دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی-درمانی استان اصفهان مجله دانشکده پزشکی اصفهان 1027-7595 43 846 2026 02 20 Validity, reliability and factor structure of the Persian version of the Modified Autism Checklist in Toddlers (M-CHAT) روایی، پایایی و ساختار عاملی نسخه‌ی فارسی چک‌لیست بازنگری شده اوتیسم در نوپایان (M-CHAT) 1892 1901 33300 10.48305/jims.v43.i846.1892 FA فرشته شکیبایی دانشیار، فوق تخصص روانپزشکی کودک و نوجوان، کارگروه پژوهشی اوتیسم، مرکز تحقیقات علوم رفتاری،گروه روانپزشکی، دانشکده‌ی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران 0000-0002-9004-815X مولود علیمیرزایی دکتری سنجش و اندازه‌گیری، دانشکده‌ی روان شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران 0000-0002-3258-603X امراله ابراهیمی دانشیار، مرکز تحقیقات علوم رفتاری، گروه روانشناسی سلامت، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران 0000-0002-0267-3407 معصومه یزدانی پور دانشجوی دکتری، گروه روانشناسی و آموزش کودکان با نیازهای خاص، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران 0000-0002-1588-4123 حمید نصیری ده سرخی مرکز تحقیقات گوارش و کبد اصفهان، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران و گروه روانشناسی بالینی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن، 0000-0001-7286-6039 Journal Article 2024 10 04 Introduction: Autism spectrum disorder (ASD) is one of the neurodevelopmental disorders of childhood, but small percentage of children with ASD are diagnosed before the age of three. The aim of this study was to investigate the psychometric properties of the Persian version of the Modified Autism Checklist in Infants.<br>Methods: This study was conducted on a population of toddlers from specialized centers and hospitals in Isfahan. Inclusion criteria included a diagnosis of autism, age between 18-36 months, Persian language proficiency, and parental consent. Exclusion criteria included unwillingness to participate, incomplete checklist, neurological disorders, and severe disabilities. The Persian version of the checklist was initially translated by expert translators, then reviewed, and the final version was administered to 318 toddlers.<br>Results: Construct validity analysis identified three underlying factors explaining 43% of the variance. Convergent validity was assessed using CHAT, PDDS, and the CHAT versions completed by doctors and parents. Diagnostic validity demonstrated the tool's ability to differentiate between typical and ASD toddlers. The omega coefficients for the reliability of the three factors were 0.920, 0.773, and 0.680, respectively. The sensitivity and specificity of the tool were higher in identifying boys with autism. The area under the ROC curve was 0.85 for girls and 0.90 for boys. Cut-off points were determined to be 6 for girls and 4 for boys.<br>Conclusion: The M-CHAT-R/F has desirable psychometric properties, although some items require revision. The tool performs well across different gender groups and can be effectively used for early diagnosis of autism in toddlers. <strong><span dir="RTL" lang="AR-SA">مقدمه:</span></strong><span dir="RTL" lang="AR-SA"> اختلال طیف اوتیسم </span>(Autism spectrum disorder) ASD<span dir="RTL"> <span lang="AR-SA">یکی از اختلالات عصبی رشدی دوران کودکی است؛ با این حال، تنها درصد اندکی از نوپایان مبتلا </span></span>ASD<span dir="RTL" lang="AR-SA"> تا قبل از سه سالگی شناسایی می‌شوند. هدف این مطالعه، بررسی ویژگی‌های روانسنجی نسخه‌ی فارسی چک‌لیست بازنگری شده اوتیسم در نوپایان (</span>M-CHAT<span dir="RTL" lang="AR-SA">) بود.</span><br><span dir="RTL" lang="AR-SA"><strong><span dir="RTL" lang="AR-SA">روش‌ها:</span></strong> <span dir="RTL" lang="FA">این مطالعه‌ی مقطعی- روانسنجی در جامعه‌ی آماری شامل نوپایان مراکز تخصصی و بیمارستان‌های اصفهان انجام شد. معیارهای ورود شامل تشخیص اوتیسم، سن 18-36 ماه، زبان فارسی و رضایت والدین بود. معیارهای خروج شامل عدم تمایل، عدم تکمیل چک‌لیست، اختلالات عصب‌شناختی و معلولیت‌های شدید بود. نسخه‌ی فارسی چک‌لیست ابتدا توسط مترجمان متخصص ترجمه و سپس بازبینی شد و نسخه‌ی نهایی بر 318 نوپا انجام گرفت.</span></span><br><span dir="RTL" lang="AR-SA"><span dir="RTL" lang="FA"><strong><span dir="RTL" lang="FA">یافته‌ها:</span></strong><span dir="RTL" lang="FA"> بررسی روایی سازه ابزار سه عامل زیربنایی را شناسایی کرد که 43 درصد از واریانس را تبیین می‌کنند. روایی همگرا با مقیاس‌های </span>CHAT، PDDS و CHAT نسخه‌ی پزشک و والدین محاسبه شد. روایی تشخیصی توانایی ابزار را در تمایز بین نوپایان نرمال و ASD<span dir="RTL" lang="FA"> نشان داد. شاخص امگا برای پایایی سه عامل به ترتیب 0/920، 0/773 و 0/680 بود. حساسیت و ویژگی ابزار در شناسایی پسران مبتلا به اوتیسم بالاتر بود. سطح زیر نمودار  </span>ROC برابر 85/0 برای دختران و 90/0 برای پسران بود. نقطه برش 6 برای دختران و 4 برای پسران به دست آمد</span></span><br><span dir="RTL" lang="AR-SA"><span dir="RTL" lang="FA"><strong><span dir="RTL" lang="FA">نتیجه‌گیری:</span> </strong>چک‌لیست بازنگری شده اوتیسم در نوپایان ویژگی‌های روانسنجی مطلوبی دارد، اما برخی سؤال‌ها نیازمند بازنگری هستند. ابزار در گروه‌های جنسیتی مختلف عملکرد مناسبی دارد و می‌تواند به عنوان ابزاری مؤثر در تشخیص اولیه اوتیسم در نوپایان استفاده شود.</span></span><br>  https://jims.mui.ac.ir/article_33300_f4967b7a3d977a1f0f4997e1aa838516.pdf