دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی-درمانی استان اصفهان مجله دانشکده پزشکی اصفهان 1027-7595 44 864 2026 06 22 Effect of Emotional Intelligence Training on Treatment Adherence in Patients with Type 2 Diabetes Mellitus: A Randomized Controlled Clinical Trial تأثیر آموزش هوش هیجانی بر تبعیت از درمان بیماران مبتلا به دیابت نوع دو: یک کارآزمایی بالینی تصادفی کنترل‌شده 836 845 33465 10.48305/jims.v44.i864.0836 FA شقایق جمشیدی راستابی کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد، شهرکرد، ایران 0000-0003-0372-6774 جعفر مقدسی استادیار، گروه پرستاری بزرگسالان و سالمندان، دانشکده‌ی پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد، شهرکرد، ایران 0000-0001-9722-5289 هادی رئیسی شهرکی استادیار، گروه اپیدمیولوژی و آمار زیستی، دانشکده‌ی بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد، شهرکرد، ایران فاطمه حدادیان استادیار پرستاری، گروه داخلی جراحی، فن پرستاری و سلامت جامعه، دانشکده‌ی پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران 0000-0002-0772-1658 فاطمه علی اکبری دانشیار، گروه پرستاری بزرگسالان و سالمندان، دانشکده‌ی پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد، شهرکرد، ایران 0000-0002-4416-9786 Journal Article 2026 07 25 Background: Type 2 diabetes is one of the most common chronic diseases, and its successful control largely depends on patients' adherence to the treatment plan. Evidence suggests that emotional intelligence can be associated with self-management behaviors and treatment adherence; however, evidence regarding the effectiveness of its training is limited. The present study aimed to determine the effect of emotional intelligence training on treatment adherence in patients with type 2 diabetes.<br>Methods: This randomized controlled clinical trial was conducted on 60 patients with type 2 diabetes at Imam Ali (AS) Diabetes Subspecialty Clinic in Shahrekord. Participants were randomly assigned to two intervention and control groups. The intervention group received emotional intelligence training and the control group received usual care. Treatment adherence was assessed at three stages (before the intervention, immediately, and three months after the intervention). Data were analyzed with independent t-tests, chi-square, analysis of covariance, and analysis of variance with repeated measures in SPSS 25.<br>Findings: Before the intervention, there was no statistically significant difference between the two groups in terms of demographic characteristics and treatment adherence score (P<0.05). The results showed that the mean treatment adherence score in the intervention group increased from 142.38±10.47 to 143.31±27.09 and 151.90±9.28 (P<0.001). In the control group, the treatment adherence score decreased significantly (P<0.001).<br>Conclusion: Emotional intelligence training improved treatment adherence in patients with type 2 diabetes and can be used as a complementary intervention in educational programs for diabetic patients. <strong><span dir="RTL" lang="AR-SA">مقدمه:</span></strong><span dir="RTL" lang="AR-SA"> دیابت نوع </span><span dir="RTL" lang="FA">۲</span><span dir="RTL" lang="AR-SA">، یکی از شایع‌ترین بیماری‌های مزمن است و کنترل موفق آن تا حد زیادی به تبعیت بیماران از برنامه درمانی وابسته است. شواهد نشان می‌دهد هوش هیجانی می‌تواند با رفتارهای خودمدیریتی و تبعیت از درمان ارتباط داشته باشد؛ با این‌حال، شواهد مربوط به اثربخشی آموزش آن محدود است. مطالعه حاضر با هدف تعیین تأثیر آموزش هوش هیجانی بر تبعیت از درمان بیماران مبتلا به دیابت نوع </span><span dir="RTL" lang="FA">۲</span><span dir="RTL" lang="AR-SA"> انجام شد</span>. <span dir="RTL" lang="FA">شرکت‌کنندگان به‌صورت تصادفی در دو گروه مداخله و کنترل تخصیص یافتند. گروه مداخله آموزش هوش هیجانی و گروه کنترل مراقبت‌های معمول را دریافت کردند. تبعیت از درمان در سه مرحله (پیش از مداخله، بلافاصله و سه ماه پس از مداخله) ارزیابی شد. داده‌ها با آزمون‌های </span><span>t</span><span dir="RTL" lang="FA"> مستقل، کای‌دو، تحلیل کوواریانس و تحلیل واریانس با اندازه‌گیری‌های مکرر تحلیل شدند.</span>. <strong><span dir="RTL" lang="FA">یافته‌ها:</span></strong><span dir="RTL" lang="FA"> پیش از مداخله، بین دو گروه از نظر ویژگی‌های جمعیت‌شناختی و نمره تبعیت از درمان تفاوت آماری معنی‌داری مشاهده نشد (0/05 < </span><span>P</span><span dir="RTL" lang="FA">).</span><span lang="FA"> </span><span dir="RTL" lang="FA">نتایج نشان داد میانگین نمره تبعیت از درمان در گروه مداخله از 10/47 </span><span dir="RTL" lang="FA">±</span><span dir="RTL" lang="FA"> 142/38 به 27/09 </span><span dir="RTL" lang="FA">±</span><span dir="RTL" lang="FA"> 143/31 و 9/28 </span><span dir="RTL" lang="FA">±</span><span dir="RTL" lang="FA"> 90/151 افزایش یافت (0/001</span><span>P < </span><span dir="RTL" lang="FA">). در گروه کنترل، نمره تبعیت از درمان به‌طور معنی‌داری کاهش یافت (0/001</span><span>P < </span><span dir="RTL" lang="FA">).</span> https://jims.mui.ac.ir/article_33465_e72c36d5e1c698671c7bda2da9938f89.pdf