دوره 34، شماره 415: هفته سوم اسفند ماه 1395:1666-1673

بررسی رابطه‌ی بین پرخاشگری، مصرف دخانیات و مواد مخدر با فراوانی و شدت تصادفات رانندگی

غلامحسین احمدزاده, سیدغفور موسوی, مریم کیانی, بهزاد محکی

چکیده


مقدمه: مطابق با داده‌هاي سازمان بهداشت جهاني، عوامل انساني (رفتاري) در 60 درصد تصادفات نقليه‌اي، به عنوان دليل اصلي و در 95 درصد کل تصادفات نيز به عنوان يک عامل تأثيرگذار به شمار مي‌آيند. مرگ و میر حوادث رانندگی در ایران، 15 برابر کشورهای توسعه یافته است. عوامل گوناگونی در بروز رفتار پرخطر رانندگی نقش دارد. هدف از انجام این مطالعه، بررسی ارتباط پرخاشگری و مصرف مواد مخدر با تعداد و شدت تصادفات رانندگی بود.

روش‌ها: این مطالعه، از نوع توصیفی- تحلیلی و بررسی مقطعی بود. داده‌ها از طریق توزیع دو پرسش‌نامه‌ی دموگرافیک (مشتمل بر سن، جنس، مصرف دخانیات، سوء مصرف مواد مخدر) و پرسش‌نامه‌ی پرخاشگری Buss and Perry (Buss and Perry aggression questionnaire یا AGQ) در شهر اصفهان در سال 1394 جمع‌آوری شد. پرسش‌نامه‌ی AGQ شامل 29 ماده است که جهت سنجش پرخاشگری استفاده می‌شود. در صورت به دست آمدن نمره‌ی بیش از 87، فرد پرخاشگر محسوب می‌شود. برای واکاوی اطلاعات، از آزمون‌ 2χ، آزمون تعقیبی Tukey و آزمون‌های Wilcoxon، Kruskall-wallis، ANOVA و Mann-Whitney و همچنین، نرم‌افزار SPSS استفاده شد.

یافته‌ها: از 450 راننده‌ی مورد پژوهش، 26 درصد افراد نمره‌ی آزمون AGQ بیشتر از 87 و 74 درصد نمره‌ی آزمون کمتر از 87 داشتند. 40 درصد افراد مورد بررسی، دارای سابقه‌ی مصرف سیگار و 2/16 درصد دارای سابقه‌ی مصرف مواد مخدر بودند. 8/28 درصد تصادفات صورت گرفته منجر به جرح، 4/12 درصد منجر به فوت و 8/58 درصد منجر به خسارت مالی شده بودند. مصرف مواد مخدر و سیگار با تعداد و شدت تصادفات رانندگی ارتباط داشت (001/0 = P برای هر دو). همچنین، پرخاشگری با تعداد (017/0 = P) و شدت تصادفات (006/0 = P) مرتبط بود.

نتیجه‌گیری: نتایج این مطالعه از وجود ارتباط بین فراوانی و شدت تصادفات با پرخاشگری، مصرف سیگار و سوء مصرف مواد مخدر حکایت دارد. این یافته‌ها، لزوم توجه بیشتر به ارزیابی پرخاشگری و مصرف مواد در رانندگان توسط دستگاه‌های مسؤول را مورد تأکید قرار می‌دهد.


واژگان کلیدی


پرخاشگری؛ مواد؛ رانندگی؛ تصادفات

تمام متن:

PDF

مراجع


Ya'ghoobi H. The role of human factors in car accidents in Iran. Iran J Psychiatry Clin Psycho 2000; 6(1): 60-7. [In Persian].

Kheirabadi G, Bolhari J. Interventional approaches in order to reduce injuries from car accidents. Sci J Rescue Relief 2011; 3(1-2): 48-59. [In Persian].

Soori H, Ainy E, Movahedinejad AA, Mahfozphoor S, Movahedi M, Rezazadeh Azari M, et al. A practical model of political mapping in road traffic injury in Iran in 2008. Hakim Health Sys Res 2009; 12(3): 1-9. [In Persian].

Peden M, Scurfield R, Sleet D, Mohan D, Hyder AA, Jarawan E, et al. World report on road traffic injury prevention. Geneva, Switzerland: World Health Organization; 2004.

Shafiei Moghaddam P. Instructions operational standards meet physical and mental health (medical eligibility) of driving license applicants. Proceedings of the 3rd Regional Conference of Traffic Management; 2006 Oct 26-27; Tehran, Iran. [In Persian].

Haghayegh A, Oreyzi H R. Relation of aggression types according to Karen Horney's Theory with negative and positive driving behaviors and accidents. Iran J Psychiatry Clin Psychol 2009; 15(1): 81-5. [In Persian].

Sadock BJ, Sadock VA, Ruiz P, Kaplan HI. Kaplan and Sadock's comprehensive textbook of psychiatry. 9th ed. Philadelphia, PA: Lippincott Williams and Wilkins; 2009. p. 1369, 2579-80.

Sadock BJ, Sadock VA, Ruiz P, Kaplan HI. Kaplan and Sadock's comprehensive textbook of psychiatry. 10th ed. Philadelphia, PA: Lippincott Williams and Wilkins; 2017.

Owsley C, McGwin G, Jr., McNeal SF. Impact of impulsiveness, venturesomeness, and empathy on driving by older adults. J Safety Res 2003; 34(4): 353-9.

Mousavi SG, Mousavi H. Psychiatric emergencies for psychiatry residents. 1st ed. Isfahan, Iran: Isfahan University of Medical Sciences; 2010. [In Persian].

Bener A, Crundall D, Haigney D, Al-Falasi AS. Driving behaviour, lapses, errors and violations on the road: United Arab Emirates study. Adv Transp Stud 2007; 12(12): 5-14.

O'Malley PM, Johnston LD. Driving after drug or alcohol use by US high school seniors, 2001-2011. Am J Public Health 2013; 103(11): 2027-34.

Arria AM, Caldeira KM, Vincent KB, Garnier-Dykstra LM, O'Grady KE. Substance-related traffic-risk behaviors among college students. Drug Alcohol Depend 2011; 118(2-3): 306-12.

Buss AH, Perry M. The Aggression Questionnaire. J Pers Soc Psychol 1992; 63(3): 452-9.

Reyna C, Sanchez A, Ivacevich MGL, Brussino S. The Buss-Perry Aggression Questionnaire: construct validity and gender invarianceamong Argentinean adolescents. Int J Psychol Res 2011; 4(2): 30-7.

Fathi K, Merabizade Honarmand M. A survey of depression, sensation seeking, aggression, attachment styles and Education of parent as predictors of drug dependency among Ahwaz teenage boys. Studies in Education and Psychology 2009; 9(2): 23-45.

[In Persian].

Samani S. Study of reliability and validity of the Buss and Perry's Aggression Questionnaire. Iran J Psychiatry Clin Psychol 2008; 13(4): 359-65. [In Persian].

Lonero LP, Clinton KM, Black DM. Driver education curriculum outline. Proceedings of the Human Factors and Ergonomics Society 42th Annual Meeting; 1998 Oct 5-9; Chicago, IL, USA. p. 1396-400.

Dula CS, Ballard ME. Development and evaluation of a measure of dangerous, aggressive, negative emotional, and risky driving. J Appl Soc Psychol 2003; 33(2): 263-82.

Kim JA, Choi JW, Kim HJ, Park JT. A study of working status and industrial accidents for migrant workers in Korea. Korean J Occup Environ Med 1999; 11(1): 66-79.

Davey J, Wishart D, Freeman J, Watson B. An application of the driver behaviour questionnaire in an Australian organisational fleet setting. Transp Res Part F Traffic Psychol Behav 2007; 10(1): 11-21.

Ozkan T, Lajunen T, Chliaoutakis JE, Parker D, Summala H. Cross-cultural differences in driving skills: a comparison of six countries. Accid Anal Prev 2006; 38(5): 1011-8.

Dahlen ER, Martin RC, Ragan K, Kuhlman MM. Driving anger, sensation seeking, impulsiveness, and boredom proneness in the prediction of unsafe driving. Accid Anal Prev 2005; 37(2): 341-8.

Deffenbacher JL, Lynch RS, Filetti LB, Dahlen ER, Oetting ER. Anger, aggression, risky behavior, and crash-related outcomes in three groups of drivers. Behav Res Ther 2003; 41(3): 333-49.

Maxwell JP, Grant S, Lipkin S. Further validation of the propensity for angry driving scale in British drivers. Personality and Individual Differences 2005; 38(1): 213-24.

Haghayegh A, Oreyzi H R. Relation of aggression types according to Karen Horney's Theory with negative and positive driving behaviors and accidents. Iran J Psychiatry Clin Psychol 2009; 15(1): 81-5. [In Persian].

Araghi E, Vahedian M. Study on susceptible and damages from motorcycle accidents in Mashhad in 2005. Ofogh-e-Danesh 2007; 13(1): 34-9. [In Persian].

Rajabpour Z, Majdzadeh S, Faiz Zadeh Khorasani A, Motevalian A, Husseini M. The relationship between narcotic drug use and traffic accidents leading to injury. Sci J Forensic Med 2005; 11(3):145-53. [In Persian].




Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 Unported License which allows users to read, copy, distribute and make derivative works for non-commercial purposes from the material, as long as the author of the original work is cited properly.