دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی-درمانی استان اصفهان مجله دانشکده پزشکی اصفهان 1027-7595 44 856 2026 04 21 Lessons from the Changing Food Basket of Isfahan Households During the Corona Period for Future Policymaking درس‌هایی از تغییر سبد غذایی خانوارهای اصفهان در دوران کرونا برای سیاستگذاری آینده 458 463 33393 10.48305/jims.v44.i856.0458 FA حمزه احمدی گروه اپیدمیولوژی و آمار زیستی، دانشکده‌ی بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران 0000-0002-9241-618X صاحب جان ترکیان مرکز تحقیقات تغذیه و امنیت غذایی، گروه آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران 0000-0003-0399-7355 Journal Article 2026 02 07 In this context, this policy brief proposed four operational strategies to strengthen food resilience, including “targeting non-cash food support programs such as food baskets or protein vouchers”, “implementing an education campaign and promoting affordable alternative nutrition”, “diversifying and supporting the production chain of alternative proteins”, and “strengthening the system for monitoring, stockpiling and regulating the market of major protein products”.<br>Based on the analysis and prioritization of each strategy, the first and most urgent priority was focused on implementing targeted food support pilots, the next strategic priority was on combining education with the development of alternative supply, and the final priority was on organizational reform for smart market management. In this context, a change in the behavioral approach of health and social security policymakers is necessary, considering that investing in food security and social vaccination against crises is beneficial for public health. In particular, coordinated and evidence-based action in this area can prevent high medical costs in the future and lead to the realization of health equity <span dir="RTL" lang="AR-SA">همه‌گیری کووید-۱۹ آزمون دشواری برای تاب‌آوری نظام اجتماعی و امنیت غذایی در سراسر جهان بود. این بحران، با اعمال تنش‌های اقتصادی مانند کاهش درآمد و افزایش قیمت‌ها و تغییرات اجتماعی مانند محدودیت‌های قرنطینه، الگوی مصرف مواد غذایی خانوارها را تحت تاثیر قرار داد. مطالعه مقطعی انجام ‌شده در استان اصفهان نشان‌ داد میزان آسیب‌پذیری گروه‌های اجتماعی- اقتصادی مختلف، نسبت به تنش‌ها متفاوت بود. به این‌صورت که کاهش مصرف منابع ضروری پروتئین حیوانی مثل گوشت قرمز و سفید، توزیع یکسانی در جمعیت نداشته و خانوارهای با سرپرست کم‌سواد و خانوارهای پرجمعیت، بیشتر در معرض چنین کاهشی قرار گرفتند. افزایش ریسک سوءتغذیه، تضعیف سیستم ایمنی، افزایش بار بیماری‌ها بر نظام سلامت نیز از عواقب ناامنی غذایی گزارش شد. در ‌این ‌زمینه این خلاصه سیاستی، چهار راهبرد عملیاتی را برای تقویت تاب‌آوری غذایی شامل «هدفمندسازی برنامه‌های حمایت غذایی غیرنقدی مانند سبد غذایی یا بن پروتئین»، «اجرای پویش آموزش و ترویج تغذیه جایگزین و مقرون‌به‌صرفه»، «تنوع‌بخشی و حمایت از زنجیره‌ی تولید پروتئین‌های جایگزین» و «تقویت نظام پایش، ذخیره‌سازی و تنظیم بازار محصولات پروتئینی اصلی» پیشنهاد کرد. بر ‌اساس تحلیل و اولویت‌بندی هر راهبرد، اولویت نخست و دارای فوریت بر اجرای پایلوت‌های حمایت غذایی هدفمند، اولویت راهبردی در وهله بعد، بر ترکیب آموزش با توسعه عرضه جایگزین‌ها، و اولویت نهایی بر اصلاح سازمانی برای مدیریت هوشمند بازار متمرکز شد. در این زمینه تغییر رویکرد رفتاری سیاست‌گذاران حوزه‌ی سلامت و تامین اجتماعی، نسبت به این که سرمایه‌گذاری در امنیت‌غذایی، واکسیناسیون اجتماعی در برابر بحران‌ها بر سلامت‌عمومی مفید است لازم می‌باشد. به‌ویژه که اقدام هماهنگ و مبتنی ‌بر ‌شواهد در این حوزه، می‌تواند از تحمیل هزینه‌های درمانی زیاد در آینده پیشگیری کرده و به تحقق عدالت در سلامت منجر شود.<br></span> https://jims.mui.ac.ir/article_33393_1940d1c94e7b75208ddc9dca5db18bb0.pdf