دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی-درمانی استان اصفهان مجله دانشکده پزشکی اصفهان 1027-7595 43 811 2025 05 22 Strategic Analysis of the Social Determinants of Health Research Center, Isfahan University of Medical Sciences: Challenges and Policy Solutions تحلیل راهبردی مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موثر بر سلامت دانشگاه علوم پزشکی اصفهان: چالش‌ها و راهکارهای سیاستی 363 367 32977 10.48305/jims.v43.i811.0363 FA مرضیه جوادی مرکز تحقیقات مدیریت و اقتصاد سلامت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران 0000-0002-9385-6697 مصطفی امینی رارانی مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موثر برسلامت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران 0000-0002-4809-2237 پژمان عقدک مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موثر برسلامت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران 0000-0001-8120-2576 راحله سموعی مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موثر برسلامت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران 0000-0002-1904-0999 Journal Article 2025 06 23 This report aims to provide practical solutions to improve the performance of social determinants of health research centers. Based on a comprehensive analysis of the existing conditions and consultation with key stakeholders, the most important challenges of these centers have been identified, including the dispersion of research domains, weakness in converting findings into executive policies, and limitations in interacting with the community. In this regard, the proposed solutions emphasize “strengthening community engagement” as the most central strategy, as increasing public awareness and attracting public participation not only improves the quality of research, but also provides the basis for implementing research results. The second solution, “developing intersectoral collaboration,” requires the creation of institutional mechanisms for coordination between research centers, universities, and executive agencies. These collaborations can lead to data sharing, preventing parallel research activities, and aligning research with the country’s real needs. “Reforming the research evaluation system” is proposed as a third strategy. Currently, evaluation criteria are mainly focused on the number of articles and quantitative indicators, while for social determinants of health research, indicators such as social impact, application of findings in policymaking, and stakeholder participation should also be considered. Overall, the successful implementation of these strategies requires attention to several key points. First, it is necessary to start with small-scale pilot projects and, after evaluating the results, expand them to the national level. Second, gaining policymakers' support through providing strong documentation and tangible evidence of the impact of research on community health is particularly important. Finally, establishing continuous monitoring and evaluation systems can help continuously refine and improve the strategies. What can ultimately be emphasized is that achieving the goals of Social Determinants of Health Research Centers requires national resolve and a coherent plan that both responds to immediate needs and considers the long-term perspective. این گزارش با هدف ارائه‌ی راهکارهای عملی برای ارتقای عملکرد مراکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت تدوین شده است. بر اساس تحلیل جامع شرایط موجود و مشورت با ذینفعان کلیدی، مهم‌ترین چالش‌های این مراکز شامل پراکندگی حوزه پژوهش‌ها، ضعف در تبدیل یافته‌ها به سیاست‌های اجرایی و محدودیت در تعامل با جامعه‌ شناسایی شده است. در این خصوص راهکارهای پیشنهادی، «تقویت ارتباط با جامعه» به عنوان محوری‌ترین راهبرد مورد تأکید قرار گرفته است، به‌ هر‌ روی افزایش آگاهی عمومی و جلب مشارکت مردمی هم کیفیت تحقیقات را ارتقا می‌دهد و هم زمینه اجرایی شدن نتایج پژوهش‌ها را فراهم می‌کند. راهکار دوم که «توسعه‌ی همکاری‌های بین‌بخشی» است، نیازمند ایجاد سازوکارهای نهادی برای هماهنگی بین مراکز تحقیقاتی، دانشگاه‌ها و دستگاه‌های اجرایی است. این همکاری‌ها می‌تواند به اشتراک‌گذاری داده‌ها، جلوگیری از موازی‌کاری‌های پژوهشی و همراستایی تحقیقات با نیازهای واقعی کشور منجر شود. «تغییر در نظام ارزشیابی پژوهش‌ها» به عنوان راهکار سوم مطرح می‌شود. در حال حاضر، معیارهای ارزیابی عمدتاً بر تعداد مقالات و شاخص‌های کمی متمرکز است، در حالی که برای تحقیقات عوامل اجتماعی سلامت، باید شاخص‌هایی مانند تأثیر اجتماعی، کاربست نتایج در سیاستگذاری و مشارکت ذینفعان نیز مورد توجه قرار گیرد. در کل اجرای موفق این راهکارها نیازمند توجه به چند نکته کلیدی است: نخست آنکه باید از پروژه‌های پایلوت در مقیاس کوچک شروع کرد و پس از ارزیابی نتایج، آنها را به سطح ملی تعمیم داد. دوم آنکه جلب حمایت سیاستگذاران از طریق ارائه‌ی مستندات قوی و شواهد ملموس از تأثیر تحقیقات بر سلامت جامعه اهمیت ویژه‌ای دارد. در نهایت، ایجاد سیستم‌های پایش و ارزشیابی مستمر می‌تواند به اصلاح و بهبود مداوم راهکارها کمک کند. آنچه در نهایت می‌توان به آن تأکید کرد این است که تحقق اهداف مراکز تحقیقات عوامل اجتماعی سلامت، نیازمند عزمی ملی و برنامه‌ای منسجم است که هم به نیازهای فوری پاسخ دهد و هم چشم‌انداز بلندمدت را مدنظر قرار دهد.

https://jims.mui.ac.ir/article_32977_dbe40ccd11b1fb869099e58e00076027.pdf

دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی-درمانی استان اصفهان مجله دانشکده پزشکی اصفهان 1027-7595 43 811 2025 05 22 Situation Analysis and Operational Strategies for Improving the Mental-Behavioral Health of the Elderly and Caregivers تحلیل وضعیت و راهکارهای عملیاتی بهبود سلامت روانی- رفتاری سالمندان و مراقبین 368 371 32978 10.48305/jims.v43.i811.0368 FA مسعود بهرامی مرکز تحقیقات مراقبت‌های پرستاری و مامایی، دانشکدهی ‌پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران 0000-0001-6783-848X راحله سموعی مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران 0000-0002-1904-0999 Journal Article 2025 06 23 With the rapid increase in the elderly population in Iran, the home care system has faced significant challenges. Home caregivers, who are mainly family members, face significant psychological, economic, and social pressures that lead to burnout, depression, and even the development of chronic diseases in them. On the other hand, the elderly face multiple challenges, including chronic physical illnesses, mental disorders, social isolation, and in some cases, abuse. Thematic analysis in this document indicates that improving the situation of the elderly and their caregivers requires urgent and multi-level policy interventions.In the short term, training in caregiving skills and strengthening mental health services in health centers can have the greatest impact. Implementing these strategies is relatively simple, and they are also cost-effective. In the medium term, developing online digital support systems could improve access to counseling services, although the technological limitations of older people should be taken into account. Financial support for caregivers, although desirable, was introduced as a lower priority due to the implementation challenges and the need for a strong monitoring system. The document emphasizes that improving the current situation while simultaneously considering the needs of older people and caregivers is possible. An integrated approach that both enhances caregiving skills and strengthens psychosocial support services can prevent caregiver burnout and improve the quality of life of older people. Phased implementation of these strategies is the most practical path to creating sustainable change in this area, given resource limitations and existing infrastructure. Health policymakers should note that investing in this sector is a humanitarian necessity and a preventive measure to reduce future healthcare system costs مقدمه: با افزایش سریع جمعیت سالمند در ایران، نظام مراقبت خانگی با چالش‌های مهمی مواجه ‌شده ‌است. مراقبین خانگی که عمدتاً از اعضای خانواده هستند، با فشارهای روانی، اقتصادی و اجتماعی قابل توجهی مواجهند که منجر به فرسودگی، افسردگی و حتی بروز بیماری‌های مزمن در ایشان می‌شود. از ‌سوی ‌دیگر، سالمندان با چالش‌های چندگانه‌ای از جمله بیماری‌های جسمی مزمن، اختلالات روانی، انزوای اجتماعی و در برخی موارد سوءرفتار مواجه هستند. تحلیل موضوعی در این سند نشان می‌دهد که بهبود وضعیت سالمندان و مراقبین‌شان نیازمند مداخلات سیاستی فوری و چندسطحی است. در کوتاه‌مدت، «آموزش مهارت‌های مراقبتی و تقویت خدمات سلامت روان» در مراکز بهداشتی می‌تواند بیشترین تأثیر را داشته باشد. اجرای این راهکارها نسبتاً ساده‌ است هزینه‌ اثربخشی مناسبی هم دارند. در میان‌مدت، «توسعه‌ی سامانه‌های حمایتی دیجیتال» می‌تواند دسترسی به خدمات مشاوره‌ای را بهبود بخشد، هرچند باید محدودیت‌های فناورانه سالمندان را در‌ نظر گرفت. «حمایت‌های مالی از مراقبین» اگرچه مطلوب است، اما به دلیل چالش‌های اجرایی و نیاز به نظام نظارتی قوی، در اولویت بعدی معرفی شد. این سند بر این نکته تأکید دارد که بهبود شرایط فعلی با در نظر گرفتن همزمان نیازهای سالمندان و مراقبین امکان‌پذیر است. یک رویکرد یکپارچه که هم به ارتقای مهارت‌های مراقبتی بپردازد و هم خدمات حمایتی روانی و اجتماعی را تقویت کند، می‌تواند از فرسودگی مراقبین پیشگیری کند و کیفیت زندگی سالمندان را ارتقا دهد. اجرای مرحله‌ای این راهکارها با توجه به محدودیت‌های منابع و زیرساخت‌های موجود، عملی‌ترین مسیر برای ایجاد تغییرات پایدار در این حوزه است. سیاستگذاران سلامت بایستی توجه داشته باشند که سرمایه‌گذاری در این بخش یک ضرورت انسانی و اقدامی پیشگیرانه برای کاهش هزینه‌های آینده‌ی نظام سلامت محسوب می‌شود

https://jims.mui.ac.ir/article_32978_bceb3255d9e971801589ea08667466f0.pdf

دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی-درمانی استان اصفهان مجله دانشکده پزشکی اصفهان 1027-7595 43 811 2025 05 22 Occupational Stress and Obesity in Iran’s Industrial Settings: From Research to Action استرس شغلی و چاقی در محیط‌های صنعتی ایران: از پژوهش تا اقدام 372 375 32979 10.48305/jims.v43.i811.0372 FA پریسا ذاکری کارشناسی ارشد آمار زیستی، گروه آمار زیستی و اپیدمیولوژی، دانشکده‌ی بهداشت دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران 0000-0001-9673-1980 حمیدرضا روح افزا روانپزشک، مرکز تحقیقات بازتوانی قلبی، پژوهشکده‌ی قلب و عروق اصفهان، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران 0000-0003-3582-0431 شهناز امانی تیرانی کارشناسی ارشد تغذیه، دانشکده‌ی تغذیه و علوم غذایی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان ،اصفهان، ایران ناصر رجبی گروه آمار زیستی و اپیدمیولوژی، دانشگاه علوم پزشکی قم، قم، ایران آوات فیضی استاد، مرکز تحقیقات توانبخشی قلبی اصفهان، پژوهشکده‌ی قلب و عروق، گروه آمار زیستی و اپیدمیولوژی، دانشکده‌ی بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران 0000-0002-1930-0340 نضال صراف زادگان فوق تخصص قلب و عروق، مرکز تحقیقات قلب و عروق، پژوهشکده‌ی قلب و عروق اصفهان، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران 0000-0002-8352-0540 Journal Article 2025 07 08 A study conducted on employees of Isfahan Steel Company shows a worrying relationship between occupational stress and obesity, such that employees with high occupational stress are more susceptible to obesity. These findings are a wake-up call for the country's industries, as stress-induced obesity not only threatens the health of the workforce, but also affects organizational productivity and the economics. The solution to this problem requires practical and multi-level measures, which this document addresses. Improving the physical conditions of the workplace is proposed as the first and most effective option, as it directly affects stressors. Stress management and healthy nutrition training programs act as essential supplements to these programs. Successful implementation of these strategies requires the full participation of management, employees, and regulatory agencies. Investing in this area is not just a cost, but a smart investment for the future of the industry and the health of society مطالعه‌ی انجام‌ شده روی کارکنان ذوب‌آهن اصفهان، نشان‌دهنده‌ی ارتباط بین استرس شغلی و چاقی است؛ به‌طوری که کارکنان با استرس شغلی بالا، بیشتر در معرض چاقی قرار دارند. این یافته‌ها زنگ خطری برای صنایع کشور محسوب می‌شود، چرا که چاقی ناشی از استرس، هم سلامت نیروی کار را تهدید می‌کند، هم بهره‌وری و اقتصاد سازمانی را تحت تأثیر قرار می‌دهد. راه‌حل این مشکل نیازمند اقدامات عملی و چندسطحی است که این سند در راستای آن تدوین شده است؛ در این خصوص، بهبود شرایط فیزیکی محیط کار به‌عنوان اولین و مؤثرترین گزینه پیشنهاد می‌شود، چرا که مستقیماً بر عوامل استرس‌زا تأثیر می‌گذارد. برنامه‌های آموزشی مدیریت استرس و تغذیه سالم، به‌عنوان مکمل‌های ضروری این برنامه‌ها عمل می‌کنند. اجرای موفق این راهکارها مستلزم مشارکت همه‌جانبه مدیریت، کارکنان و نهادهای نظارتی است. سرمایه‌گذاری در این حوزه نه‌تنها هزینه نیست، بلکه نوعی سرمایه‌گذاری هوشمندانه برای آینده صنعت و سلامت جامعه محسوب می‌شود.

https://jims.mui.ac.ir/article_32979_33a900397522c1d3f78ba2f8744a653b.pdf

دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی-درمانی استان اصفهان مجله دانشکده پزشکی اصفهان 1027-7595 43 811 2025 05 22 Safe Isfahan: Roadmap to Reduce Traffic Accidents with a Data-Driven Approach and Multi-Sectoral Partnership اصفهان ایمن: نقشه راه کاهش تصادفات ترافیکی با رویکرد داده‌محور و مشارکت چندبخشی 376 380 32980 10.48305/jims.v43.i811.0376 FA نداالسادات فاطمی دانشجوی دکتری سلامت در بلایا و فوریت‌ها، گروه سلامت در بلایا و فوریت‌ها، دانشکده‌ی مدیریت و اطلاع‌رسانی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران 0000-0002-7972-0793 مهدی نصر اصفهانی دانشیار طب اورژانس، گروه طب اورژانس، دانشکده‌ی پزشکی، مرکز آموزشی درمانی الزهرا(س)، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران 0000-0002-0236-6546 فرهاد حیدری دانشیار طب اورژانس، گروه طب اورژانس، دانشکده‌ی پزشکی، مرکز آموزشی درمانی الزهرا(س)، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران 0000-0002-6296-0045 حسین صانعیان دانشکده‌ی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران Journal Article 2025 07 10 Traffic accidents in Isfahan are considered one of the most serious challenges in the field of public health and urban safety, causing significant loss of life and financial losses annually. Accordingly, a set of practical and policy solutions have been proposed that can lead to a reduction in traffic accidents in Isfahan. “Improving road design in high-risk areas” such as Area 3, which has a worn-out texture and winding roads, is one of these solutions. Although this solution requires significant investment and cross-sectoral cooperation, its long-term and sustainable effects on reducing accidents are significant. “Developing emergency bases in high-accident areas of the city” is also another solution that can minimize the time to reach the scene of an accident and increase the chances of saving the lives of the injured “Gradual relocation of some trip-generating centers to the outskirts of the city”, “implementing continuous educational campaigns for drivers and pedestrians”, and “installing surveillance cameras in accident-prone areas” are other suggested solutions. Each of these solutions has its own advantages and challenges that should be considered in urban planning. For example, while educational campaigns have lower implementation costs, they require repetition and continuity to achieve the desired results. On the other hand, large-scale development projects such as road improvements, although costly, will have more long-term and more sustainable effects on traffic safety. The successful implementation of these solutions requires the cooperation and participation of all stakeholders, including the municipality, traffic police, emergency organizations and the targeted areas. Adequate budget allocation, careful planning and continuous monitoring of project implementation are other key factors in the success of these programs. By providing a practical, evidence-based framework, this report aims to provide appropriate guidance for policymakers and urban planners to reduce traffic accidents and create a safer city for all citizens. خلاصه سیاستی تصادفات ترافیکی در شهر اصفهان، به‌عنوان یکی از جدی‌ترین چالش‌های حوزه سلامت‌عمومی و ایمنی شهری مطرح است که سالانه موجب تلفات جانی و خسارات مالی قابل توجهی می‌شود. بر این ‌اساس، مجموعه‌ای از راهکارهای عملی و سیاستی پیشنهاد شده است که می‌تواند به کاهش تصادفات ترافیکی در اصفهان منجر شود. «بهبود طراحی معابر در مناطق پرخطر» مانند منطقه‌ی ۳ که دارای بافت فرسوده و معابر پرپیچ و خم است، از جمله این راهکارهاست. هرچند این راهکار نیازمند سرمایه‌گذاری قابل توجه و همکاری بین‌بخشی است، اما اثرات بلندمدت و پایدار آن بر کاهش تصادفات قابل توجه است. «توسعه‌ی پایگاه‌های اورژانس در نقاط پرتصادف شهر» نیز از راهکارهای دیگر است که می‌تواند زمان رسیدن به محل حادثه را به حداقل برساند و شانس نجات جان مصدومان را افزایش دهد. «جابجایی تدریجی برخی مراکز جذب سفر به حاشیه شهر»، «اجرای کمپین‌های آموزشی مستمر برای رانندگان و عابران پیاده»، و «نصب دوربین‌های نظارتی در نقاط حادثه‌خیز» از دیگر راهکارهای پیشنهادی هستند. هر یک از این راهکارها مزایا و چالش‌های خاص خود را دارند که باید در برنامه‌ریزی‌های شهری مورد توجه قرار گیرد. برای مثال، در حالی که کمپین‌های آموزشی هزینه اجرایی کمتری دارند، اما برای دستیابی به نتایج مطلوب نیاز به تکرار و استمرار دارند. از سوی دیگر، پروژه‌های عمرانی بزرگ مانند بهبود معابر اگرچه هزینه‌بر هستند، اما اثرات بلندمدت و پایدارتری بر ایمنی ترافیک خواهند داشت. اجرای موفقیت‌آمیز این راهکارها مستلزم همکاری و مشارکت تمامی ذینفعان از جمله شهرداری، پلیس راهور، سازمان اورژانس و مناطق مورد نظر است. تخصیص بودجه کافی، برنامه‌ریزی دقیق و نظارت مستمر بر اجرای پروژه‌ها از دیگر عوامل کلیدی در موفقیت این برنامه‌ها محسوب می‌شوند. این گزارش با ارائه چارچوبی عملی و مبتنی بر شواهد، راهنمای مناسبی برای سیاستگذاران و برنامه‌ریزان شهری جهت کاهش تصادفات ترافیکی و ایجاد شهری ایمن‌تر برای تمامی شهروندان داشته باشند.

https://jims.mui.ac.ir/article_32980_617b19230f317bed77a9e7f63cab277c.pdf

دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی-درمانی استان اصفهان مجله دانشکده پزشکی اصفهان 1027-7595 43 811 2025 05 22 Aging Mobilization: Evidence-Based Policy Strategies for Increasing Mobility Among the Elderly پویاسازی سالمندی: راهکارهای سیاستی مبتنی بر شواهد برای افزایش تحرک سالمندان 381 384 32982 10.48305/jims.v43.i811.0381 FA زهره فتحیان دستگردی دانشیار گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشکده‌ی بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران 0000-0001-6763-9982 زهرا مردانی کارشناسی ارشد سلامت سالمندی، گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشکده‌ی بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران 0000-0002-8439-1445 محمدجواد طراحی استاد گروه آمار و اپیدمیولوژی، دانشکد‌ه‌ی بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران. 0000-0001-7875-4572 Journal Article 2025 06 17 With the rapid increase in the elderly population in Iran and the high prevalence of physical inactivity in this age group, there is an urgent need for policies and programs to promote physical activity. An intervention study implementing an educational program based on social cognitive theory in Isfahan city showed that structured interventions can significantly change the behavior of the elderly. This program, which was implemented over 6 training sessions, focused on strengthening self-efficacy, social support, expectations, and outcome value, and succeeded in significantly increasing the average physical activity in the intervention group. Given the key roles of self-efficacy and social support in the program’s success, implementation costs are highly cost-effective compared to savings in medical costs from reduced inactivity-related diseases. Based on this, policy strategies were proposed. Among other things, for the widespread implementation of this program, its integration into the primary health care system is proposed as the first option, which can achieve wide coverage by using the existing structure of health centers. Developing inter-sectoral cooperation with organizations such as the municipality and the Welfare Organization as a complement to this program can take advantage of the existing facilities and spaces for physical activity. Also, empowering families as the main supporters of the elderly can ensure their continued participation. In addition to improving the quality of life of the elderly, the successful implementation of this program will prevent many diseases related to inactivity annually and reduce the economic burden on the health system. By providing operational solutions, this document provides an appropriate framework for policymakers in the field of aging to take effective steps to achieve active and healthy aging. خلاصه سیاستی با افزایش سریع جمعیت سالمند در ایران و شیوع زیاد، کم‌ تحرکی در این گروه سنی، نیاز به سیاست‌ها و برنامه های کاربردی برای ارتقای فعالیت بدنی بیش از پیش احساس می‌شود. در این خصوص، مطالعه‌ی مداخله‌ای با طراحی یک برنامه‌ی آموزشی مبتنی بر نظریه‌ی شناختی اجتماعی در شهر اصفهان نشان داد که مداخلات ساختاریافته می‌توانند به طور معنی‌داری رفتار سالمندان را تغییر دهند. این برنامه که طی ۶ جلسه آموزشی اجرا شد، با تمرکز بر تقویت خودکارآمدی، حمایت اجتماعی، انتظارات و ارزش پیامد، موفق به افزایش معنادار میانگین فعالیت بدنی در گروه مداخله گردید. با توجه به این که خودکارآمدی و حمایت اجتماعی نقش کلیدی در موفقیت برنامه داشته‌اند، هزینه‌های اجرایی برنامه‌‌ها در مقایسه با صرفه‌جویی در هزینه‌های درمانی ناشی از کاهش بیماری‌های مرتبط با کم‌تحرکی کاملاً توجیه‌پذیر است. بر این مبنا راهبردهای سیاستی پیشنهاد شد: از جمله این که برای اجرای گسترده‌ی این برنامه، ادغام آن در نظام سلامت اولیه به عنوان گزینه نخست پیشنهاد می‌شود که می‌تواند با استفاده از ساختار موجود مراکز بهداشتی، پوشش وسیعی داشته باشد. توسعه‌ی همکاری‌های بین‌بخشی با سازمان‌هایی مانند شهرداری و بهزیستی به عنوان مکمل این برنامه می‌تواند از امکانات و فضاهای موجود برای فعالیت بدنی بهره ببرد. همچنین توانمندسازی خانواده‌ها به عنوان حامیان اصلی سالمندان می‌تواند تداوم مشارکت آنان را تضمین کند. اجرای موفق این برنامه علاوه بر بهبود کیفیت زندگی سالمندان، سالانه می‌تواند از بسیاری از بیماری‌های مرتبط با کم‌تحرکی پیشگیری کرده و بار اقتصادی نظام سلامت را کاهش دهد. این سند با ارائه‌ی راهکارهای عملیاتی، چارچوب مناسبی برای سیاستگذاران حوزه‌ی سالمندی فراهم می‌آورد تا با بهره‌گیری از آن، گام‌های مؤثری جهت دستیابی به سالمندی فعال و سالم بردارند.

https://jims.mui.ac.ir/article_32982_b6ab849c9de03fd83b0125ad4e9b2f92.pdf