زمستان 1386

استفاده از پلی سومنوگرافی در سندرم آپنه انسدادی خواب

بابک امرا

چکیده


نزدیک به یک سوم زندگی انسانه در خواب می ‌گذرد. در سی سال اخیر پزشکان با عواقب ناخوشایند اختلالات خواب (SDB) به ویژه اختلالات تنفسی در خواب آشنا شده ‌اند. اختلال تنفسی در خواب به ویژه نوع بارزتر آن یعنی وقفه تنفسی در خواب (SAS) یک بیماری تازه یا نویافته نیست ولی در گذشته یک مشکل بزرگ سلامتی تلقی نمی شد و تنها در دو سه دهه‌ی اخیر به کانون توجه پزشکان تبدیل شده، محققین روز به روز به اطلاعات جدیدی در مورد تهدیدهای سلامتی ناشی از این اختلال دست می یابند. عوارضی که در مبتلایان به اختلالات تنفسی خواب شایعتر از افراد دیگر است عبارتند از:

  • افزایش فشار خون شریانی

  • حوادث عروقی مغز

  • بیماری‌ های عروق کرونری

  • افزایش فشار شریان ریوی

  • نارسایی قلب

  • اختلال در تمایل یا توان جنسی

  • تصادفات رانندگی

اختلال یا وقفه‌ تنفسی در خواب بیماری‌های کمیابی نیستند، در خوش‌بینانه‌ترین مطالعات شیوع آنهارا در حدود 4% جمعیت ذکر می‌ نمودند و در مطالعات جدیدتر رقم شیوع به 25% و حتی 40% در جمعیت مسن‌ تر از 40 ساله ذکر شده است.

هنگامی که از اختلالات تنفسی خواب گفتگو می ‌شود، طیف گسترده‌ای از بیماری‌ها از خرناس ساده، سندرم افزایش مقاومت مجاری تنفسی فوقانی تا سندرم وقفه‌ی تنفسی در خواب با شدت ‌های مختلف مورد نظر می ‌باشد. بسیاری از پژوهشگران این بیماری ‌هارا یک گستره‌ پیوسته در نظر می‌ گیرند که از خرناس ساده شروع و با گذشت زمان به تدریج یا به سرعت به سوی وقفه‌ی تنفسی پیشرفت می‌ نماید و از این رو از موارد خفیف چشم‌پوشی نمی ‌کنند. در این رهگذر تشخیص زودرس و درمان مناسب برای افراد مبتلا اهمیت حیاتی خواهد داشت.

پلی‌سومنوگرافی (Polysomnography Nocturnal) کاربردی‌ترین و روش استاندارد برای تشخیص اختلالات تنفسی در خواب می ‌باشد که هم برای تشخیص اولیه و هم برای تعیین شدت بیماری وقفه‌ی تنفسی در خواب و هم برای کشف برخی اختلالات اولیه خواب به کار می ‌رود.

پلی‌ سومنوگرافی عبارتست از مانیتورینگ همزمان و ثبت پارامترهای فیزیولوژیک بدن در طول خواب شبانه می باشد که رابطه تغییرات پارامترهایی از قبیل تغییرات ریتم قلب، هیپوکسی، تلاشهای عضلانی، خستگی عضلانی ناشی از تلاش زیاد، خرناس، تعداد موارد پریدن از خواب و ... را با مراحل مختلف خواب مشخص می سازد.

سه جزء اساسی پلی سومنوگرافی عبارتند از:

  • الکتروآنسفالوگرافی (EEG)

  • الکترواوکولوگرافی (EOG)

  • الکترومایوگرافی سطحی (EMG)

سایر پارامترهایی که ثبت می شوند عبارتند از :

  • جریان هوا از بین و دهان به طور جداگانه

  • الکتروکاردیوگرافی

  • پالس اکسی متری

  • تلاشهای تنفسی سینه ای و شکمی

  • ضبط صداهای تنفسی

  • ثبت وضعیت های بدن در حین خواب با گیرنده های اختصاصی

  • ثبت ویدیویی حرکات و وضعیت بدن برا ی اطمینان از صحت ثبت سایر گیرنده ها

 

پس از انجام تست نباید به جواب کامپیوتری اعتماد نمود و پزشک ارزیاب باید لحظه به لحظه وقایع حین خواب را باز بینی و با امواج EEG مقایسه نماید تا گزارش دقیقی از آنچه که رخ داده تهیه نماید.

پس از انجام تست صحیح پزشک ارزیابی کننده با تجربه می تواند وجود اختلالات خواب و شدت این اختلالات را تشخیص و گزارش نموده، روش مناسب درمانی را پیشنهاد نماید



Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 Unported License which allows users to read, copy, distribute and make derivative works for non-commercial purposes from the material, as long as the author of the original work is cited properly.