دوره 32، شماره 305: هفته دوم آذر ماه 1393:1718-1727

بررسی ارتباط ژنوتیپی ژن گیرنده‌ی ویتامین D در دو گروه بیماران اسپورادیک و فامیلیال پارکینسونیسم

مریم استاد شریف, رخساره معمار, مژگان اسدیان, مریم ایزدی, مرتضی جوادی‌راد, احمد چیت‌ساز

چکیده


مقدمه: ارتباط ویتامین D و بیماری پارکینسون به خوبی مشخص شده است. این ویتامین از طریق گیرنده‌ی ویتامین D (Vitamin D receptor یا VDR) عمل می‌کند. ژن گیرنده‌ی ویتامین D دارای پلی‌مورفیسم کدون آغازین است که توسط آنزیم محدود کننده‌ی FokI شناسایی می‌شود. بعضی از مطالعات با اشاره به ارتباط بین FokI و پارکینسون، نشان داده‌اند که این پلی‌مورفیسم، عملکرد گیرنده‌ی ویتامین D را تغییر می‌دهد. هدف از این مطالعه، شناسایی ارتباط بین پلی‌مورفیسم FokI در ژن گیرنده‌ی ویتامین D و بروز پارکینسون و ژنوتیپ‌های به دست آمده در بیماران مبتلا به پارکینسون اسپورادیک و فامیلیال بود.

روش‌ها: در بخش اسپورادیک این مطالعه‌ی مورد- شاهدی، نمونه‌ی خون از 60 نفر بیمار مبتلا به پارکینسون از منطقه‌ای در جنوب غرب اصفهان و 62 نفر افراد سالم از همان منطقه جمع‌آوری شد. همچنی،ن در بررسی فرم فامیلیال پارکینسون، 6 نمونه‌ی مورد و 7 نمونه‌ی شاهد از یک خانواده ارزیابی گردید. Polymerase chain reaction-restriction fragment length polymorphism (PCR-RFLP) به منظور ارزیابی ژنوتیپ‌ها انجام گرفت. همچنین، عوامل سرمی بیماران و افراد سالم شجره، مانند OHD25 (Hydroxyvitamin D-25)، هورمون پاراتیروئید، کلسیم، فسفر و آلکالین فسفاتاز مورد سنجش قرار گرفت.

یافته‌ها: در بخش اسپورادیک، از 60 بیمار، فراوان‌ترین ژنوتیپ FF (7/51 درصد) و در گروه شاهد Ff (6/51 درصد) بود. حفاظت در مقابل پیشرفت پارکینسون زمانی که آلل F وجود داشته باشد، مشاهده شد، اما معنی‌دار نبود (290/0 = P). از سوی دیگر، استعداد ابتلا به پارکینسون با آلل f ارتباط نشان داد، اما معنی‌دار نبود (390/0 = P). در خانواده‌ی مورد مطالعه، مشخص شد که آلل f قادر است تا 4 برابر نرخ بروز بیماری پارکینسون را در این شجره افزایش دهد، اما این ارتباط معنی‌دار نبود (220/0 = P)؛ به طوری که افراد با ژنوتیپ ff، 7/2 برابر بیشتر به بیماری پارکینسون مبتلا شدند (450/0 = P). بیماران با ژنوتیپ ff نسبت به بیماران با ژنوتیپ FF، سطوح سرمی بالاتری از آلکالین فسفاتاز، پاراتورمون و ویتامین D را نشان دادند، اما این ارتباط‌ها معنی‌دار نبودند.

نتیجه‌گیری: یافته‌های این مطالعه تنها در پلی‌مورفیسم FokI متمرکز شد؛ بنابراین تجزیه و تحلیل سایر انواع پلی‌مورفیسم در ژن گیرنده‌ی ویتامین D، مانند ApaI، TaqI و BsmI، برای به دست آوردن استراتژی‌های مناسب‌تر برای درمان پارکینسون لازم است. همچنین، معنی‌دار نبودن ارتباط‌ها، ممکن است به دلیل کوچک بودن شجره و تعداد کم داده‌ها باشد.

 


واژگان کلیدی


بیماری پارکینسون؛ گیرنده‌ی ویتامین D؛ فرم اسپورادیک؛ فرم فامیلیال

تمام متن:

PDF

مراجع


Hirtz D, Thurman DJ, Gwinn-Hardy K, Mohamed M, Chaudhuri AR, Zalutsky R. How common are the "common" neurologic disorders? Neurology 2007; 68(5): 326-37.

Gardner KL. Genetics of migraine: an update. Headache 2006; 46(Suppl 1): S19-S24.

Lozano AM, Lang AE, Hutchison WD, Dostrovsky JO. New developments in understanding the etiology of Parkinson's disease and in its treatment. Curr Opin Neurobiol 1998; 8(6): 783-90.

Jenner P. Oxidative stress in Parkinson's disease. Ann Neurol 2003; 53(Suppl 3): S26-S36.

Wullner U, Klockgether T. Inflammation in Parkinson's disease. J Neurol 2003; 250 Suppl 1: I35-I38.

Schapira AH. Mitochondrial dysfunction in Parkinson's disease. Cell Death Differ 2007; 14(7): 1261-6.

Vieregge P, von MC, Friedrich HJ. Life-style and dietary factors early and late in Parkinson's disease. Can J Neurol Sci 1992; 19(2): 170-3.

Hellenbrand W, Boeing H, Robra BP, Seidler A, Vieregge P, Nischan P, et al. Diet and Parkinson's disease. II: A possible role for the past intake of specific nutrients. Results from a self-administered food-frequency questionnaire in a case-control study. Neurology 1996; 47(3): 644-50.

de Lau LM, Schipper CM, Hofman A, Koudstaal PJ, Breteler MM. Prognosis of Parkinson disease: risk of dementia and mortality: the Rotterdam Study. Arch Neurol 2005; 62(8): 1265-9.

Knekt P, Kilkkinen A, Rissanen H, Marniemi J, Saaksjarvi K, Heliovaara M. Serum vitamin D and the risk of Parkinson disease. Arch Neurol 2010; 67(7): 808-11.

Suzuki M, Yoshioka M, Hashimoto M, Murakami M, Kawasaki K, Noya M, et al. 25-hydroxyvitamin D, vitamin D receptor gene polymorphisms, and severity of Parkinson's disease. Mov Disord 2012; 27(2): 264-71.

Gross C, Krishnan AV, Malloy PJ, Eccleshall TR, Zhao XY, Feldman D. The vitamin D receptor gene start codon polymorphism: a functional analysis of FokI variants. J Bone Miner Res 1998; 13(11): 1691-9.

Chitsaz A, Maracy M, Basiri K, Izadi BM, Tanhaei AP, Rahimi M, et al. 25-hydroxyvitamin d and severity of Parkinson's disease. Int J Endocrinol 2013; 2013: 689149.

Calle C, Maestro B, Garcia-Arencibia M. Genomic actions of 1,25-dihydroxyvitamin D3 on insulin receptor gene expression, insulin receptor number and insulin activity in the kidney, liver and adipose tissue of streptozotocin-induced diabetic rats. BMC Mol Biol 2008; 9: 65.

Turpeinen H, Hermann R, Vaara S, Laine AP, Simell O, Knip M, et al. Vitamin D receptor polymorphism: not association with type 1 in the Finnish population. Eur J Endocrinol 2003; 149: 591-6.

Butler MW, Burt A, Edwards TL, Zuchner S, Scott WK, Martin ER, et al. Vitamin D receptor gene as a candidate gene for Parkinson disease. Ann Hum Genet 2011; 75(2): 201-10.

Han X, Xue L, Li Y, Chen B, Xie A. Vitamin D receptor gene polymorphism and its association with Parkinson's disease in Chinese Han population. Neurosci Lett 2012; 525(1): 29-33.

Hoehn MM, Yahr MD. Parkinsonism: onset, progression, and mortality. 1967. Neurology 2001; 57(10 Suppl 3): S11-S26.

Torok R, Torok N, Szalardy L, Plangar I, Szolnoki Z, Somogyvari F, et al. Association of vitamin D receptor gene polymorphisms and Parkinson's disease in Hungarians. Neurosci Lett 2013; 551: 70-4.

Minamitani K, Takahashi Y, Minagawa M, Yasuda T, Niimi H. Difference in height associated with a translation start site polymorphism in the vitamin D receptor gene. Pediatr Res 1998; 44(5): 628-32.

Bid HK, Mishra DK, Mittal RD. Vitamin-D receptor (VDR) gene (Fok-I, Taq-I and Apa-I) polymorphisms in healthy individuals from north Indian population. Asian Pac J Cancer Prev 2005; 6(2): 147-52.

Xu C, Xu J, Zhang Y, Ma J, Kawakami H, Maruyama H, et al. Analysis on the susceptibility genes in two chinese pedigrees with familial Parkinson's disease. Neurol Res Int 2010; 2010: 674740.

Camargos ST, Dornas LO, Momeni P, Lees A, Hardy J, Singleton A, et al. Familial Parkinsonism and early onset Parkinson's disease in a Brazilian movement disorders clinic: phenotypic characterization and frequency of SNCA, PRKN, PINK1, and LRRK2 mutations. Mov Disord 2009; 24(5): 662-6.

Uitterlinden AG, Fang Y, Van Meurs JB, Pols HA, Van Leeuwen JP. Genetics and biology of vitamin D receptor polymorphisms. Gene 2004; 338(2): 143-56.

Arai H, Miyamoto K, Taketani Y, Yamamoto H, Iemori Y, Morita K, et al. A vitamin D receptor gene polymorphism in the translation initiation codon: effect on protein activity and relation to bone mineral density in Japanese women. J Bone Miner Res 1997; 12(6): 915-21.

Jurutka PW, Remus LS, Whitfield GK, Thompson PD, Hsieh JC, Zitzer H, et al. The polymorphic N terminus in human vitamin D receptor isoforms influences transcriptional activity by modulating interaction with transcription factor IIB. Mol Endocrinol 2000; 14(3): 401-20.

Colin EM, Weel AE, Uitterlinden AG, Buurman CJ, Birkenhager JC, Pols HA, et al. Consequences of vitamin D receptor gene polymorphisms for growth inhibition of cultured human peripheral blood mononuclear cells by 1, 25-dihydroxyvitamin D3. Clin Endocrinol (Oxf) 2000; 52(2): 211-6.

Cai Q, Chandler JS, Wasserman RH, Kumar R, Penniston JT. Vitamin D and adaptation to dietary calcium and phosphate deficiencies increase intestinal plasma membrane calcium pump gene expression. Proc Natl Acad Sci U S A 1993; 90(4): 1345-9.

Gezen-Ak D, Dursun E, Ertan T, Hanagasi H, Gurvit H, Emre M, et al. Association between vitamin D receptor gene polymorphism and Alzheimer's disease. Tohoku J Exp Med 2007; 212(3): 275-82.

Mostowska A, Lianeri M, Wudarski M, Olesinska M, Jagodzinski PP. Vitamin D receptor gene BsmI, FokI, ApaI and TaqI polymorphisms and the risk of systemic lupus erythematosus. Mol Biol Rep 2013; 40(2): 803-10.

Cannell JJ. Autism and vitamin D. Med Hypotheses 2008; 70(4): 750-9.




Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 Unported License which allows users to read, copy, distribute and make derivative works for non-commercial purposes from the material, as long as the author of the original work is cited properly.