دوره 33، شماره 338: هفته دوم مرداد ماه 1394:917-923

اخذ نمونه‌ی خون از خرگوش آزمایشگاهی

سیاوش احمدی نوربخش , عصمت میراب‌زاده اردکانی

چکیده


مقدمه: تکنیک انجام پژوهش از مهم‌ترین امور تأثیرگذار در کیفیت نتایج پژوهش است. خون‌گیری با حجم زیاد از خرگوش‏های آزمایشگاهی، یکی از امور متداول در کار با این حیوان است، اما به دلیل دشواری‏های تکنیکی، خون‌گیری از قلب حیوان هوشیار به عنوان روشی رایج در بسیاری از مراکز پذیرفته شده است. این روش -جدا از غیر اخلاقی بودن- به دلیل استرس زیاد، موجب اختلال در پارامترهای مورد اندازه‏گیری و همچنین بیماری‌ها و تلفات فراوان در حیوانات می‏شود. هدف پژوهش فعلی، ارایه‌ی دقیق تکنیک بهینه‏ای برای اخذ نمونه‏های خونی با حجم زیاد از خرگوش‏های آزمایشگاهی بود.

روش‌ها: پژوهش حاضر در طی فرایند تولید کمپلمان خرگوش، از 91 سر خرگوش سفید نیوزلندی نر و ماده با سن 36-6 ماه و با وزن 5/3-2/1 کیلوگرم صورت گرفت. استیل پرومازین به صورت عضلانی به حیوانات تجویز گردید. به منظور جلوگیری از اسپاسم شریانی ناشی از برخورد سرسوزن، اعصاب شریان گوش توسط لیدوکائین بی‏حس شد. دستیابی عروقی توسط سرسوزن پروانه‏ای تغییر شکل یافته صورت گرفت. در نهایت، شریان به روش مناسب خون‌بندی گردید.

یافته‌ها: روش حاضر، ضمن 155 مورد خون‌گیری از حیوانات به مدت 3 ماه، موجب حصول 2384 میلی‏لیتر خون گردید (5/3 ± 4/15 میلی‏لیتر خون به ازای هر سر خرگوش). تعداد تلفات ناشی از خون‌گیری در طول 6 ماه پس از آغاز مطالعه، معادل صفر بود که ضمن مراجعه به سوابق قبلی مربوط به روش خون‌گیری از قلب حیوانات هوشیار در بازه‌ی زمانی مشابه (19 سر تلفات)، اختلاف آماری معنی‌داری را نشان داد (001/0 > P).

نتیجه‌گیری: روش ارایه شده، موجب کاهش بیماری و تلفات در خرگوش‏های آزمایشگاهی شده و به عنوان روش ارجح خون‌گیری با حجم زیاد، توصیه می‏شود.


واژگان کلیدی


حیوانات آزمایشگاهی؛ نمونه ‏برداری؛ نمونه‌ی خون؛ اخذ خون

تمام متن:

PDF

مراجع


McGuill MW, Rowan AN. Biological effects of blood loss: implications for sampling volumes and techniques. ILAR J 1989; 31(4): 5-20.

Parasuraman S, Raveendran R, Kesavan R. Blood sample collection in small laboratory animals. J Pharmacol Pharmacother 2010; 1(2): 87-93.

Sarrafzadeh-Rezaei F, Ahmadi-Noorbakhsh S. Management, anesthesia, and surgery of laboratory animals. 1st ed. Urmia, Iran: Urmia University Press; 2010. p. 31-173, 180, 378-81, 403, 414-44, 453-7, 550-64. [In Persian].

Mirabzadeh-Ardakani E, Ahmadi-Noorbakhsh S. Euthanasia of laboratory animals. 1st ed. Tehran, Iran: Pasteur Institute of Iran; 2014. p. 147-168. [In Persian].

Mobasher M, Aramesh K, Aldavoud SJ, Ashrafganjooei N, Divsalar K, Phillips CJC, et al. Proposing a national ethical framework for animal research in Iran. Iranian J Publ Health 2008; 37(1 (Suppl)): 39-46.

Mobasher M, Sasani P, Aldavood SJ, Aramesh K, Larijani B. A Review on Laboratory Animals Work Ethical Guideline. Iran J Med Ethics Hist Med 2012; 5 (Suppl): 70-111. [In Persian].

Tranquilli WJ, Thurmon JC, Grimm KA, Lumb WV. Lumb and Jones' veterinary anesthesia and analgesia. 4th ed. Ames, Iowa: Blackwell Publication; 2007. p. 767.

Australian Government, National Health and Medical Research Council. Guidelines to promote the wellbeing of animals used for scientific purposes: the assessment and alleviation of pain and distress in research animals. Canberra, Australia: Australian Government National Health and Medical Research Council Publication; 2008. p. D1-D11.

de Blas C, Wiseman J. Nutrition of the rabbit. 2nd ed. Cambridge, MA: CABI Publication; 2010. p. 222-32.

Varga M, Harcourt-Brown F. Textbook of rabbit medicine. 2nd ed. New York, NY: Elsevier; 2013. p. 178-201.




Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 Unported License which allows users to read, copy, distribute and make derivative works for non-commercial purposes from the material, as long as the author of the original work is cited properly.