دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی-درمانی استان اصفهان مجله دانشکده پزشکی اصفهان 1027-7595 44 856 2026 04 21 Designing a Meta-Accreditation System for Iranian Medical Education Accreditation Institutions: Necessity, Challenges, and Policy Solutions طراحی نظام فرااعتباربخشی برای نهادهای اعتباربخشی آموزشی علوم پزشکی ایران: ضرورت، چالش‌ها و راهکارهای سیاستی 446 451 33391 10.48305/jims.v44.i856.0446 FA نیکو یمانی استاد آموزش پزشکی، برنامه‌ریزی درسی، گروه آموزش پزشکی، مرکز مطالعات و توسعه آموزش پزشکی، مرکز تحقیقات آموزش علوم پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران 0000-0003-0029-4152 طاهره صبوری دکترای تخصصی آموزش پزشکی، مرکز مطالعات و توسعه آموزش پزشکی، مرکز تحقیقات آموزش علوم پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران 0000-0001-9254-8249 طاهره چنگیز استاد، گروه آموزش پزشکی، مرکز مطالعات و توسعه آموزش پزشکی، مرکز تحقیقات آموزش علوم پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران 0000-0002-2747-4666 عظیم میرزازاده استاد بیماری‌های داخلی، گروه داخلی، دانشکده‌ی پزشکی، مرکز تحقیقات آموزش علوم پزشکی، مجتمع بیمارستانی امام خمینی (ره)، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران 0000-0002-2151-3628 مارتا ون زانتن پژوهشگر بنیاد پیشرفت آموزش و تحقیقات پزشکی بین‌المللی، فیلادلفیا، پنسیلوانیا، ایالات متحده Journal Article 2025 12 26 This document was developed based on the findings of a mixed study that aimed to design and explain a national meta-accreditation system in the field of medical education in Iran. The study findings showed that the designed model has significant compliance with internationally recognized frameworks, including CHEA, INQAAHE, WFME, ENQA, APQN, and HAQAA, but its governmental structure, compared to global non-governmental or semi-independent models, faces fundamental challenges such as conflict of interest, limitations in professional independence, and reduced international acceptance. However, this structure allows for faster implementation in the current Iranian conditions due to the lack of capable non-governmental institutions and the centralized structure in the Ministry of Health. This document emphasizes that a gradual move towards a semi-autonomous model, while maintaining the role of government policy-making and the participation of specialized institutions and scientific associations, can create a balance between existing structural realities and professional and global aspirations. In this direction, the development of the necessary legal framework, capacity building in civil society institutions, increasing transparency and interaction with international institutions are considered to be the main priorities. The meta-accreditation system is a monitoring tool and a factor for improving quality, accountability and trust in the higher health education system, and its success depends on choosing a realistic, participatory and forward-looking path. <span dir="RTL" lang="AR-SA">این سند بر مبنای یافته‌های مطالعه‌ای ترکیبی که با هدف طراحی و تبیین نظام فرااعتباربخشی ملی در حوزه‌ی آموزش پزشکی ایران انجام شد، تدوین گردید. یافته‌های مطالعه نشان داد، مدل طراحی ‌شده از انطباق قابل توجهی با چارچوب‌های معتبر بین‌المللی از جمله </span>CHEA<span dir="RTL" lang="AR-SA">، </span>INQAAHE<span dir="RTL" lang="AR-SA">، </span>WFME<span dir="RTL" lang="AR-SA">، </span>ENQA<span dir="RTL" lang="AR-SA">، </span>APQN<span dir="RTL" lang="AR-SA"> و </span>HAQAA<span dir="RTL" lang="AR-SA"> برخوردار است، اما ساختار دولتی آن در مقایسه با الگوهای غیردولتی یا نیمه‌مستقل جهانی، با چالش‌های بنیادینی چون تعارض منافع، محدودیت در استقلال حرفه‌ای و کاهش مقبولیت بین‌المللی مواجه است. با این حال، این ساختار در شرایط کنونی ایران به دلیل نبود نهادهای غیردولتی توانمند و ساختار متمرکز در وزارت بهداشت، امکان اجرای سریع‌تر را فراهم می‌کند. سند حاضر بر این نکته تأکید دارد که حرکت تدریجی به سوی مدل نیمه‌مستقل، با حفظ نقش سیاست‌گذاری دولت و مشارکت نهادهای تخصصی و انجمن‌های علمی، می‌تواند توازنی میان واقعیت‌های ساختاری موجود و آرمان‌های حرفه‌ای و جهانی ایجاد کند. در این مسیر، تدوین چارچوب حقوقی لازم، ظرفیت‌سازی در نهادهای مدنی، افزایش شفافیت و تعامل با نهادهای بین‌المللی از اولویت‌های اصلی محسوب می‌شوند. نظام فرااعتباربخشی ابزاری نظارتی و عاملی برای ارتقای کیفیت، پاسخگویی و اعتماد در نظام آموزش عالی سلامت است و موفقیت آن وابسته به انتخاب مسیری واقع‌بینانه، مشارکت‌محور و آینده‌نگر است</span>. https://jims.mui.ac.ir/article_33391_8d6f3fd4877a7237b93c33e9fd3f6613.pdf