژی است. نیمی از موارد اختلالات سرگیجه با علل ارگانیک به خوبی توجیه نمی‌شوند و با اختلالات روانپزشکی همراه هستند که به شدت، زندگی بیماران را مختل می‌کند. هدف مطالعه‌ی حاضر، بررسى نوع سرگیجه و ارتباط آن با اختلالات روان‌شناختی در بیماران با شکایت سرگیجه‌ی مزمن بوده است.

روش‌ها: این مطالعه‌ی چند مركزى و مقطعى بر روى بیماران 18 تا 65 ساله‌ی مبتلا به سرگیجه كه به دو كلینیك نورولوژی در شهر اصفهان مراجعه كردند، بین سال‌هاى 91-1390 انجام شد. بیماران پرسش‌نامه‌های تجدید نظر شده‌ی فهرست علایم 90 سؤالی (SCL-90R یا Symptom checklist-90-R) و ابزار سنجش شدت سرگیجه (VSS-SF یا Vertigo symptom scale-short form) را تكمیل كردند و بر اساس تشخیص نوع سرگیجه به دو گروه ارگانیک و غیر ارگانیک تقسیم شدند. برای مقایسه‌ی متغیرهای کمی بین دو گروه از آزمون‌های t مستقل (و در صورت غیر نرمال بودن توزیع داده‌ها از آزمون Mann-Whitney) استفاده شد.

یافته‌ها: طى مطالعه، 179 بیمار مبتلا به سرگیجه با دامنه‌ی سنی 2/13 ± 2/43 سال وارد مطالعه شدند که 9/70 درصد آن‌ها را زن تشکیل می‌داد. از این تعداد، 133 نفر (3/74 درصد) سرگیجه‌ی ارگانیک و 46 نفر (7/25 درصد) سرگیجه‌ی غیرارگانیک داشتند. نمره‌ی ابعاد شکایت‌های جسمانی، وسواس- اجبار، افسردگی، اضطراب، افکار پارانوییدی و نمره‌ی شاخص کلی بیماری (GSI یا Global severity index) در افراد دارای سرگیجه‌ی غیر ارگانیک به طور معنی‌داری بیشتر از گروه دیگر بود. بین نمره‌ی کلی شدت سرگیجه و تمامی ابعاد پرسش‌نامه‌ی SCL-90-R رابطه‌ی مستقیم و معنی‌داری وجود داشت (ضریب همبستگی Pearson از 603/0 برای بعد شکایات جسمانی تا 380/0 برای بعد ترس مرضی بود؛ 001/0< P). نمره‌ی کلی شدت سرگیجه بین دو گروه متفاوت نبود، اما نمره‌ی بعد سرگیجه/تعادل در افراد دارای سرگیجه‌ی ارگانیک و نمره‌ی بعد اتونومیک/اضطراب در افراد دارای سرگیجه‌ی غیر ارگانیک نسبت به گروه دیگر به طور معنی‌داری بیشتر بود.

نتیجه‌گیری: طبق نتایج این مطالعه، بین علایم روان‌شناختی و شدت سرگیجه ارتباط وجود داشت و بیماران با سرگیجه‌ی غیر ارگانیک از سرگیجه‌ی شدیدتری رنج می‌بردند؛ گرچه جهت بررسى رابطه‌ی علت- معلولى نیاز به انجام مطالعات آینده‌نگر است. بدین ترتیب، شیوع بالای علایم روان‌شناختی در مطالعه‌ی كنونی، لزوم یافتن راهكارهای علمی و عملی مناسب به منظور برخورد مناسب با اختلالات سرگیجه در بیماران را مشخص می‌نماید.


واژگان کلیدی


سرگیجه؛ گیجی؛ علايم روان‌شناختى؛ اضطراب؛ افسردگى؛ روان پريشي؛ اختلالات سوماتوفرم

تمام متن:

PDF

مراجع


Eckhardt-Henn A, Breuer P, Thomalske C, Hoffmann SO, Hopf HC. Anxiety disorders and other psychiatric subgroups in patients complaining of dizziness. J Anxiety Disord 2003; 17(4): 369-88.

Best C, Eckhardt-Henn A, Tschan R, Dieterich M. Why do subjective vertigo and dizziness persist over one year after a vestibular vertigo syndrome? Ann N Y Acad Sci 2009; 1164: 334-7.

Dieterich M, Eckhardt-Henn A. Neurological and somatoform vertigo syndromes. Nervenarzt 2004; 75(3): 281-302. [In German].

Staab JP. Chronic dizziness: the interface between psychiatry and neuro-otology. Curr Opin Neurol 2006; 19(1): 41-8.

Andersson G, Hagman J, Talianzadeh R, Svedberg A, Larsen HC. Dual-task study of cognitive and postural interference in patients with vestibular disorders. Otol Neurotol 2003; 24(2): 289-93.

Eckhardt-Henn A, Dieterich M. Psychiatric disorders in otoneurology patients. Neurol Clin 2005; 23(3): 731-49, vi.

Eckhardt-Henn A, Kappis B, Thomalske C, Hoffmann S, Hopf HC. Three Year Outcome For Patients With The Chief Symptom Of Dizziness. A longitudinal study of differences of handicap and emotional distress in patients with organic and non-organic (somatoform) dizziness. J Neurol 2001; 248(Suppl 2): II/19.

Jacob RG, Redfern MS, Furman JM. Optic flow-induced sway in anxiety disorders associated with space and motion discomfort. Journal of Anxiety Disorders 1995; 9(5): 411-25.

Piker EG, Jacobson GP, McCaslin DL, Grantham SL. Psychological comorbidities and their relationship to self-reported handicap in samples of dizzy patients. J Am Acad Audiol 2008; 19(4): 337-47.

Jacob RG, Whitney SL, Detweiler-Shostak G, Furman JM. Vestibular rehabilitation for patients with agoraphobia and vestibular dysfunction: a pilot study. J Anxiety Disord 2001; 15(1-2): 131-46.

Best C, Eckhardt-Henn A, Tschan R, Dieterich M. Psychiatric morbidity and comorbidity in different vestibular vertigo syndromes. Results of a prospective longitudinal study over one year. J Neurol 2009; 256(1): 58-65.

Tschan R, Wiltink J, Best C, Beutel M, Dieterich M, Eckhardt-Henn A. Validation of the German version of the Vertigo Handicap Questionnaire (VHQ) in patients with vestibular vertigo syndromes or somatoform vertigo and dizziness. Psychother Psychosom Med Psychol 2010; 60(9-10): e1-12. [In German].

Best C, Tschan R, Eckhardt-Henn A, Dieterich M. Who is at risk for ongoing dizziness and psychological strain after a vestibular disorder? Neuroscience 2009; 164(4): 1579-87.

Best C, Eckhardt-Henn A, Diener G, Bense S, Breuer P, Dieterich M. Interaction of somatoform and vestibular disorders. J Neurol Neurosurg Psychiatry 2006; 77(5): 658-64.

Eckhardt-Henn A, Tschan R, Best C, Dieterich M. Somatoform vertigo syndrome. Nervenarzt 2009; 80(8): 909-17. [In German].

Schmid G, Henningsen P, Dieterich M, Sattel H, Lahmann C. Psychotherapy in dizziness: a systematic review. J Neurol Neurosurg Psychiatry 2011; 82(6): 601-6.

Monzani D, Casolari L, Guidetti G, Rigatelli M. Psychological distress and disability in patients with vertigo. J Psychosom Res 2001; 50(6): 319-23.

Wiltink J, Tschan R, Michal M, Subic-Wrana C, Eckhardt-Henn A, Dieterich M, et al. Dizziness: anxiety, health care utilization and health behavior--results from a representative German community survey. J Psychosom Res 2009; 66(5): 417-24.

Mirzai R. Standardizing and validating of SCL-90-R in Iran [MSc Thesis]. Tehran, Iran: Tehran University of Medical Sciences; 1979. p. 40-8.

Balaban CD, Jacob RG, Furman JM. Neurologic bases for comorbidity of balance disorders, anxiety disorders and migraine: neurotherapeutic implications. Expert Rev Neurother 2011; 11(3): 379-94.

Ettigi P, Meyerhoff AS, Chirban JT, Jacobs RJ, Wilson RR. The quality of life and employment in panic disorder. J Nerv Ment Dis 1997; 185(6): 368-72.




Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 Unported License which allows users to read, copy, distribute and make derivative works for non-commercial purposes from the material, as long as the author of the original work is cited properly.