شهریور 1388:400-410

بررسی اثرات تک دوز ‌مت‌آمفتامین بر روی تکثیر و آپوپتوزیس سلول‌های اجدادی اسپرم در موش صحرایی بالغ

سید محمد محسن تقوی, سید عادل معلم, سید حسن علوی

چکیده


مقدمه:
مت‌آمفتامین یك داروی محرك سیستم عصبی مركزی می‌باشد که به ‌طور فزآینده‌ای توسط جوانان و نوجوانان مورد سوء استفاده قرار می‌گیرد. اثرات مت‌آمفتامین بر روی سیستم تولید مثل جنس نر ناشناخته می‌باشد. در این مطالعه‌ی تجربی، ما اثرات یك‌بار تزریق سه دوز مختلف این دارو را بر تکثیر و آپوپتوزیس سلول‌های اجدادی اسپرم موش صحرایی بالغ ارزیابی نمودیم.
روش ها: چهار گروه موش صحرایی بالغ به ‌صورت داخل صفاقی تحت تزریق سه دوز مختلف مت‌آمفتامین (15، 5 و 1 میلی‌گرم بر کیلوگرم) یا سالین قرار گرفتند. مقاطع مربوط به بیضه‌ی راست و چپ به‌ ترتیب جهت مطالعه‌ی آپوپتوزیس و تکثیر سلولی با استفاده از روش‌های ایمونوهیستوشیمی رنگ‌آمیزی شد. برای سلول‌های در حال تکثیر و آپوپتوتیک ایندکس‌هایی محاسبه گردید.
یافته ها: تکثیر سلولی در گروه آزمایش با بالاترین دوز کاهش معنی‌داری داشت. همین كاهش را در رابطه با نسبت تکثیر به آپوپتوزیس در دو گروه با دوز بالا مشاهده نمودیم، اما وقوع آپوپتوزیس در این دو گروه افزایش یافت. در گروه شاهد بیش از 95% اسپرماتوگونی‌ها در حال تکثیر بودند، اما مت‌آمفتامین با دوز 15 میلی‌گرم بر کیلوگرم باعث کاهش اسپرماتوگونی‌‌های در حال تکثیر تا حدود 85% گردید. برعکس در بعضی لوله‌های اسپرم‌ساز در گروه با دوز بالا تعداد سلول آپوپتوتیک حداقل دو برابر شد. این اختلاف معنی‌دار بین گروه با دوز پایین و گروه‌های با دوز بالاتر نشان دهنده‌ی اثرات تا حدودی وابسته به دوز این دارو می‌باشد.
نتیجه گیری: این مطالعه نشان داد که حتی مصرف یك‌بار مت‌آمفتامین به ‌ویژه با دوز بالا، می‌تواند باعث تغییر در نسبت تکثیر به آپوپتوزیس در بیضه گردد. بنابراین فرآیند طبیعی اسپرم‌سازی مختل شده، این مسأله می‌تواند منجر به مشکلاتی در باروری مردان شود.
واژگان کلیدی: مت‌آمفتامین، تکثیر سلولی، آپوپتوزیس، سلول‌های اجدادی اسپرم، موش صحرایی

تمام متن:

PDF


Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 Unported License which allows users to read, copy, distribute and make derivative works for non-commercial purposes from the material, as long as the author of the original work is cited properly.