دوره 32، شماره 309: هفته دوم دی ماه 1393:1933-1943

اثر مدت زمان متفاوت استرس بر تغییرات حافظه‌ی فضایی و شناختی در موش‌های صحرایی نر

هدی رنجبر, مریم راداحمدی, حجت‌اله علایی, پرهام رئیسی

چکیده


مقدمه: استرس به عنوان یک عامل خطرناک در پیشبرد اختلالات روان‌شناختی و حافظه قلمداد می‌شود. قرار گرفتن در معرض استرس اثرات متفاوتی بر حافظه دارد. به عبارتی، استرس قادر است باعث افزایش و کاهش حافظه گردد و یا حتی هیچ تأثیری بر آن نداشته باشد. مطالعه‌ی حاضر اثر زمان‌بندی‌های متفاوت استرس را بر روی تغییرات حافظه‌ی فضایی و شناختی مورد بررسی قرار می‌دهد.

روش‌ها: در این مطالعه، از 28 موش صحرایی نر(7 = n) نژاد ویستار استفاده گردید. گروه‌های مورد مطالعه عبارت از گروه‌های شاهد، استرس حاد، میان‌مدت و مزمن بودند. جهت القای استرس، از استرس بی‌حرکتی استفاده شد. عملکرد حافظه‌ی فضایی و شناختی به ترتیب با استفاده از آزمون‌های رفتاری شناسایی اجسام جابه‌جا شده (OLT یا Object location test) و شناخت اجسام جدید (NOR یا Novel object recognition) مورد ارزیابی قرار گرفت. در پایان، سطح کورتیکوسترون سرم با روش ELISA (Enzyme-linked immunosorbent assay) اندازه‌گیری شد.

یافته‌ها: مدت زمان شناسایی جسم در طول مرحله‌ی آزمون NOR در گروه‌های استرس میان‌مدت و مزمن، به ترتیب به طور معنی‌داری (001/0 > P و 050/0 > P) پایین‌تر از گروه شاهد بود. اما مقایسه‌های مشابه برای مدت زمان شناسایی جسم در آزمون OLT، کاهش غیر معنی‌داری را در تمامی گروه‌های استرس در مقایسه با گروه شاهد نشان دادند. سطح کورتیکوسترون به طور معنی‌داری (010/0 > P و 050/0 > P) در گروه‌های استرس میان‌مدت و مزمن در مقایسه با گروه شاهد افزایش یافت.

نتیجه‌گیری: استرس مزمن و به خصوص استرس میان‌مدت حافظه‌ی شناختی را دچار نقص کردند. در حالی که استرس حاد، میان‌مدت و مزمن باعث بروز اختلال قابل توجهی در حافظه‌ی فضایی نشدند. بنابراین، زمان‌بندی متفاوت استرس بر بروز اختلالات حافظه‌ی شناختی مؤثر می‌باشد.

 


واژگان کلیدی


استرس؛ حافظه‌ی فضایی؛ حافظه‌ی شناختی؛ کورتیکوسترون؛ موش صحرایی

تمام متن:

PDF

مراجع


Selye H. The stress of life. New York, NY: McGraw-Hill; 1956.

Simoens VL, Istok E, Hyttinen S, Hirvonen A, Naatanen R, Tervaniemi M. Psychosocial stress attenuates general sound processing and duration change detection. Psychophysiology 2007; 44(1): 30-8.

Oei NY, Everaerd WT, Elzinga BM, van WellS, Bermond B. Psychosocial stress impairs working memory at high loads: an association with cortisol levels and memory retrieval. Stress 2006; 9(3): 133-41.

Maeng LY, Shors TJ. The stressed female brain: neuronal activity in the prelimbic but not infralimbic region of the medial prefrontal cortex suppresses learning after acute stress. Front Neural Circuits 2013; 7: 198.

Hall JE. Guyton and Hall textbook of medical physiology. 12th ed. Philadelphia, PA: Saunders; 2015.

Ulrich-Lai YM, Herman JP. Neural regulation of endocrine and autonomic stress responses. Nat Rev Neurosci 2009; 10(6): 397-409.

McEwen BS. Stress, adaptation, and disease. Allostasis and allostatic load. Ann N Y Acad Sci 1998; 840: 33-44.

Segev A, Ramot A, Akirav I. Stress hormones receptors in the amygdala mediate the effects of stress on the consolidation, but not the retrieval, of a non aversive spatial task. PLoS One 2012; 7(1): e29988.

Sandi C, Pinelo-Nava MT. Stress and memory: behavioral effects and neurobiological mechanisms. Neural Plast 2007; 2007: 78970.

Li S, Fan YX, Wang W, Tang YY. Effects of acute restraint stress on different components of memory as assessed by object-recognition and object-location tasks in mice. Behav Brain Res 2012; 227(1): 199-207.

Dayas CV, Buller KM, Day TA. Neuroendocrine responses to an emotional stressor: evidence for involvement of the medial but not the central amygdala. Eur J Neurosci 1999; 11(7): 2312-22.

Ogawa T, Mikuni M, Kuroda Y, Muneoka K, Mori KJ, Takahashi K. Periodic maternal deprivation alters stress response in adult offspring: potentiates the negative feedback regulation of restraint stress-induced adrenocortical response and reduces the frequencies of open field-induced behaviors. Pharmacol Biochem Behav 1994; 49(4): 961-7.

Rutten K, Reneerkens OA, Hamers H, Sik A, McGregor IS, Prickaerts J, et al. Automated scoring of novel object recognition in rats. J Neurosci Methods 2008; 171(1): 72-7.

Silvers JM, Harrod SB, Mactutus CF, Booze RM. Automation of the novel object recognition task for use in adolescent rats. J Neurosci Methods 2007; 166(1): 99-103.

Gaskin S, Tardif M, Cole E, Piterkin P, Kayello L, Mumby DG. Object familiarization and novel-object preference in rats. Behav Processes 2010; 83(1): 61-71.

Vago DR, Kesner RP. Disruption of the direct perforant path input to the CA1 subregion of the dorsal hippocampus interferes with spatial working memory and novelty detection. Behav Brain Res 2008; 189(2): 273-83.

Gerstein H, Hullinger R, Lindstrom MJ, Burger C. A behavioral paradigm to evaluate hippocampal performance in aged rodents for pharmacological and genetic target validation. PLoS One 2013; 8(5): e62360.

Dix SL, Aggleton JP. Extending the spontaneous preference test of recognition: evidence of object-location and object-context recognition. Behav Brain Res 1999; 99(2): 191-200.

Zhu F, Zheng Y, Ding YQ, Liu Y, Zhang X, Wu R, et al. Minocycline and risperidone prevent microglia activation and rescue behavioral deficits induced by neonatal intrahippocampal injection of lipopolysaccharide in rats. PLoS One 2014; 9(4): e93966.

Antunes M, Biala G. The novel object recognition memory: neurobiology, test procedure, and its modifications. Cogn Process 2012; 13(2): 93-110.

Carlini VP. The object recognition task: A new proposal for the memory performance study. In: Cao TP, editor. Object recognition. InTech; 2011. p. 27-42 [Online]. [cited 2011]; Available from: URL:

http://www.intechopen.com/books/object-recognition/the-object-recognition-task-a-new-proposal-for-the-memory-performance-study

Huang EY, Tsui PF, Kuo TT, Tsai JJ, Chou YC, Ma HI, et al. Amantadine ameliorates dopamine-releasing deficits and behavioral deficits in rats after fluid percussion injury. PLoS One 2014; 9(1): e86354.

Gumuslu E, Mutlu O, Sunnetci D, Ulak G, Celikyurt IK, Cine N, et al. The Antidepressant Agomelatine Improves Memory Deterioration and Upregulates CREB and BDNF Gene Expression Levels in Unpredictable Chronic Mild Stress (UCMS)-Exposed Mice. Drug Target Insights 2014; 8: 11-21.

Radahmadi M, Alaei H, Sharifi MR, Hosseini N. Effects of different timing of stress on corticosterone, BDNF and memory in male rats. Physiol Behav 2015; 139: 459-67.

Lee MS, Kim YH, Lee BR, Kwon SH, Moon WJ, Hong KS, et al. Novel antidepressant-like activity of caffeic Acid phenethyl ester is mediated by enhanced glucocorticoid receptor function in the hippocampus. Evid Based Complement Alternat Med 2014; 2014: 646039.

Li MH, Tang JP, Zhang P, Li X, Wang CY, Wei HJ, et al. Disturbance of endogenous hydrogen sulfide generation and endoplasmic reticulum stress in hippocampus are involved in homocysteine-induced defect in learning and memory of rats. Behav Brain Res 2014; 262: 35-41.

Yoon SH, Kim BH, Ye SK, Kim MH. Chronic non-social stress affects depressive behaviors but not anxiety in mice. Korean J Physiol Pharmacol 2014; 18(3): 263-8.

Li M, Fu Q, Li Y, Li S, Xue J, Ma S. Emodin opposes chronic unpredictable mild stress induced depressive-like behavior in mice by upregulating the levels of hippocampal glucocorticoid receptor and brain-derived neurotrophic factor. Fitoterapia 2014; 98: 1-10.

Radahmadi M, Shadan F, Karimian SM, Sadr SS, Nasimi A. Effects of stress on exacerbation of diabetes mellitus, serum glucose and cortisol levels and body weight in rats. Pathophysiology 2006; 13(1): 51-5.

Roozendaal B, Griffith QK, Buranday J, De Quervain DJ, McGaugh JL. The hippocampus mediates glucocorticoid-induced impairment of spatial memory retrieval: dependence on the basolateral amygdala. Proc Natl Acad Sci U S A 2003; 100(3): 1328-33.

Roozendaal B, Barsegyan A, Lee S. Adrenal stress hormones, amygdala activation, and memory for emotionally arousing experiences. Prog Brain Res 2008; 167: 79-97.

Azogu I, de la Tremblaye PB, Dunbar M, Lebreton M, LeMarec N, Plamondon H. Acute sleep deprivation enhances avoidance learning and spatial memory and induces delayed alterations in neurochemical expression of GR, TH, DRD1, pCREB and Ki67 in rats. Behav Brain Res 2015; 279: 177-90.

Ennaceur A. One-trial object recognition in rats and mice: methodological and theoretical issues. Behav Brain Res 2010; 215(2): 244-54.

Ennaceur A, Michalikova S, Bradford A, Ahmed S. Detailed analysis of the behavior of Lister and Wistar rats in anxiety, object recognition and object location tasks. Behav Brain Res 2005; 159(2): 247-66.

Ennaceur A, Delacour J. A new one-trial test for neurobiological studies of memory in rats. 1: Behavioral data. Behav Brain Res 1988; 31(1): 47-59.




Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 Unported License which allows users to read, copy, distribute and make derivative works for non-commercial purposes from the material, as long as the author of the original work is cited properly.