دوره 29، شماره 138: هفته دوم تیر ماه 1390:586-587

اسهال

حمید کلانتری

چکیده


بیماری‌های مرتبط با اسهال یكی از پنج عامل منجر به مرگ را در سراسر جهان تشكیل می‌دهند. از نظر طول مدت، اسهال به سه گروه حاد: مدت اسهال كمتر یا حدود 14 روز، اسهال مداوم: مدت اسهال بیش از 14 روز، مزمن: مدت اسهال بیش از 30 روز تقسیم می‌شود.

علت اسهال حاد در بیشتر بیماران ویروس‌ها، باكتری‌ها و با شیوع كمتر انگل‌ها می‌باشد كه خودبه‌خود نیز می‌توانند بهبود یابند. علل باكتریال شایع‌ترین علل اسهال‌های شدید و علل اسهال مداوم و مزمن بیشتر عوامل غیرعفونی می‌باشد.

شرح حال از بیمار مبتلا به اسهال می‌تواند ما را در جهت شناخت و درمان علت اسهال راهنمایی نماید. تب یك یافته‌ی مهم تشخیصی است كه پیشنهاد كننده‌ی عفونت با باكتری‌های تهاجمی از قبیل سالمونلا، شیگلا، كمپیلوباکتر، ویروس‌های روده‌ای و یا ارگانیزم‌های تولید كننده‌ی سیتوتوكسین مانند كلستریدیوم دیفیسیل یا آنتامباهیستولیتیكا می‌باشد. شرح حال غذایی نیز می‌تواند بسیار كمك كننده باشد.

  • اسهال و به خصوص استفراغ كه در خلال 6 ساعت از خوردن غذای آلوده حادث گردد، پیشنهادكننده‌ی توكسین استافیوكوك طلایی با باسیلوس Cereus می‌باشد.
  • اسهال با شروعی بین 8 تا 16 ساعت از خوردن غذای آلوده، پیشنهاد كننده‌ی كلستریدیوم Perfringens می‌باشد.
  • اسهال با شروعی بیش از 16 ساعت می‌تواند به علت عفونت باكتریال یا ویروسی مانند آلوده شدن غذا با E.coli انتروتوكسینوژن یا انتروهموراژیك می‌باشد.
  • نشانگانی كه با اسهال شروع و بیمار دچار تب و علایم عمومی نظیر سردرد، دردهای عضلانی و سفتی گردن می‌گردد، می‌تواند پیشنهاد كننده‌ی عفونت با لیستریا مونوسیتوژن‌ها به خصوص در زنان حامله باشد.

شرح حال مصرف اخیر آنتی بیوتیك‌ها (وجود كلستریولوم دیفیسیل) یا مصرف داروهای دیگر، مصرف داروهای تضعیف كننده‌ی سیستم ایمنی بدن و یا بستری در بیمارستان نیز می‌تواند با اهمیت باشد.

اسهال مسافرتی

اسهال‌های مسافرتی شایع‌ترین علت بیماری در مسافرینی است كه از مناطق بهداشتی به مناطق غیر بهداشتی سفر می‌نمایند. این اسهال خوش‌خیم بوده است و خود محدودشونده می‌باشد، در صورتی كه دهیدراتاسیون آن شدید باشد می‌تواند برای فرد مخاطره آمیزتر باشد.

اسهال مسافرتی به سه فرم كلاسیك: دفع مدفوع آبكی و شل حداقل 3 مرتبه یا بیشتر در 24 ساعت كه حداقل یكی از نشانگان تهوع، استفراغ، درد شكمی، تب و یا خون در مدفوع را داشته باشد، متوسط: دفع مدفوع آبكی و شل یك تا دو مرتبه در 24 ساعت همراه با حداقل یكی از نشانگان فوق و یا دفع مدفوع آبكی دو بار در 24 ساعت بدون نشانگان دیگر، خفیف: دفع مدفوع شل و آبكی یك تا دو مرتبه در 24 ساعت بدون نشانگان دیگر طبقه‌بندی می‌شود.

قابل ذكر است كه اسهال مسافرتی در تشخیص افتراقی اسهال در خلال ده روز بعد از بازگشت فرد به خانه می‌تواند قرار گیرد.


تمام متن:

CLIP CLIP PDF


Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 Unported License which allows users to read, copy, distribute and make derivative works for non-commercial purposes from the material, as long as the author of the original work is cited properly.