دوره 31، شماره 265: هفته سوم بهمن ماه 1392:2089-2096

نقش آنتی بادی Anti-cyclic Citrullinated Peptide از مفصل تا مغز

رخساره معمار, محمدرضا مراثی, مجید قاسمی, منصور ثالثی

چکیده


مقدمه: آنتی بادی‌های CCP–Anti (Anti-cyclic citrullinated peptide) یکی از شاخص‌ترین و پیش‌بینی کننده‌ترین آزمایش تشخیصی در بیماری آرتریت روماتوئید (RA یا Rheumatoid arthritis) می‌باشد که وجود آن در بیماری‌های مختلفی مانند آرتریت پسوریازیس تا بیماری‌های نورودژنراتیو همچون آلزایمر گزارش شده است. هدف مطالعه‌‌‌ی حاضر، مقایسه‌ی بررسی میزان آنتی بادی Anti-CCP در دو گروه بیماران مبتلا به اختلال حافظه‌ی خفیف و پیشرفته به شکل آلزایمر و همچنین مقایسه‌ی میزان آنتی بادی در بیماران مبتلا به آرتریت روماتوئید (با درجه‌ی خفیف و متوسط) و بیماران مبتلا به آلزایمر بود.

روش‌ها: 29 بیمار مبتلا به آلزایمر، 30 مورد بیماران با تشخیص اختلال حافظه‌ی خفیف (MCI یا Mild cognitive impairment)، 44 بیمار با تشخیص آرتریت روماتوئید و 30 نفر از افراد سالم به عنوان گروه شاهد (بعد از تطابق جنس و سن) مورد مطالعه قرار گرفتند. آنتی بادی‌های Anti-CCP به طور کمی به وسیله‌ی یک Solid phase enzyme immunoassay kit اندازه‌گیری شد.

یافته‌ها: میزان Anti-CCP (میانگین ± انحراف معیار) به طور قابل ملاحظه‌ای در بین بیماران مبتلا به آلزایمر (6/1 ± 6/13) بالاتر از موارد سالم (1/1 ± 2/4) و بیماران مبتلا به MCI 3/1 ± 8/4 بود (0100/0 = P). در بیماران مبتلا به آلزایمر، سطح سرمی Anti-CCP در 1/32 درصد موارد غیر طبیعی بود. در مقایسه با آن، سطح سرمی Anti-CCP در موارد خفیف و متوسط آرتریت روماتوئید در 5/95 درصد موارد غیر طبیعی بود. میزان تیتر آنتی بادی به شکل معنی‌داری در بیماران مبتلا به آرتریت روماتوئید (8/4 ± 7/54) بالاتر از بیماران مبتلا به آلزایمر (6/1 ± 6/13) بود (0001/0 = P).

نتیجه‌گیری: به طور مشخص تیتر Anti-CCP در بیماران مبتلا به آلزایمر کمتر از بیماران مبتلا به آرتریت روماتوئید خفیف می‌باشد و این امر، به طور کامل با توجه به حساسیت و اختصاصیت زیاد این آنزیم در بیماران مبتلا به آرتریت روماتوئید قابل پیش‌بینی است و این نشان می‌دهد که حتی در موارد خفیف تا متوسط در بیماران مبتلا به آرتریت روماتوئید، تیتر این آنتی بادی به عنوان نشانگر تشخیصی، قابلیت کاربرد دارد؛ اما در موارد خفیف اختلال حافظه، میزان تیتر این آنتی بادی تفاوت معنی‌داری با گروه شاهد ندارد. به هر حال، با پیشرفت روند بیماری به شکل آلزایمر، این آنتی بادی به شکل معنی‌داری افزایش یافت.


واژگان کلیدی


Anti-cyclic citrullinated peptide ؛ آرتریت روماتوئید؛ اختلال حافظه

تمام متن:

PDF

مراجع


Raptopoulou A, Sidiropoulos P, Katsouraki M, Boumpas DT. Anti-citrulline antibodies in the diagnosis and prognosis of rheumatoid arthritis: evolving concepts. Crit Rev Clin Lab Sci 2007; 44(4): 339-63.

Ishigami A, Ohsawa T, Hiratsuka M, Taguchi H, Kobayashi S, Saito Y, et al. Abnormal accumulation of citrullinated proteins catalyzed by peptidylarginine deiminase in hippocampal extracts from patients with Alzheimer's disease. J Neurosci Res 2005; 80(1): 120-8.

van Gaalen FA, Linn-Rasker SP, van Venrooij WJ, de Jong BA, Breedveld FC, Verweij CL, et al. Autoantibodies to cyclic citrullinated peptides predict progression to rheumatoid arthritis in patients with undifferentiated arthritis: a prospective cohort study. Arthritis Rheum 2004; 50(3): 709-15.

Tian L, Wang W, Hou W, Tian J, Zhong N, Sun J, et al. Autoimmune and inflammatory responses in Kashin-Beck disease compared with rheumatoid arthritis and osteoarthritis. Hum Immunol 2011; 72(10): 812-6.

Rantapaa-Dahlqvist S, de Jong BA, Berglin E, Hallmans G, Wadell G, Stenlund H, et al. Antibodies against cyclic citrullinated peptide and IgA rheumatoid factor predict the development of rheumatoid arthritis. Arthritis Rheum 2003; 48(10): 2741-9.

Meyer O, Labarre C, Dougados M, Goupille P, Cantagrel A, Dubois A, et al. Anticitrullinated protein/peptide antibody assays in early rheumatoid arthritis for predicting five year radiographic damage. Ann Rheum Dis 2003; 62(2): 120-6.

Alenius GM, Berglin E, Rantapaa DS. Antibodies against cyclic citrullinated peptide (CCP) in psoriatic patients with or without joint inflammation. Ann Rheum Dis 2006; 65(3): 398-400.

Mediwake R, Isenberg DA, Schellekens GA, van Venrooij WJ. Use of anti-citrullinated peptide and anti-RA33 antibodies in distinguishing erosive arthritis in patients with systemic lupus erythematosus and rheumatoid arthritis. Ann Rheum Dis 2001; 60(1): 67-8.

Bombardieri M, Alessandri C, Labbadia G, Iannuccelli C, Carlucci F, Riccieri V, et al. Role of anti-cyclic citrullinated peptide antibodies in discriminating patients with rheumatoid arthritis from patients with chronic hepatitis C infection-associated polyarticular involvement. Arthritis Res Ther 2004; 6(2): R137-R141.

Fischer A, Solomon JJ, du Bois RM, Deane KD, Olson AL, Fernandez-Perez ER, et al. Lung disease with anti-CCP antibodies but not rheumatoid arthritis or connective tissue disease. Respir Med 2012; 106(7): 1040-7.

Hall JR, Wiechmann AR, Johnson LA, Edwards M, Barber RC, Winter AS, et al. Biomarkers of vascular risk, systemic inflammation, and microvascular pathology and neuropsychiatric symptoms in Alzheimer's disease. J Alzheimers Dis 2013; 35(2): 363-71.

Satoh K, Kawakami A, Shirabe S, Tamai M, Sato A, Tsujihata M, et al. Anti-cyclic citrullinated peptide antibody (anti-CCP antibody) is present in the sera of patients with dementia of Alzheimer's type in Asian. Acta Neurol Scand 2010; 121(5): 338-41.

Meamar R, Askari G, Ghasemi M, Ghazvini MR, Vesal S, Sharifkhah M, et al. Is anti-cyclic citrullinated Peptide antibody a good value biomarker for Alzheimer disease? Int J Prev Med 2013; 4(Suppl 2): S201-S204.

McGeer PL, McGeer E, Rogers J, Sibley J. Anti-inflammatory drugs and Alzheimer disease. Lancet 1990; 335(8696): 1037.

Jenkinson ML, Bliss MR, Brain AT, Scott DL. Rheumatoid arthritis and senile dementia of the Alzheimer's type. Br J Rheumatol 1989; 28(1): 86-8.

Wallin K, Solomon A, Kareholt I, Tuomilehto J, Soininen H, Kivipelto M. Midlife rheumatoid arthritis increases the risk of cognitive impairment two decades later: a population-based study. J Alzheimers Dis 2012; 31(3): 669-76.

Ferraccioli G, Carbonella A, Gremese E, Alivernini S. Rheumatoid arthritis and Alzheimer's disease: genetic and epigenetic links in inflammatory regulation. Discov Med 2012; 14(79): 379-88.

McKhann G, Drachman D, Folstein M, Katzman R, Price D, Stadlan EM. Clinical diagnosis of Alzheimer's disease: report of the NINCDS-ADRDA Work Group under the auspices of Department of Health and Human Services Task Force on Alzheimer's Disease. Neurology 1984; 34(7): 939-44.

Bodil RE, Theander E, Londos E, Sandberg-Wollheim M, Larsson A, Sjoberg K, et al. Pathogenesis of autoimmune diseases: antibodies against transglutaminase, peptidylarginine deiminase and protein-bound citrulline in primary Sjogren's syndrome, multiple sclerosis and Alzheimer's disease. Scand J Immunol 2008; 67(6): 626-31.

Jang B, Jeon YC, Choi JK, Park M, Kim JI, Ishigami A, et al. Peptidylarginine deiminase modulates the physiological roles of enolase via citrullination: links between altered multifunction of enolase and neurodegenerative diseases. Biochem J 2012; 445(2): 183-92.

Sauerland U, Becker H, Seidel M, Schotte H, Willeke P, Schorat A, et al. Clinical utility of the anti-CCP assay: experiences with 700 patients. Ann N Y Acad Sci 2005; 1050: 314-8.

Hoffman IE, Peene I, Cebecauer L, Isenberg D, Huizinga TW, Union A, et al. Presence of rheumatoid factor and antibodies to citrullinated peptides in systemic lupus erythematosus. Ann Rheum Dis 2005; 64(2): 330-2.

Mastronardi FG, Wood DD, Mei J, Raijmakers R, Tseveleki V, Dosch HM, et al. Increased citrullination of histone H3 in multiple sclerosis brain and animal models of demyelination: a role for tumor necrosis factor-induced peptidylarginine deiminase 4 translocation. J Neurosci 2006; 26(44): 11387-96.

Zainal I, ALGebori A. Estimation of serum anticyclic citrullinated peptide, glutathione, copper and zinc in patients with multiple sclerosis. Eng Tech J 2012; 30(14): 2461-6.

Maccioni RB, Munoz JP, Barbeito L. The molecular bases of Alzheimer's disease and other neurodegenerative disorders. Arch Med Res 2001; 32(5): 367-81.

Asaga H, Ishigami A. Protein deimination in the rat brain: generation of citrullinecontaining proteins in cerebrum perfused with oxygendeprived media. Biomed Res 2000; 21(4): 197-205.

Asaga H, Ishigami A. Protein deimination in the rat brain after kainate administration: citrulline-containing proteins as a novel marker of neurodegeneration. Neurosci Lett 2001; 299(1-2): 5-8.

Vossenaar ER, Zendman AJ, van Venrooij WJ, Pruijn GJ. PAD, a growing family of citrullinating enzymes: genes, features and involvement in disease. Bioessays 2003; 25(11): 1106-18.

Chang X, Yamada R, Suzuki A, Sawada T, Yoshino S, Tokuhiro S, et al. Localization of peptidylarginine deiminase 4 (PADI4) and citrullinated protein in synovial tissue of rheumatoid arthritis. Rheumatology (Oxford) 2005; 44(1): 40-50.

Iwamoto T, Ikari K, Nakamura T, Kuwahara M, Toyama Y, Tomatsu T, et al. Association between PADI4 and rheumatoid arthritis: a meta-analysis. Rheumatology (Oxford) 2006; 45(7): 804-7.

Freely associating. Nat Genet 1999; 22(1): 1-2.

Lindqvist E, Eberhardt K, Bendtzen K, Heinegard D, Saxne T. Prognostic laboratory markers of joint damage in rheumatoid arthritis. Ann Rheum Dis 2005; 64(2): 196-201.

Saraux A, Berthelot JM, Chales G, Le HC, Thorel JB, Hoang S, et al. Ability of the American College of Rheumatology 1987 criteria to predict rheumatoid arthritis in patients with early arthritis and classification of these patients two years later. Arthritis Rheum 2001; 44(11): 2485-91.

Glasnovic M, Bosnjak I, Vcev A, Soldo I, Glasnovic-Horvatic E, Soldo-Butkovic S, et al. Anti-citrullinated antibodies, radiological joint damages and their correlations with disease activity score (DAS28). Coll Antropol 2007; 31(1): 345-8.




Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 Unported License which allows users to read, copy, distribute and make derivative works for non-commercial purposes from the material, as long as the author of the original work is cited properly.