دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی-درمانی استان اصفهانمجله دانشکده پزشکی اصفهان1027-75953229220140823Indexایندکس14375FAJournalIndex0000-0003-0874-1906Journal Article20150813Click to download the index of this issue.لطفا برای دانلود ایندکس این شماره کلیک نمایید.https://jims.mui.ac.ir/article_14375_a95c40505b26d14572fa13eb4f2e7fe0.pdfدانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی-درمانی استان اصفهانمجله دانشکده پزشکی اصفهان1027-75953229220140823The Relative Prevalence of Testicular Adrenal Rest Tumors in Fewer than 20-Years-Old Boys with Congenital Adrenal Hyperplasiaبررسی فراوانی نسبی تومور بازمانده آدرنال در بیضه (TART) در بیماران پسر مبتلا به هایپر پلازی مادرزادی آدرنال (CAH) زیر 20 سال1019102714376FAمحمد حسنمؤدباستادیار، گروه کودکان، دانشکدهی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایرانمهینهاشمیپوراستاد، گروه کودکان، دانشکدهی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایرانمعصومهآزادیدانشجوی پزشکی، دانشکدهی پزشکی و کمیتهی تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایرانJournal Article20120424Background: Testicular adrenal rest tumor (TART) is the presence of unspecified adrenocortical cells in the testis of patients with congenital adrenal hyperplasia (CAH) and is similar to the hyperplastic adrenal glands. These tumors are usually benign; but, due to the tumor site in testicles, can lead to seminiferous tubule obstruction, gonadal dysfunction and infertility. Therefore, early diagnosis and treatment of tumors is important. This study aimed to determine the relative frequency of testicular adrenal rest tumor in children with congenital adrenal hyperplasia.Methods: This descriptive study was performed on 44 boys with congenital adrenal hyperplasia at the age of fewer than 20 years. Height, weight and blood pressure were measured; also, exact examination of testis and scrotum was done to diagnose palpable masses. For all patients, ultrasound of testis was performed by an experienced radiologist. Assessment of patients was based on height, weight and serum level of 17–hydroxy progesterone.Findings: Testicular adrenal rest tumor was reported in 2 patients (4.5%) that in one of them, bilateral tumors were reported in the upper pole of both testes. The other tumor was visible in the mediastinum of left testis. Both patients had types of salt loss, were in the age group of 15-20 years, were under hormonal control and appropriate treatment, and none of them had impaired gonadal function. The average tumor size was 14 mm. Palpable mass was not found in any of the patients. Serum levels of 17-hydroxyprogesterone was less in patients with testicular adrenal rest tumor than the others.Conclusion: The age group of the 2 boys with testicular adrenal rest tumor can show the correlation between duration of disease and the prevalence of the tumor. Examination has not enough accuracy to detect tumor and ultrasound is recommended for all the patients to be performed periodically.مقدمه: سلولهای آدرنوکورتیکال نابهجا در بیضهی بیماران مبتلا به CAH (Congenital adrenal hyperplasia) مشابه با غدد آدرنال هایپرپلاستیک میشوند و تومور تستیکولار ایجاد میکنند که تحت عنوان TART (Testicular adrenal rest tumor) شناخته شدهاند. این تومور به صورت مکرر در بالغین مرد مبتلا به CAH یافت میشود و اغلب خوشخیم است؛ اما به علت محل تومور (بیضه) میتواند باعث انسداد مجرای سمنیفروز، اختلال عملکرد گنادها و نازایی شود. بنابراین تشخیص و درمان تومور در مراحل اولیه اهمیت دارد. این مطالعه با هدف تعیین فراوانی نسبی تومور بازمانده آدرنال در بیضه (TART) در اطفال مبتلا به هایپر پلازی مادرزادی آدرنال (CAH) به انجام رسید.روشها: این مطالعه یک مطالعهی توصیفی- تحلیلی بود که در سال 1390 در مرکز آموزشی درمانی الزهرا (س) اصفهان به انجام رسید. برای 44 بیمار مبتلا به CAH با سن زیر 20 سال که به این مرکز مراجعه کردند، جهت تشخیص تودهی قابل لمس معاینهی دقیق بیضه و اسکروتوم و نیز سونوگرافی بیضه انجام شد. در روز مراجعه، قد، وزن و فشار خون اندازهگیری و کنترل بیماران بر اساس قد و وزن و سطح سرمی 17-هیدروکسی پروژسترون ارزیابی شد. در نهایت، فراوانی نسبی تومور در بیماران و ارتباط آن با سطح سرمی 17-هیدروکسی پروژسترون، دوز داروی مصرفی، میزان کنترل بیماری و طول مدت بیماری بررسی گردید. دادهها توسط نرمافزار SPSS نسخهی 20 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.یافتهها: در 2 بیمار (5/4 درصد) TART گزارش شد که در یکی از آنها تومور دو طرفه در پل فوقانی هر دو بیضه گزارش شد و در دیگری تومور در ناحیهی مدیاستینوم بیضهی چپ رؤیت شد. هر 2 بیمار در محدودهی سنی 20-15 سال، تحت کنترل هورمونی و درمان کافی و مناسب بیماری و مبتلا به گونهی از دست دهندهی نمک بودند و هیچ یک از 2 بیمار، اختلال عملکردی گناد نداشتند. متوسط اندازهی تومور mm 14 بود. سطح سرمی 17-هیدروکسی پروژسترون در بیماران مبتلا به TART کمتر از سایر بیماران بود و در هیچ کدام از بیماران تودهی قابل لمس در معاینه یافت نشد.نتیجهگیری: محدودهی سنی 2 بیمار مبتلا (بالای 15 سال)، بیانگر رابطهی طول مدت بیماری و شیوع تومور میباشد. معاینهی بالینی برای تشخیص تومور از دقت کافی برخوردار نیست و توصیه میشود برای تمامی بیماران به صورت دورهای سونوگرافی انجام گردد. https://jims.mui.ac.ir/article_14376_761a0c714184cab2456d17bdfbb8d550.pdfدانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی-درمانی استان اصفهانمجله دانشکده پزشکی اصفهان1027-75953229220140823Comparison of Different Classifiers for Prediction of Breast Cancer Metastasis in Microarray Analysisمقایسهی عملکرد طبقهبندی کنندههای مختلف در پیشگویی متاستاز سرطان سینه با استفاده از میکرو آرایه1028103514377FAزهراامینیدانشجوی دکتری، گروه مهندسی پزشکی، دانشکدهی فناوریهای نوین، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران0001-0000-6497-1313علیرضامهری دهنویدانشیار، گروه مهندسی پزشکی- بیوالکتریک، گروه مهندسی پزشکی، دانشکدهی فناوریهای نوین، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران0000-0002-7964-0478Journal Article20131026Background: In this research, we investigated the performance of some different classifiers for prediction of metastasis in breast cancer.Methods: We used the DNA microarrays of primary breast tumors of 78 young patients. Among these patients, 34 had developed distant metastases within 5 years (poor prognosis group) and 44 formed good prognosis group. For analysis, we applied three different classifiers including support vector machine (SVM), stepwise linear discriminant analysis (SWLDA) and K-nearest neighbors (KNN) classifier. Each of these classifiers used 231 selected genes as an input feature vector and their performances were estimated via using leave one out (LOO) method to classify patients into two groups namely, good and poor prognosis.Findings: The best results were obtained by support vector machine with linear kernel. This classifier achieved a sensitivity and specificity of 84% and 82%, respectively, for metastasis prediction.Conclusion: Our findings provide a strategy to specify patients who would benefit from adjuvant therapy.مقدمه: هدف از این تحقیق، دستیابی به یک روش قابل اعتماد برای پیشگویی متاستاز در مبتلایان به سرطان سینه بود.روشها: در این مطالعه از آنالیز میکرو آرایهی DNA مربوط به تومور سینه در 78 بیمار جوان با شرایط یکسان (34 نفر با متاستاز و 44 نفر بدون متاستاز) استفاده و تلاش شد تا با مقایسهی عملکرد چند طبقهبندی کنندهی مطرح روی بیان ژنهای آنها، یک سیستم پیشگویی قوی برای متاستاز به دست آید. برای این امر، طبقهبندی کنندههای SWLDA (Stepwise linear discriminate analysis)، ماشین بردار پشتیبان (SVM یا Support vector machine) و K نزدیکترین همسایه (KNN یا K-Nearest Neighbours) با استفاده از روش LOO (Leave one out) بر روی 231 ژن انتخابی به کار برده شد تا این نمونهها را به دو گروه با و بدون متاستاز تفکیک کنند.یافتهها: روش ماشین بردار پشتیبان با کرنل خطی از نظر میزان صحت، Sensitivity و Specificity بهترین روش است. ماشین بردار پشتیبان با استفاده از کرنل خطی توانست با Sensitivity بیش از 84 درصد و Specificity نزدیک به 82 درصد به تفکیک دادگان بپردازد.نتیجهگیری: در مورد روش SWLDA، مزیتی که وجود دارد این است که این طبقهبندی کننده قبل از دستهبندی از یک مرحلهی انتخاب ویژگی بهره میبرد که این مسأله پیچیدگی تابع تصمیمگیری را کمتر و تعمیم پذیری طبقهبندی کننده را بیشتر میکند. https://jims.mui.ac.ir/article_14377_97103cdf7b277304a7ceebd83c64fba1.pdfدانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی-درمانی استان اصفهانمجله دانشکده پزشکی اصفهان1027-75953229220140823In-Vitro Potential of Recombinant Omp31 Protein from Brucella Melitensis in Inducing the Proliferation of Immunized Mouse Lymphocytesارزیابی توانایی پروتئین نوترکیب 31Omp بروسلا ملی تنسیس در تکثیر سلولهای طحال موشهای ایمن شده در شرایط آزمایشگاه1036104514378FAامیرقاسمیاستادیار، گروه میکروبشناسی و ایمنی شناسی، دانشکدهی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی کاشان، کاشان، ایرانمحمد حسینسالاریاستاد، گروه میکروبشناسی، دانشکدهی بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایرانامیرحسنزرنانیدانشیار، پژوهشکدهی نانوبیوتکنولوژی، پژوهشگاه فناوریهای نوین ابن سینا، جهاد دانشگاهی و مرکز تحقیقات ایمونولوژی، دانشکدهی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایرانمحمودجدی تهرانیاستاد، پژوهشکدهی آنتیبادی مونوکلونال، پژوهشگاه فناوریهای نوین ابن سینا، جهاد دانشگاهی تهران، تهران، ایرانرضارنجبردانشیار، مرکز تحقیقات بیولوژی مولکولی، دانشگاه علوم پزشکی بقیهاله (عج)، تهران، ایرانJournal Article20131116Background: Brucella melitensis infection is still a major health problem for human and cattle in developing countries and the Middle East. Cell-mediated immunity is the dominant immune response required for protection against brucellosis. So, identifying of new candidates which can induce cell-mediated immunity is demanded. Proliferation assay is one of the methods used to evaluate the potential of an antigen to generate memory T-cell. In the present study, the proliferation of speloncyets obtained from immunized mice was evaluated when they were challenged by recombinant Omp31 (rOmp31) in vitro.Methods: Mice were immunized by phosphate buffered saline (PBS), rOmp31 and formalin-killed Brucella melitensis Rev.1 with Freund’s adjuvant. At the day 30, after the last immunization, spleens were removed and homogenized. Purified rOmp31 (2.5 and 5 µg/ml) was added to 2 × 105 spleen cells and then, the speloncytes were incubated at 37◦C in 5% CO2 atmosphere. After 48 hours, XTT [2,3-bis-(2-methoxy-4-nitro-5-sulfophenyl)-2H-tetrazolium-5-carboxanilide] and MTT [3-(4,5-dimethylthiazol-2-yl)-2,5-diphenyltetrazolium bromide] assays were used to show the splenocyte proliferation.Findings: The splenocytes of mice immunized with rOmp31or Rev.1 started to proliferate after stimulation with rOmp31. There was a significant difference between SIs obtained from rOmp31 and Rev compared to phosphate buffered saline group (P < 0.01 and P < 0.05, respectively).Conclusion: Based on our findings, rOmp31 could generate a good memory cellular immune response. In addition, the method described here to study the speloncyte proliferation using XTT, is a simple and efficient method.مقدمه: بروسلا یک عامل بیماریزا و تهدید کنندهی سلامتی برای انسان و احشام در کشورهای در حال توسعه است. سویههای تخفیف حدت یافتهی بروسلا، امروزه به عنوان واکسنهایی برای جلوگیری و کنترل بروسلوز در حیوانات به کار میرود. اما به دلیل مشکلات حاصل از این واکسنها، شناسایی کاندیداهای جدید به منظور توسعهی واکسنی زیر واحد مورد نظر است. ایمنی سلولی، ایمنی غالب در حفاظت حیوان علیه بروسلوزیس است. از این رو، کاندیداهای مد نظر باید بتوانند سیستم ایمنی سلولی را تحریک و در آن نسبت به خود خاطره ایجاد کنند. یکی از روشهایی که به منظور بررسی قدرت ایجاد خاطره در سلولهای T به وسیلهی آنتیژن استفاده میشود، آزمایش بررسی تکثیر میباشد. در این مطالعه، تکثیر سلولهای طحالی موشهای ایمن شده با پروتئین 31Omp بروسلا ملی تنسیس با استفاده از دو روش ارزیابی تکثیر بر مبنای استفاده از Carboxanil ide-5-tetrazolium-(H2)-(sulphenyl-5-nitro-4-methoxy-2)-bis-(3,2) (XTT) و Diphenyltetrazolium Bromide -5,2-(yl-2-Dimethylthiazol-5,4)-3 (MTT) بررسی شد.روشها: موشهای BalB/c با استفاده از PBS (Phosphate buffered saline)، 31Omp نوترکیب و واکسن بروسلا ملی تنسیس 1.Rev کشته شده ایمن شدند. 30 روز پس از آخرین تزریق، موشها کشته شدند و طحال آنها جدا گردید. سلولهای تک هستهای طحال به دست آمده در مجاورت 31Omp (µg/ml 5/2 و 5) نوترکیب قرار گرفتند. میزان تکثیر با اضافه کردن محلولهای XTT یا MTT اندازهگیری و تغییر رنگ حاصل شد.یافتهها: لنفوسیتهای طحال موشهایی که با پروتئین نوترکیب 31Omp ایمن شده بودند، بعد از مواجههی مجدد با این آنتیژن، شروع به تکثیر کردند و این تکثیر، تفاوت معنیداری با تکثیر طحال موشهای ایمن شده با PBS نشان میداد (010/0 > P). علاوه بر این، طحال موشهای ایمن شده با 1.Rev در مقایسه با گروه PBS تکثیر بیشتری نشان داد (010/0 > P). همچنین سهولت استفاده از آزمایش ارزیابی تکثیر با استفاده از XTT نیز نشان داده شد.نتیجهگیری: پروتئین 31Omp توانایی تحریک ایمنی سلولی را دارد. علاوه بر این، آزمایش ارزیابی تکثیر با استفاده از رنگ XTT، آزمایشی راحت و ساده به منظور ارزیابی تکثیر سلولهای طحال میباشد. https://jims.mui.ac.ir/article_14378_735dd629ab696e3a1bfcc0fe0d687bb1.pdfدانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی-درمانی استان اصفهانمجله دانشکده پزشکی اصفهان1027-75953229220140823Using Anthropometric Indices Predictive Equations for Estimating Whole-Body Fat Mass Instead of Whole Body Dual-Energy X-Ray Absorptiometry Scanاستفاده از شاخصهای تنسنجی در طراحی معادلات پیشگوی تخمین چربی کل بدن جهت حذف اسکن دگزا از کل بدن1046105314379FAمحمدرضاسلامتاستادیار، گروه فیزیک و مهندسی پزشکی، دانشکدهی پزشکی و مرکز تحقیقات بیوسنسور، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان و مرکز تشخیص پوکی استخوان و تعیین ترکیبات بدن اصفهان، اصفهان، ایران0000-0002-8994-2541احمدشانئیاستادیار، گروه فیزیک و مهندسی پزشکی، دانشکدهی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران0000-0001-5999-0932مهدیعسگریدانشجوی دکتری، گروه فیزیک پزشکی، دانشکدهی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران0000-0002-6009-5991امیرحسینسلامتمرکز تشخیص پوکی استخوان و تعیین ترکیبات بدن اصفهان، اصفهان، ایرانمهریخوشحالیدانشجوی دکتری، گروه آمار زیستی و اپیدمیولوژی، دانشکدهی بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایرانJournal Article20140312Background: This study was designed to compare the predicted whole-body fat mass via various anthropometric indices including waist circumference (WC), waist-to-height ratio (WHtR), hip circumference (HC), waist-to-hip ratio (WHR) and body mass index (BMI). Cost and radiation dose reduction are the advantages of this prediction compared to whole body dual-energy X-ray absorptiometry (DXA) scan.Methods: Whole-body composition was measured via dual-energy X-ray absorptiometry for 143 adult patients referred to Isfahan Osteoporosis Diagnosis Center, Isfahan, Iran. Values of weight, height, waist and hip circumferences were measured and body mass index, waist-hip ratio and waist-to-height ratio was calculated. Datasets were split randomly into two parts, the derivation set with 100 subjects and validation set with 43 subjects. Multiple regression analysis with back ward stepwise elimination procedure was used for derivation set and then, the estimates were compared with the actual measurements.Findings: Using multiple linear regression analyses, the best equation for predicting whole-body fat mass (R2 = 0.808) included body mass index and gender.Conclusion: The present study showed that body mass index is the best anthropometric predictor of whole-body fat mass (adjusted R2 = 0.680 and squared errors of prediction = 999.42).مقدمه: هدف از این مطالعه، پیشبینی کل بافت چربی با استفاده از متغیرهای تنسنجی (اندازهی دور کمر، اندازهی دور باسن، نسبت دور کمر به باسن، نسبت دور کمر به قد و شاخص تودهی بدنی) بود. مزیت این پیشبینی نسبت به اسکن دگزا از کل بدن، راحتی بیشتر بیمار، استفاده از دوز کمتر اشعهی یونیزان و کاهش در هزینهها میباشد.روشها: برای این مطالعه 143 نفر از بزرگسالان مراجعه کننده به مرکز تشخیص ترکیبات بدن و پوکی استخوان اصفهان، مورد اسکن با روش جذب اشعهی ایکس با انرژی دوگانه (DXA یا Dual-energy X-ray absorptiometry) برای اندازهگیری بافت چربی کل بدن قرارگرفتند. همزمان مقادیر قد، وزن، اندازهی دور کمر و باسن اندازهگیری شد و مقادیر شاخص تودهی بدنی، نسبت دور کمر به باسن و نسبت دور کمر به قد محاسبه گردید. مجموعهی دادهها به صورت تصادفی به دو گروه شاهد شامل 100 نفر و مورد شامل 43 نفر تقسیم شدند و تحلیل رگرسیون چندگانه با حذف پسرو بر گروه مورد اعمال گردید. مقادیر پیشبینی برای کل بافت چربی با استفاده از معادلات رگرسیونی حاصل بر روی دادههای آزمون به دست آمد و در نهایت، مقادیر پیشبینی شده و مشاهده شدهی چربی کل بدن مقایسه گردید.یافتهها: با استفاده از روش رگرسیون چندگانه، بهترین معادلهی پیشگو برای پیشبینی کل بافت چربی بدن شامل شاخص تودهی بدنی و جنسیت بود (808/0 = 2R).نتیجهگیری: جنسیت تأثیر مهمی در رابطهی بین کل بافت چربی با شاخصهای تنسنجی دارد. همچنین شاخص تودهی بدنی نسبت به دیگر شاخصهای تنسنجی، دارای توانایی بیشتری در تخمین کل بافت چربی بدن است.https://jims.mui.ac.ir/article_14379_6f7bc4baeb295716fa1dbbf64887fcff.pdfدانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی-درمانی استان اصفهانمجله دانشکده پزشکی اصفهان1027-75953229220140823Comparison of Single-Dose and Multiple-Dose Systemic Methotrexate Regimen for Ectopic Pregnancyبررسی مقایسهای درمان تک دوز و چند دوز متوتروکسات در تغییرات سطح BHCG در حاملگی خارج رحمی در زنان1054106014380FAطراوتفاخریاستادیار، گروه زنان و زایمان، مرکزتحقیقات بیمارستان امام رضا (ع)، دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، کرمانشاه، ایرانانیسالدولهنانکلیدانشیار، گروه زنان و زایمان، مرکزتحقیقات بیمارستان امام رضا(ع)، دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، کرمانشاه، ایرانهالهشهلازادهدستیار، گروه زنان و زایمان، مرکزتحقیقات بیمارستان امام رضا(ع)، دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، کرمانشاه، ایرانمیناعطاییدستیار، گروه زنان و زایمان، مرکزتحقیقات بیمارستان امام رضا(ع)، دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، کرمانشاه، ایرانمینانیاکان شهریپژوهشگر، دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، کرمانشاه، ایرانJournal Article20140316Background: Ectopic pregnancy is a common serious problem with high morbidity percentage and possibility of maternal mortality. Methotrexate, in the patients with unruptured less-than-4-cm ectopic mass, is a proved treatment. We compared single- and multiple-dose systemic methotrexate regimen for ectopic pregnancy.Methods: 120 women who were diagnosed to have ectopic pregnancy via clinical symptoms, ultrasound examination and beta human chorionic gonadotropin (β-hCG) levels were divided to two equal groups. The first were treated with a single dose regimen of intramuscular methotrexate (50 mg/m2) and the second, received 4 doses of 1 mg/kg of intramuscular methotrexate at the days 1, 3, 5, and 7. The serum β-hCG values were measured and compared at the initiation of treatment and 1 week and 1 month after it.Findings: The overall success rate of methotrexate for an ectopic pregnancy was 76% in single-dose and 96.7% in multiple-dose regimens. The rupture of ectopic pregnancy mass during the treatment was less (3.3%) in multiple-dose group compared to the single-dose one (10%).Conclusion: Multiple-dose methotrexate therapy is more effective than single-dose in ectopic pregnancy and is safer, too.مقدمه: حاملگی خارج رحمی در حال حاضر شایعترین علت مرگ ناشی از بارداری در سه ماههی اول حاملگی است. متوتروکسات در بیمارانی که تودهی خارج از رحم کوچکتر از cm 4 پاره نشده دارند، مؤثر و تأیید شده است. در این بررسی، دو روش درمانی تجویز تک و چند دوز این دارو با هم مقایسه شدند.روشها: در این مطالعهی نیمه تجربی، 120 زن باردار واجد شرایط که توسط معاینهی کلینیکی و آزمایش خون و سونوگرافی واژینال، دارای حاملگی خارج رحمی تشخیص داده شدند، در دو گروه درمانی تک دوز و چند دوز متوتروکسات قرار گرفتند. برای گروه با درمان تک دوز، متوتروکسات یک بار تجویز شد و سطح هورمون حاملگی در ابتدا و سپس در روزهای 4 و 7 اندازهگیری شد. در گروه دوم، درمان با متوتروکسات چند دوز شروع شد و این دارو در روزهای 1، 3، 5 و 7 در 4 دوز تجویز گردید. در دو گروه بعد از یک هفته و یک ماه سطح تغییرات هورمون حاملگی بررسی شد. میزان کاهش سطح هورمون در دو گروه مقایسه و میزان شکست درمان در هر دو گروه بررسی گردید.یافتهها: گروه تک دوز در 76 درصد موفقیت درمانی داشتند. در صورتی که در گروه چند دوز، 7/96 درصد پاسخ درمانی مشاهده شد. پارگی لوله در گروه چند دوز (3/3 درصد) در مقایسه با گروه تک دوز (10 درصد)، کمتر بود.نتیجهگیری: روش درمانی تجویز چند دوز متوتروکسات در درمان حاملگی خارج رحمی بدون پارگی لوله مؤثرتر از روش تک دوز است. به علاوه، درمان دارویی تک دوز با پارگی لولهی رحمی بیشتری همراه است.https://jims.mui.ac.ir/article_14380_9a4b930f7a36153ca68fdf211c8836a7.pdf