دوره 29، شماره 148: هفته چهارم شهریور ماه 1390:952-964

ارتباط میان سطح سرمی ‌25 هیدروکسی ویتامین D با نمایه‌های گلیسمی ‌در افراد مبتلا به دیابت نوع 2 در مقایسه با افراد سالم

احسانه طاهری, محمود جلالی, احمد ساعدی صومعه علیا, ابوالقاسم جزایری, عباس رحیمی

چکیده


مقدمه: کمبود ویتامین D از شیوع بالایی در دنیا و به خصوص در کشورهای آسیایی از جمله ایران برخوردار است. شواهد متعددی در زمینه‌ی ارتباط میان سطح سرمی ‌25 هیدروکسی ویتامین D [(OH)D25] و شیوع دیابت نوع 2 وجود دارد. هدف این مطالعه، بررسی ارتباط سطح سرمی ‌(OH)D25 با نمایه‌های گلیسمی ‌در افراد مبتلا به دیابت نوع 2 در مقایسه با افراد سالم بود.

روش‌ها: این مطالعه‌ی مورد- شاهدی بر روی 180 نفر شامل 95 بیمار مبتلا به دیابت نوع 2 از بین مراجعه کنندگان به انجمن دیابت ایران و 85 فرد سالم که از نظر سن و جنس با گروه بیمار تطابق داشتند، انجام گرفت. علاوه بر اندازه‌گیری سطح سرمی ‌(OH)D25، کلسیم، فسفر، هورمون پاراتورمون، پروفایل قندی شامل سطح سرمی ‌ناشتای قند خون، هموگلوبین گلیکوزیله، انسولین و شاخص HOMA-IR
(Homeostasis model of assessment- insulin resistance) اندازه گیری شدند.

یافته‌ها: 82 درصد افراد دیابتی و 6/75 درصد افراد سالم دچار کمبود‌ یا ناکفایتی وضعیت ویتامین D بودند. در افراد سالم و دیابتی ارتباط معکوسی میان سطح سرمی ‌(OH)D25 و فراسنج‌های کنترل دیابت وجود داشت که در مورد قند خون ناشتا و هموگلوبین گلیکوزیله در دیابتی‌ها معنی‌دار بود (05/0 > P).

نتیجه‌گیری: نتایج حاصل نشان دهنده‌ی شیوع بالای کمبود ویتامین D در افراد سالم و دیابتی نوع 2 بود. به احتمال زیاد ویتامین D می‌تواند در کنترل فراسنج‌های گلیسمی ‌در بیماران مبتلا به دیابت نوع 2 نقش داشته باشد.


واژگان کلیدی


ویتامین D؛ دیابت؛ نمایه‌ی گلیسمی

تمام متن:

PDF

مراجع


Wild S, Roglic G, Green A, Sicree R, King H. Global prevalence of diabetes: estimates for the year 2000 and projections for 2030. Diabetes Care 2004; 27(5): 1047-53.

American Diabetes Association. Diagnosis and classification of diabetes mellitus. Diabetes Care 2005; 28(Suppl 1): S37-S42.

Frohlich J, Dobiasova M, Lear S, Lee KW. The role of risk factors in the development of atherosclerosis. Crit Rev Clin Lab Sci 2001; 38(5): 401-40.

Esteghamati A, Gouya MM, Abbasi M, Delavari A, Alikhani S, Alaedini F, et al. Prevalence of diabetes and impaired fasting glucose in the adult population of Iran: National Survey of Risk Factors for Non-Communicable Diseases of Iran. Diabetes Care 2008; 31(1): 96-8.

Saadat N, Emami P, Salehi P, Azizi F. Comparison of ADA and WHO criteria in detecting glucose disorders in a population-based study, Tehran Lipid and Glucose Study. Iranian Journal of Endocrinology and Metabolism 2002; 4(1): 1-8.

Heaney RP. Functional indices of vitamin D status and ramifications of vitamin D deficiency. Am J Clin Nutr 2004; 80(Suppl 6): 1706S-9S.

Deluca HF, Cantorna MT. Vitamin D: its role and uses in immunology. FASEB J 2001; 15(14): 2579-85.

Zittermann A. Vitamin D and disease prevention with special reference to cardiovascular disease. Prog Biophys Mol Biol 2006; 92(1): 39-48.

Holick MF. Vitamin D deficiency. N Engl J Med 2007; 357(3): 266-81.

Holick MF. Vitamin D: the underappreciated D-lightful hormone that is important for skeletal and cellular health. Curr Opin Endocrinol Diabetes 2002; 9(1): 87-98.

Souberbielle JC, Cormier C, Kindermans C, Gao P, Cantor T, Forette F, et al. Vitamin D status and redefining serum parathyroid hormone reference range in the elderly. J Clin Endocrinol Metab 2001; 86(7): 3086-90.

Heshmat R, Mohammad K, Majdzadeh SR, Forouzanfar MH, Bahrami A, Bahrami GH, et al. Vitamin D deficiency in Iran: A multi-center study among different urban areas. Iranian J Public Health 2008; 37(1): 72-8.

Scragg R, Sowers M, Bell C. Serum 25-hydroxyvitamin D, ethnicity, and blood pressure in the Third National Health and Nutrition Examination Survey. Am J Hypertens 2007; 20(7): 713-9.

Luo C, Wong J, Brown M, Hooper M, Molyneaux L, Yue DK. Hypovitaminosis D in Chinese type 2 diabetes: lack of impact on clinical metabolic status and biomarkers of cellular inflammation. Diab Vasc Dis Res. 2009; 6(3): 194-9.

Mattila C, Knekt P, Mannisto S, Rissanen H, Laaksonen MA, Montonen J, et al. Serum 25-hydroxyvitamin D concentration and subsequent risk of type 2 diabetes. Diabetes Care 2007; 30(10): 2569-70.

Tarcin O, Yavuz DG, Ozben B, Telli A, Ogunc AV, Yuksel M, et al. Effect of vitamin D deficiency and replacement on endothelial function in asymptomatic subjects. J Clin Endocrinol Metab 2009; 94(10): 4023-30.

Zeitz U, Weber K, Soegiarto DW, Wolf E, Balling R, Erben RG. Impaired insulin secretory capacity in mice lacking a functional vitamin D receptor. FASEB J 2003; 17(3): 509-11.

Hossein-Nezhad A, Khoshniat Nikoo M, Maghboli Z, Karimi F, Mirzaei K, Hosseini A, Larijani B. Relationship between serum Vitamin D concentration and Metabolic Syndrome among Iranian Adults Population. DARU Journal of Pharmaceutical Sciences 2010; 17(1): 1-5.

Neyestani TR, Gharavi A, Kalayi A. Iranian diabetics may not be vitamin D deficient more than healthy subjects. Acta Medica Iranica 2008; 46(4): 337-41.

Hashemipour S, Larijani B, Adibi H, Javadi E, Sedaghat M, Pajouhi M, et al. Vitamin D deficiency and causative factors in the population of Tehran. BMC Public Health 2004; 4: 38.

Shirinzadeh M, Shaker Hosseini R, Navaee L, Houshiar Rad A, Golestan B. Assessment of serum calcium and vitamin D status in patients with type 2 diabetes. Iranian Journal of Nutrition Sciences & Food Technology 2006; 1(2): 1-6.

Scragg R, Holdaway I, Singh V, Metcalf P, Baker J, Dryson E. Serum 25-hydroxyvitamin D3 levels decreased in impaired glucose tolerance and diabetes mellitus. Diabetes Res Clin Pract 1995; 27(3): 181-8.

Luo C, Wong J, Brown M, Hooper M, Molyneaux L, Yue DK. Hypovitaminosis D in Chinese type 2 diabetes: lack of impact on clinical metabolic status and biomarkers of cellular inflammation. Diab Vasc Dis Res 2009; 6(3): 194-9.

Liu E, Meigs JB, Pittas AG, McKeown NM, Economos CD, Booth SL, et al. Plasma 25-hydroxyvitamin d is associated with markers of the insulin resistant phenotype in nondiabetic adults. J Nutr 2009; 139(2): 329-34.

Gannage-Yared MH, Chedid R, Khalife S, Azzi E, Zoghbi F, Halaby G. Vitamin D in relation to metabolic risk factors, insulin sensitivity and adiponectin in a young Middle-Eastern population. Eur J Endocrinol 2009; 160(6): 965-71.

Hossein-Nezhad A, Maghbooli ZH, Mirzaei KH, Karimi F, Larijani B. The relationship between vitamin D levels and the metabolic syndrome among Iranian adult population. Iranian Journal of Diabetes & Lipid Disorders 2010; 9(4): 383-9.

Pittas AG, Lau J, Hu FB, Dawson-Hughes B. The role of vitamin D and calcium in type 2 diabetes. A systematic review and meta-analysis. J Clin Endocrinol Metab 2007; 92(6): 2017-29.

Baron AD, Laakso M, Brechtel G, Edelman SV. Mechanism of insulin resistance in insulin-dependent diabetes mellitus: a major role for reduced skeletal muscle blood flow. J Clin Endocrinol Metab 1991; 73(3): 637-43.

Sugden JA, Davies JI, Witham MD, Morris AD, Struthers AD. Vitamin D improves endothelial function in patients with Type 2 diabetes mellitus and low vitamin D levels. Diabet Med 2008; 25(3): 320-5.




Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 Unported License which allows users to read, copy, distribute and make derivative works for non-commercial purposes from the material, as long as the author of the original work is cited properly.