دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی-درمانی استان اصفهان مجله دانشکده پزشکی اصفهان 1027-7595 44 867 2026 07 23 The Effect of a Self-Management Model Based on the 5A Framework on Three-Month Glycemic Control (HbA1c) Among Adolescents Aged 15–18 Years with Diabetes Referred to Diabetes Clinics of Teaching Hospitals in Mashhad in 2025 تأثیر مدل خودمدیریتی مبتنی بر الگوی A 5 بر کنترل قند خون سه‌ماهه (HbA1c) نوجوانان ۱۵ تا ۱۸ سال مبتلا به دیابت مراجعه‌کننده به کلینیک‌های دیابت بیمارستان‌های آموزشی شهر مشهد 1025 1032 33491 10.48305/jims.v44.i867.1025 FA بهمن مختاری نیا دانشکده‌ی پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی، یاسوج، ایران 0009-0008-7572-5918 سارا سیاح پور گروه پرستاری، واحد علی‌آباد کتول، دانشگاه آزاد اسلامی، علی آباد کتول، ایران 0009-0008-3776-3809 عالیه صالحی مدیریت پرستاری معاونت درمان، دانشگاه علوم پزشکی بیرجند، بیرجند، ایران 0009-0002-3248-9317 رضوان عسکر پور مرکز تحقیقات پرستاری، دانشکده‌ی پرستاری و مامایی رازی، دانشگاه علوم پزشکی، کرمان، ایران نفیسه حکمتی پور گروه پرستاری، واحد علی‌آباد کتول، دانشگاه آزاد اسلامی، علی آباد کتول، ایران 0000-0003-0961-6533 Journal Article 2026 07 17 Background: Type 1 diabetes is a chronic disease during adolescence that requires active patient participation and the development of self-management skills for effective control. Adolescence is a challenging period for achieving optimal glycemic control due to physiological, psychological, and social changes. Strengthening self-care behaviors and providing structured support can contribute to reducing complications and improving health outcomes. The 5A model, emphasizing individual assessment, education, collaborative goal setting, practical support, and continuous follow-up, provides an empowering approach to disease management. This study aimed to investigate the effect of a self-management model based on the 5A framework on three-month glycemic control (HbA1c) among adolescents aged 15–18 years with type 1 diabetes. Methods: This randomized controlled clinical trial was conducted using a pretest–posttest design with a three-month follow-up in (2025) at diabetes clinics of teaching hospitals in Mashhad, Iran. Thirty eligible adolescents were randomly assigned to intervention and control groups using simple randomization. The intervention group received six weekly 45-minute self-management training sessions based on the 5A model, while the control group received routine clinic care. HbA1c levels were measured before the intervention, immediately after the intervention, and three months later. Data were analyzed using appropriate statistical tests and analysis of covariance (ANCOVA). Findings: The findings showed that the mean HbA1c level in the intervention group decreased from 8.35% at baseline to 6.91% after the intervention, and this reduction was maintained at the three-month follow-up (P < 0.001). No significant change in HbA1c levels was observed in the control group (P = 0.34). Furthermore, comparison between the two groups demonstrated a significant difference in HbA1c levels at the post-intervention and three-month follow-up stages (P < 0.001). Conclusion: The results indicated that implementing a self-management model based on the 5A framework can improve glycemic control among adolescents with type 1 diabetes. By enhancing patient participation, strengthening self-care skills, establishing individualized goals, and providing continuous support, this model facilitates better disease management and reduction of HbA1c levels. Incorporating this approach into nursing care programs may serve as an effective strategy for empowering adolescents with type 1 diabetes. مقدمه: دیابت نوع ۱، یکی از بیماری‌های مزمن دوران نوجوانی است که کنترل آن نیازمند مشارکت فعال بیمار و توسعه‌ی مهارت‌های خودمدیریتی است. نوجوانی به دلیل تغییرات فیزیولوژیک، روانی و اجتماعی، دوره‌ای چالش‌برانگیز برای کنترل مطلوب قند خون محسوب می‌شود. تقویت رفتارهای خودمراقبتی و حمایت ساختاریافته می‌تواند در کاهش عوارض و بهبود پیامدهای سلامت مؤثر باشد. مدلA 5 با تأکید بر ارزیابی فردی، آموزش، تعیین اهداف مشترک، حمایت عملی و پیگیری مستمر، رویکردی توانمندساز در مدیریت بیماری است. این مطالعه با هدف بررسی تأثیر مدل خودمدیریتی مبتنی بر الگوی 5A بر کنترل سه‌ماهه قند خون (HbA1c) نوجوانان ۱۵ تا ۱۸ سال مبتلا به دیابت نوع ۱ انجام شد. روش‌ها: این پژوهش یک کارآزمایی بالینی تصادفی کنترل‌شده با طرح پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری سه‌ماهه بود که در سال ۱۴۰۴ در کلینیک‌های دیابت بیمارستان‌های آموزشی شهر مشهد انجام شد. تعداد ۳۰ نوجوان واجد شرایط به روش تصادفی ساده در دو گروه مداخله و کنترل قرار گرفتند. گروه مداخله طی شش جلسه هفتگی ۴۵ دقیقه‌ای، آموزش خودمدیریتی مبتنی بر مدل 5A دریافت کردند و گروه کنترل مراقبت‌های معمول کلینیک را دریافت نمود. سطح HbA1c قبل از مداخله، پس از مداخله و سه ماه بعد اندازه‌گیری شد. داده‌ها با آزمون‌های آماری مناسب و تحلیل کوواریانس تحلیل شدند. یافته‌ها: نتایج نشان داد، میانگین HbA1c در گروه مداخله از 8/35درصد در پیش‌آزمون به 6/91درصد پس از مداخله کاهش یافت و این کاهش در پیگیری سه‌ماهه نیز حفظ شد (0/001 > P) در گروه کنترل، میانگین HbA1c از 8/28 درصد در پیش‌آزمون به 8/18 درصد در پس‌آزمون و 22/8 درصد در پیگیری سه‌ماهه تغییر یافت که از نظر آماری معنی‌دار نبود (0/34 = P). همچنین مقایسه بین دو گروه نشان‌دهنده اختلاف معنی‌دار HbA1c در مرحله پس‌آزمون و پیگیری سه‌ماهه بود (0/001>P). نتیجه‌گیری: یافته‌های این مطالعه نشان داد اجرای مدل خودمدیریتی مبتنی بر الگوی A5 می‌تواند موجب بهبود کنترل گلیسمی نوجوانان مبتلا به دیابت نوع ۱ شود. این مدل با افزایش مشارکت بیمار، تقویت مهارت‌های خودمراقبتی، تعیین اهداف فردمحور و حمایت مستمر، زمینه‌ی ارتقای مدیریت بیماری و کاهش HbA1c را فراهم می‌کند. استفاده از این رویکرد در برنامه‌های مراقبت پرستاری می‌تواند به‌عنوان راهبردی مؤثر برای توانمندسازی نوجوانان مبتلا به دیابت مورد توجه قرار گیرد.

https://jims.mui.ac.ir/article_33491_b0201e7c51572d78421bced1bc1e36e3.pdf

دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی-درمانی استان اصفهان مجله دانشکده پزشکی اصفهان 1027-7595 44 867 2026 07 23 Investigation of the Protective Effects of Syringic Acid on Ethanol-Induced Gastric Ulcer in Rats بررسی اثرات محافظتی سیرینجیک اسید بر زخم معده ناشی از اتانول در موش صحرایی 1033 1043 33484 10.48305/jims.v44.i867.1033 FA فاطمه حسین پور استادیار، گروه علوم پایه، دانشکده‌ی دامپزشکی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران 0000-0003-4869-0242 محمد هاشم نیا دانشیار، گروه پاتوبیولوژی، دانشکده‌ی دامپزشکی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران 0000-0002-2899-4794 طاهره شیخی دکتری حرفه‌ای دامپزشکی، دانشکده‌ی دامپزشکی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران 0009-0002-1683-0458 محمد محسن سالاری اصل دکتری حرفه‌ای دامپزشکی، دانشکده‌ی دامپزشکی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران 0009-0005-1955-9300 Journal Article 2025 04 12 Background: Alcohol is one of the major factors in mucosal damage and the formation of gastric ulcers. Considering the role of reactive oxygen species in the pathogenesis of ethanol-induced gastric ulcers and the antioxidant capacity of syringic acid, this study aimed to investigate the possible protective effects of this compound against ethanol-induced gastric ulcers in rats. Methods: Thirty adult male Wistar rats were allocated into five groups of six animals each: negative control (normal saline), positive control (normal saline with absolute ethanol), standard control (lansoprazole with ethanol), and treatment groups with doses of 50 and 100 mg/kg of syringic acid plus ethanol. The treatment period lasted for 14 days, during which the animals received normal saline, lansoprazole, or syringic acid orally daily. On the 15th day, all groups except the negative control received absolute ethanol via gavage, and 4 hours later, the rats were euthanized. Gastric mucosal samples were then collected for histopathological evaluation and measurement of oxidative stress indices. Findings: Pretreatment with syringic acid improved ethanol-induced macroscopic (percentage of inhibition: 61.35 at the dose of 100 mg/kg) and histopathological lesions in the gastric mucosa. Furthermore, this compound alleviated oxidative stress by lowering MDA levels, total oxidant status, and oxidative stress index, while increasing superoxide dismutase levels and total antioxidant capacity in the gastric mucosa. Conclusion: The results of this study demonstrated that pretreatment with syringic acid exerted a significant protective effect against ethanol-induced gastric ulcer, which could be due to its antioxidant properties. مقدمه: الکل، یکی از عوامل اصلی آسیب مخاط و ایجاد زخم معده است. با توجه به نقش گونه‌های فعال اکسیژن در پاتوژنز زخم معده ناشی از اتانول و ظرفیت آنتی‌اکسیدانی سیرینجیک اسید، این مطالعه با هدف بررسی اثرات محافظتی احتمالی این ترکیب در زخم معده ناشی از اتانول در موش صحرایی انجام شد. روش‌ها: 30 سر موش صحرایی نر ویستار بالغ به 5 گروه 6تایی تقسیم شدند: کنترل منفی (نرمال‌سالین)، کنترل مثبت (نرمال‌سالین و اتانول مطلق)، کنترل استاندارد (لانسوپرازول و اتانول) و گروه‌های تیمار با دوزهای 50 و 100 میلی‌گرم بر کیلوگرم سیرینجیک اسید همرا با اتانول. دوره درمان 14 روز بوده و حیوانات نرمال‌سالین، لانسوپرازول و سیرینجیک اسید را روزانه از طریق خوراکی دریافت کردند. در روز پانزدهم تمام گروه‌ها به جز کنترل منفی، اتانول مطلق را نیز با گاواژ دریافت کردند و 4 ساعت بعد موش‌ها آسان‌کشی شدند. سپس نمونه‌های مخاطی معده جهت ارزیابی هیستوپاتولوژیک و اندازه‌گیری شاخص‌های استرس اکسیداتیو جمع‌آوری شد. یافته‌ها: پیش‌درمانی با سیرینجیک اسید موجب بهبود ضایعات ماکروسکوپیک (درصد بازدارندگی 61/35 در دوز 100 میلی‌گرم بر کیلوگرم) و هیستوپاتولوژیک ناشی از اتانول در مخاط معده شد. همچنین، این دارو با کاهش میزان مالون دی‌آلدهید، وضعیت اکسیدانی تام و شاخص استرس اکسیداتیو و نیز با افزایش میزان سوپراکسید دیسموتاز و ظرفیت آنتی‌اکسیدانی تام در مخاط بافت معده موجب تخفیف استرس اکسیداتیو گردید. نتیجه‌گیری: نتایج این مطالعه نشان داد که پیش‌درمانی با سیرینجیک اسید اثر محافظتی معنی‌داری علیه زخم معده ناشی از اتانول داشت که این اثر می‌تواند به‌دلیل خواص آنتی‌اکسیدانی آن باشد.

https://jims.mui.ac.ir/article_33484_19373781a09c6f246e7d1ac54932745e.pdf

دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی-درمانی استان اصفهان مجله دانشکده پزشکی اصفهان 1027-7595 44 867 2026 07 23 Identification, Validation and Updating of Factors Influencing Hospital Preparedness for Attracting International Patients شناسایی، اعتبارسنجی و به روزرسانی عوامل مؤثر بر آمادگی بیمارستان‌ها برای جذب بیماران 1044 1055 33496 10.48305/jims.v44.i867.1044 FA زهرا هاشمی دهقی دکترای تخصصی، شبکه بهداشت و درمان شهرستان چهارباغ، دانشگاه علوم پزشکی البرز، کرج، ایران 0000-0002-6093-7618 حامد کریمی شیرازی کارشناس ارشد، باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران 0009-0009-8655-8489 سید هادی حسینی استادیار، گروه مدیریت خدمات بهداشتی و درمانی، دانشکده‌ی بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی البرز،مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت، دانشگاه علوم پزشکی البرز، کرج، ایران 0000-0002-4529-7683 یاسمن پورموسی دانشجوی دکترای تخصصی، گروه مدیریت، سیاستگذاری و اقتصاد سلامت، دانشکده‌ی بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران 0000-0002-2913-8666 Journal Article 2025 05 26 Background: In the competitive field of medical tourism, attracting international patients requires hospitals to be well-prepared in terms of key influencing factors. Objectives: This study aimed to identify and validate the factors affecting hospital preparedness for attracting international patients. Methods: This descriptive-applied research was conducted in 2025 at Alborz University of Medical Sciences. By analyzing existing scientific sources from reputable international and domestic databases and engaging 14 experts, the influencing factors were identified, evaluated, and categorized. Content validity was confirmed using the Lawshe method, and the reliability of the instrument was confirmed with Cronbach's alpha. Findings: Fifty-nine factors affecting the attraction of international patients were identified. After validation through the Lawshe coefficient, these factors were categorized into 15 groups based on similarity and application: 1) Patient responsiveness; 2) Accommodation, welfare, and recreational facilities; 3) Effective communication with patients; 4) International standards and certifications; 5) Patient care focus; 6) Service delivery speed; 7) Specialized treatment team; 8) Managerial, economic, and insurance expectations; 9) Medical and treatment equipment; 10) Patient safety; 11) Advanced diagnostic and therapeutic procedures; 12) Patient privacy; 13) Access to services; 14) Provider reputation and prestige; and 15) Continuous improvement. The reliability of the factors was confirmed with a Cronbach’s alpha of 0.812. Conclusion: The findings can serve as a conceptual framework for policymakers, managers, and other stakeholders. A comprehensive management approach to the identified factors can effectively enhance the process of attracting international patients, contribute to the growth of health tourism, and improve the competitive position of hospitals. مقدمه: در شرایط رقابتی گردشگری پزشکی، جذب بیماران بین المللی مستلزم کسب آمادگی بیمارستان‌ها در زمینه‌ی عوامل مؤثر می‌باشد. لذا این مطالعه با هدف شناسایی و اعتبارسنجی عوامل مؤثر بر آمادگی بیمارستان‌ها برای جذب بیماران بین‌المللی انجام شد. روش‌ها: این پژوهش توصیفی- کاربردی در سال 1403 در دانشگاه علوم پزشکی البرز اجرا شد. با تحلیل منابع علمی موجود در پایگاه‌های معتبر بین‌المللی و داخلی و مشارکت 14 نفر از خبرگان، عوامل مؤثر، شناسایی، ارزیابی و دسته‌بندی شدند. روایی محتوا با روش لاوشه و پایایی ابزار با آلفای کرونباخ تأیید شد. یافته‌ها: 59 عامل مؤثر بر جذب بیماران بین‌المللی را شناسایی شد که پس از تأیید، بر اساس همگنی و کاربرد مشابه در 15 گروه شامل: 1- پاسخگویی به بیماران؛ 2- امکانات اقامتی، رفاهی و تفریحی؛ 3- ارتباط مناسب با بیماران؛ 4- گواهینامه‌های بین‌المللی؛ 5-توجه به بیماران؛ 6-سرعت در ارائه‌ی خدمات؛ 7- تیم درمان متخصص؛ 8- انتظارات مدیریتی، اقتصادی و بیمه‌ای؛ 9- تجهیزات درمانی و پزشکی ؛ 10- ایمنی بیماران؛ 11-اقدامات تشخیصی و درمانی پیشرفته؛ 12- حریم خصوصی بیماران؛ 13-دسترسی بیماران به خدمات؛ 14- اعتبار و شهرت ارائه‌دهنده و 15- ارتقای مستمر کیفیت؛ دسته‌بندی شدند. پایایی عوامل با آلفای کرونباخ 0/812 تأیید شد. نتیجه‌گیری: این عوامل می‌تواند به عنوان چهارچوب مفهومی برای سیاستگذارن، مدیران و دیگر ذینفعان حوزه‌ی گردشگری سلامت عمل نماید؛ لذا پیاده‌سازی یکپارچه این عوامل برای بهبود روند جذب بیماران بین‌المللی و توسعه‌ی گردشگری سلامت و ارتقای جایگاه رقابتی بیمارستان‌ها توصیه می‌شود.

https://jims.mui.ac.ir/article_33496_4428d361dbb6f73f849bf17d85c0aee7.pdf

دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی-درمانی استان اصفهان مجله دانشکده پزشکی اصفهان 1027-7595 44 867 2026 07 23 Association of Esports Exposure with Upper Kinetic Chain Impairment Patterns in Adolescents: A Cross-Sectional Comparative Study Between Gamer and Non-Gamer Groups ارتباط میزان مواجهه با ورزش‌های الکترونیک با الگوهای اختلال زنجیره کینتیک فوقانی در نوجوانان: مطالعه‌ی مقطعی- مقایسه‌ای بین گروه‌های گیمر و غیرگیمر 1056 1064 33436 10.48305/jims.v44.i867.1056 FA فرهاد رضازاده استادیار، گروه بیومکانیک ورزشی، دانشکده‌ی علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران 0009-0003-4190-935X امیرعلی جعفرنژادگرو استاد، گروه بیومکانیک ورزشی، دانشکده‌ی علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران 0000-0002-2739-4340 پریناز فهیمی دانشجوی کارشناسی ارشد،گروه بیومکانیک ورزشی، دانشکده‌ی علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران 0009-0004-9405-9595 شیرین عالی استادیار، گروه آموزش تربیت بدنی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران 0000-0002-8148-1883 نسیم عشقی دانشجوی کارشناسی ارشد، علوم ورزشی و مربی‌گری فنی، دانشگاه جنوا، جنوا، ایتالیا 0009-0001-3604-1969 Journal Article 2026 06 27 Background:Musculoskeletal disorders are known as injuries and diseases of soft tissues, including muscles, which have become one of the main public health problems worldwide. Adolescents who play electronic games are at risk of upper limb musculoskeletal disorders due to long hours of gaming. This study aimed to compare upper kinetic chain postural abnormalities and their relationship with gaming hours in adolescents, gamers and non-gamers. Methods:his cross-sectional comparative study was conducted on 38 adolescents(19 gamers and 19 non-gamers). Craniovertebral angle, acromial distance, pectoralis minor index, scapular index, and pain intensity were measured. Analysis of covariance with age control was used to compare groups, and Pearson's correlation coefficient was used to examine the relationship between gaming hours and postural indices. Findings:The results of the analysis of covariance showed that the difference between the gamer and non-gamer groups in all postural indices was statistically significant(P<0.001). This level of significance confirms that the group variable can affect upper kinetic chain abnormalities. Pearson correlation analysis showed that although there was no significant linear relationship between daily gaming hours and postural indices, internal correlations were observed between biomechanical indices. Conclusion:Adolescent gamers are at risk of developing postural abnormalities such as forward head and rotated shoulders, as well as upper limb pain. These biomechanical changes can be caused by long-term positions during gaming, which manifest as a chain of structural disorders. Therefore, implementing corrective interventions and ergonomic strategies to prevent these structural changes from transforming into chronic pain in this age group is essential. مقدمه: اختلالات اسکلتی- عضلانی، به عنوان آسیب‌ها و بیماری‌های بافت‌های نرم از جمله عضلات شناخته می‌شوند که امروزه به یکی از معضلات اصلی سلامت عمومی در سطح جهان تبدیل شده‌اند. نوجوانانی که بازی‌های الکترونیکی انجام می‌دهند به دلیل ساعات طولانی بازی، در معرض اختلالات اسکلتی- عضلانی اندام فوقانی قرار دارند. این مطالعه با هدف مقایسه‌ی ناهنجاری‌های قامتی زنجیره‌ی کینتیک فوقانی و ارتباط آن با ساعات بازی در نوجوانان، گیمر و غیرگیمر انجام شد. روش‌ها: این پژوهش، از نوع مقطعی- مقایسه‌ای بر روی ۳۸ نوجوان (۱۹ گیمر و ۱۹ غیرگیمر) انجام شد. زاویه کرانیوورتبرال، فاصله آکرومیال، شاخص پکتورالیس مینور، شاخص کتف و شدت درد اندازه‌گیری شدند. برای مقایسه‌ی گروه‌ها از تحلیل کوواریانس با کنترل سن و برای بررسی ارتباط میان ساعات بازی و شاخص‌های قامتی از ضریب همبستگی Pearson استفاده شد. یافته‌ها: نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد که تفاوت میان گروه‌های گیمر و غیرگیمر در تمامی شاخص‌های قامتی از نظر آماری کاملاً معنادار است (0/001 < P). این سطح از معناداری تأیید می‌کند که متغیر گروه می‌تواند بر ناهنجاری‌های زنجیره کینتیک فوقانی تأثیرگذار باشد. تحلیل همبستگی Pearson نشان داد که اگرچه ارتباط خطی معناداری بین ساعات بازی روزانه و شاخص‌های قامت وجود ندارد، اما همبستگی‌های درونی میان شاخص‌های بیومکانیکی مشاهده شد. نتیجه‌گیری: نوجوانان گیمر در معرض خطر ابتلا به ناهنجاری‌های قامتی نظیر سر به جلو و شانه گردشده و همچنین دردهای اندام فوقانی قرار دارند. این تغییرات بیومکانیکی می‌تواند ناشی از وضعیت‌های طولانی‌مدت حین بازی باشد که به‌صورت یک زنجیره اختلالات ساختاری بروز می‌کند. بنابراین، اجرای مداخلات اصلاحی و راهکارهای ارگونومیک برای پیشگیری از تبدیل این تغییرات ساختاری به دردهای مزمن در این گروه سنی ضروری است.

https://jims.mui.ac.ir/article_33436_2a0cd96109ce91ee405ae528cf582e19.pdf

دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی-درمانی استان اصفهان مجله دانشکده پزشکی اصفهان 1027-7595 44 867 2026 07 23 Investigation of the Effect of Boron Coating on the Osseointegration of Zirconia Dental Implants بررسی اثر پوشش‌دهی بور بر میزان استئواینتگریشن ایمپلنت‌های زیرکونیایی 1065 1074 33489 10.48305/jims.v44.i867.1065 FA نازلی ربیع نژاد گروه پریودنتولوژی، دانشکده‌ی دندان‌پزشکی، مرکز تحقیقات دندان‌پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران 0000-0003-2176-9786 فریبرز وفایی گروه پروتزهای دندانی، دانشکده‌ی دندان‌پزشکی، مرکز تحقیقات دندان‌پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران 0000-0001-5988-2819 مریم پورجبرئیل گروه پریودنتولوزی، دانشکده دندان‌پزشکی، مرکز تحقیقات دندان‌پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران 0000-0003-0354-2713 علی کلانتری حصاری گروه علوم پایه، دانشکده‌ی دامپزشکی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران 0000-0002-9079-753X فهیمه بقایی گروه پاتولوژی دهان، دانشکده‌ی دندان‌پزشکی، مرکز تحقیقات دندان‌پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران مریم فرهادیان مرکز تحقیقات علوم سلامت، گروه آمار زیستی، دانشکده‌ی بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران 0000-0002-6054-9850 میثم دهنوی گروه پریودنتولوژی، دانشکده‌ی دندان‌پزشکی، مرکز تحقیقات دندان‌پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران 0009-0004-9841-6529 Journal Article 2026 07 16 Background: Zirconia dental implants are a suitable alternative to titanium due to their high biocompatibility and favorable mechanical properties. However, their primary challenge is inferior osseointegration compared to other materials. Boron coating has emerged as a novel approach to enhance the surface properties of implants. The aim of this study was to investigate the effect of boron coating on the osseointegration of zirconia implants in an animal model. Material and Methods: This experimental study was conducted on 15 New Zealand rabbits. Zirconia implants were divided into two groups: control (uncoated) and experimental (boron-coated). The coating was applied using a thermochemical method and characterized by SEM and XRD. Implants were placed in the femur bone, and histological evaluation was performed after five weeks using SEM to measure bone-implant contact (BIC), osteocyte count, epithelial tissue integrity, and angiogenesis. Data were analyzed using SPSS software with t-tests and chi-square tests. Results: In the boron-coated group, the mean BIC (60.92% vs. 30.98%, p=0.001), osteocyte count (631.95 vs. 319.45 cells/mm², p=0.001), epithelial tissue integrity (30% high vs. 53.3% low, p=0.005), and angiogenesis (50% high vs. 36.7% low, p=0.014) were significantly higher compared to the control group. Conclusion: Boron coating on zirconia implants significantly improves osseointegration, which could be beneficial for patients with complex bone conditions. Further human clinical studies are recommended to confirm these findings. مقدمه: ایمپلنت‌های دندانی زیرکونیایی به دلیل زیست‌سازگاری بالا و خواص مکانیکی مطلوب، جایگزین مناسبی برای تیتانیوم هستند. با این حال، چالش اصلی آنها، اسئواینتگریشن پایین‌تر در مقایسه با سایر مواد است. پوشش بور به عنوان یک رویکرد جدید برای افزایش خواص سطحی ایمپلنت‌ها ظهور کرده است. هدف از این مطالعه بررسی تأثیر پوشش بور بر اسئواینتگریشن ایمپلنت‌های زیرکونیا در یک مدل حیوانی بود. روش‌ها: این مطالعه تجربی بر روی ۱۵ خرگوش نیوزیلندی انجام شد. ایمپلنت‌های زیرکونیا به دو گروه کنترل (بدون پوشش) و تجربی (پوشش بور) تقسیم شدند. پوشش با استفاده از روش ترموشیمیایی اعمال و با SEM و XRD مشخص شد. ایمپلنت‌ها در قسمت مدیالی استخوان درشت نی چپ قرار داده شدند و ارزیابی بافت‌شناسی پس از پنج هفته با استفاده از SEM برای اندازه‌گیری تماس استخوان-ایمپلنت (BIC)، تعداد استئوسیت‌ها، یکپارچگی بافت اپیتلیال و رگ‌زایی انجام شد. متغیرهای کمی شامل BIC و تعداد استئوسیت‌ها با آزمون t مستقل و متغیرهای کیفی شامل پیوستگی اپیتلیالی و رگ‌زایی با آزمون کای‌دو پیرسون مقایسه شدند. سطح معنی‌داری آماری کمتر از 0/05 در نظر گرفته شد. یافته‌ها: در گروه ایمپلنت‌های پوشش‌داده‌ شده با بور (گروه B)، میانگین تماس استخوان با ایمپلنت (BIC) به‌طور معنی‌داری بالاتر از گروه کنترل (گروه A) بود (60/92 ± 8/88 درصد در برابر 30/98 ± 8/02 درصد؛ 13/704 = (58) t، 0/001 < P) میانگین تعداد استئوسیت‌ها در گروه پوشش‌دار با بور به‌طور معنی‌داری بیشتر از گروه کنترل بود (631/95± 72/05 در برابر 319/45 ± 62/30 سلول بر میلی‌متر مربع؛ 0/001 > P، 17/969 = (58) Pt). توزیع پیوستگی اپیتلیالی بین دو گروه تفاوت معنی‌داری داشت (10/788 = (2) χ²) (0/005 = P). به‌طوری‌که در گروه کنترل، سطوح کم، متوسط و زیاد به‌ترتیب در 53/3، 40/0 و 6/7 درصد و در گروه پوشش‌دار با بور به‌ترتیب در 16/7، 53/3 و 30/0 درصد ایمپلنت‌ها مشاهده شد. توزیع رگ‌زایی نیز بین دو گروه تفاوت معنی‌داری داشت (8/8528 = (2) χ²) (0/140 = P) به‌طوری‌که در گروه کنترل، سطوح کم، متوسط و زیاد به‌ترتیب در 36/7، 36/7 و 6/26 درصد و در گروه پوشش‌دار با بور به‌ترتیب در 6/7، 43/3 و 50/0 درصد ایمپلنت‌ها مشاهده شد. نتیجه‌گیری: پوشش بور روی ایمپلنت‌های زیرکونیایی به طور قابل توجهی باعث بهبود اسئواینتگریشن می‌شود که می‌تواند برای بیماران با شرایط پیچیده استخوانی مفید باشد. مطالعات بالینی انسانی بیشتر برای تأیید این یافته‌ها توصیه می‌شود.

https://jims.mui.ac.ir/article_33489_d206169bc7dfece738f2fe2467c21cde.pdf

دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی-درمانی استان اصفهان مجله دانشکده پزشکی اصفهان 1027-7595 44 867 2026 07 23 Relationship Between Occupational Stress and Quality of Life Among Nurses رابطه‌ی استرس شغلی با کیفیت زندگی پرستاران 1075 1082 33490 10.48305/jims.v44.i867.1075 FA فرزانه ظفر رمضانیان مربی، گروه پرستاری، دانشکده‌ی پرستاری نقده، دانشگاه علوم پزشکی ارومیه، ارومیه، ایران Journal Article 2026 07 17 Introduction: Occupational stress is a major factor affecting nurses’ physical and psychological health and may negatively influence their quality of life. Nurses working in pediatric units are exposed to higher levels of stress due to complex clinical conditions, responsibility for vulnerable patients, and psychological pressures arising from interactions with patients’ families. This study aimed to investigate the relationship between occupational stress and quality of life among nurses working in pediatric units of Shahid Motahari Hospital in Urmia. Methods: This descriptive-correlational study was conducted in 2024 in Urmia, Iran. The study population included all nurses working in pediatric units of Shahid Motahari Hospital, who were recruited using a census sampling method. Data were collected using a demographic characteristics questionnaire, the Osipow Occupational Stress Inventory, and the Short Form Health Survey (SF-36). Data analysis was performed using SPSS version 27 through descriptive statistics and Pearson’s correlation test. A significance level of less than 0.05 was considered statistically significant. Results: The mean occupational stress score among nurses was 172.72 ± 24.74, and the mean quality of life score was 32.11 ± 8.07. Among the dimensions of occupational stress, responsibility and role overload had the highest mean scores. A significant negative correlation was found between occupational stress and quality of life (P < 0.001, r = -0.27). Occupational stress was also negatively correlated with the physical health component (P = 0.02, r = -0.15) and mental health component (P < 0.01, r = -0.34) of quality of life. Occupational stress was significantly associated with age, work experience, marital status, and work shift type, whereas quality of life was significantly associated only with gender. Conclusion: The findings demonstrated that higher occupational stress is associated with poorer quality of life among nurses. Therefore, implementing stress reduction programs, enhancing organizational support, improving working conditions, and addressing nurses’ psychological health may contribute to improving quality of life and maintaining professional performance. مقدمه: استرس شغلی، یکی از عوامل مهم مؤثر بر سلامت جسمی و روانی پرستاران است که می‌تواند کیفیت زندگی آنان را کاهش دهد. پرستاران شاغل در بخش‌های کودکان به دلیل شرایط پیچیده بالینی، مسئولیت مراقبت از بیماران آسیب‌پذیر و فشارهای روانی ناشی از تعامل با خانواده‌ها، در معرض استرس بیشتری قرار دارند. هدف این مطالعه بررسی ارتباط بین استرس شغلی و کیفیت زندگی پرستاران شاغل در بخش‌های کودکان بیمارستان شهید مطهری ارومیه بود. روش‌ها: این مطالعه‌ی توصیفی- همبستگی در سال ۱۴۰۳ در ارومیه انجام شد. جامعه‌ی پژوهش شامل تمامی پرستاران شاغل در بخش‌های کودکان بیمارستان شهید مطهری ارومیه بود که به روش تمام‌شماری وارد مطالعه شدند. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه‌ی اطلاعات جمعیت‌شناختی، پرسشنامه استرس شغلی اسیپو (Osipow Occupational Stress Inventory) و کیفیت زندگی SF-36 جمع‌آوری شد. تحلیل داده‌ها با آزمون‌های توصیفی و همبستگی Pearson انجام شد. سطح معنی‌داری کمتر از 0/05 در نظر گرفته شد. یافته‌ها: میانگین نمره استرس شغلی پرستاران 24/74 ± 172/72 و میانگین کیفیت زندگی 8/07 ± 32/11 بود. در ابعاد استرس شغلی، مسئولیت‌پذیری و بارکاری نقش بیشترین میانگین را داشتند. بین استرس شغلی و کیفیت زندگی رابطه‌ی معکوس و معنادار مشاهده شد. بین استرس شغلی و کیفیت زندگی رابطه معکوس و معنادار مشاهده شد (0/001 > P، 0/27- = r). همچنین استرس شغلی با سلامت جسمی (0/02 = P، 0/15 - = r) و سلامت روانی (0/001 > P، 0/34- = r) ارتباط منفی و معنادار داشت. استرس شغلی با سن، سابقه‌ی کاری، وضعیت تأهل و نوع شیفت کاری ارتباط معنادار داشت، در حالی‌که کیفیت زندگی تنها با جنسیت مرتبط بود. نتیجه‌گیری: افزایش استرس شغلی با کاهش کیفیت زندگی پرستاران همراه است. بنابراین، اجرای برنامه‌های کاهش استرس، افزایش حمایت سازمانی، بهبود شرایط کاری و توجه به سلامت روان پرستاران می‌تواند در ارتقای کیفیت زندگی و عملکرد حرفه‌ای آنان مؤثر باشد.

https://jims.mui.ac.ir/article_33490_48c608a1f01cab11ed9cb892877b7c62.pdf

دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی-درمانی استان اصفهان مجله دانشکده پزشکی اصفهان 1027-7595 44 867 2026 07 23 The role of lncRNAs in insulin resistance: molecular signaling pathways نقش lncRNAها در مقاومت به انسولین: مسیرهای سیگنالینگ مولکولی 1083 1095 33478 10.48305/jims.v44.i867.1083 FA زهرا سلطانی مرکز تحقیقات غدد درون ریز و متابولیسم، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران 0000-0002-8423-6189 علیرضا راجی امیرحسنی دانشکده‌ی علوم پزشکی سیرجان، سیرجان، ایران 0000-0002-0693-5048 Journal Article 2025 11 14 Background: Insulin resistance (IR) plays a pivotal role in the pathogenesis of type 2 diabetes, non-alcoholic fatty liver disease, and metabolic syndrome. Long non-coding RNAs (lncRNAs) have been recognized as important regulators of metabolic processes. This review examines the role of lncRNAs in the development and regulation of IR. Methods: This structured narrative review was conducted through systematic searches in PubMed, Scopus, Web of Science, and Google Scholar databases (2010-2025). Keywords including "lncRNA," "insulin resistance," "glucose metabolism," "type 2 diabetes," and "ceRNA" were used with Boolean operators. Cellular, animal, and human studies related to the role of lncRNAs in IR were included. From 40 identified articles, relevant papers were selected for narrative analysis after screening. Results: Various lncRNAs including MEG3, MALAT1, Reg1cp, XIST, H19, TUG1, SNHG12, and HEM2ATM showed different expression patterns in key tissues (liver, skeletal muscle, adipose tissue, and pancreas). These lncRNAs influence PI3K/AKT, FOXO1, SREBP, GLUT4, and Nrf2 signaling pathways through diverse mechanisms including acting as competing endogenous RNAs for miRNA sponging, protein interactions, and transcription factor regulation. Some lncRNAs such as MEG3 and MALAT1 were associated with IR exacerbation, while H19, TUG1, and SNHG12 showed protective roles. Conclusions: Regulation of lncRNA expression through siRNA and antisense oligonucleotide technologies holds significant therapeutic potential for improving insulin sensitivity. Existing drugs such as metformin and resveratrol exert part of their effects through lncRNA modulation, and these molecules are emerging as therapeutic targets and diagnostic biomarkers. مقدمه: مقاومت به انسولین (Insulin Resistance) IR، نقش محوری در پاتوژنز دیابت نوع ۲، کبد چرب غیرالکلی و سندرم متابولیک دارد. RNAهای بلند غیررمزگذار (lncRNAs) به‌عنوان تنظیم‌کننده‌های مهم فرایندهای متابولیکی شناخته شده‌اند. این مطالعه‌ی مروری، نقش lncRNAها در توسعه و تنظیم IR را بررسی می‌کند. روش‌ها: این مرور روایتی ساختاریافته با جستجوی سیستماتیک در پایگاه‌های PubMed، Scopus، Web of Science و Google Scholar (۲۰۱۰-۲۰۲۵) انجام شد. کلیدواژه‌های lncRNA"، "insulin resistance"، "glucose metabolism"، "type 2 diabetes" و "ceRNA" با عملگرهای بولی استفاده شدند. مطالعات سلولی، حیوانی و انسانی مرتبط با نقش lncRNAها در IR وارد شدند. از ۴۰ مقاله شناسایی‌شده، مقالات مرتبط پس از غربالگری برای تحلیل روایتی انتخاب گردیدند. یافته‌ها: lncRNAهای مختلفی نظیر MEG3، MALAT1، Reg1cp، XIST، H19، TUG1، SNHG12 و HEM2ATM در بافت‌های کلیدی (کبد، عضله اسکلتی، بافت چربی و پانکراس) الگوهای بیانی متفاوتی نشان دادند. این lncRNAها از طریق مکانیسم‌های متنوعی شامل عمل به‌عنوان RNA رقابتی برای جذب miRNAها، تعامل با پروتئین‌ها و تنظیم فاکتورهای رونویسی، مسیرهای PI3K/AKT، FOXO1، SREBP، GLUT4 و Nrf2 را تحت‌تأثیر قرار می‌دهند. برخی مانند MEG3 و MALAT1 با تشدید IR همراه بودند، در حالی که H19، TUG1 و SNHG12 نقش محافظتی داشتند. نتیجه‌گیری: تنظیم بیان lncRNAها از طریق فناوری‌های siRNA و antisense oligonucleotides پتانسیل درمانی قابل‌توجهی برای بهبود حساسیت به انسولین دارد. داروهای موجود نظیر متفورمین و رزوراترول بخشی از اثرات خود را از طریق تنظیم lncRNAها اعمال می‌کنند، و این مولکول‌ها به‌عنوان اهداف درمانی و بیومارکرهای تشخیصی نوظهور مطرح هستند.

https://jims.mui.ac.ir/article_33478_5dc8c5a8868c77ddf8a8e1aa840c8884.pdf