مجله دانشکده پزشکی اصفهان

مجله دانشکده پزشکی اصفهان

روانسنجی پرسشنامه‌ی ترس از خواب در همسران جانبازان اختلال استرس پس از سانحه‌ی جنگی

نوع مقاله : Original Article(s)

نویسندگان
مائده صادقی گل افشانی 1
مریم جهان تیغ حقیقی 2
نفیسه حکمتی پور 3
مهروش حسین پور 4
حمید حجتی 5
1 دانشکده‌ی پرستاری و مامایی نسیبه، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران
2 گروه پرستاری، دانشکده‌ی علوم پزشکی چابهار، چابهار، ایران
3 گروه پرستاری، واحد علی‌آباد کتول، دانشگاه آزاد اسلامی، علی آباد کتول، ایران
4 گروه پرستاری و مامایی، واحد علوم پزشکی تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
5 گروه بهداشت روان سالمندی، دانشکده‌ی پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی گلستان، گرگان، ایران
10.48305/jims.v44.i852.0231
چکیده
مقدمه: ترس از خواب، یکی از سازه‌های مهم مرتبط با اختلال استرس پس از سانحه (Post-Traumatic Stress Disorder) PTSD است که می‌تواند در تداوم اختلالات خواب و مشکلات روان‌شناختی نقش داشته باشد. با وجود اهمیت این سازه، ابزارهای سنجش آن در بافت فرهنگی ایران کمتر بررسی شده‌اند. هدف این مطالعه، بررسی ویژگی‌های روان‌سنجی پرسشنامه ترس از خواب در همسران جانبازان مبتلا به PTSD بود.
روش‌ها: این مطالعه‌ی توصیفی- مقطعی بر روی 164 همسر جانبازان مبتلا به PTSDانجام شد. ترجمه ابزار با روش ترجمه مستقیم- معکوس انجام گرفت. روایی صوری، محتوایی، سازه و همگرایی و همچنین پایایی با استفاده از آلفای کرونباخ، آزمون-بازآزمون و شاخص‌های ثبات مطلق SEM، MDC و MIC بررسی شد. تحلیل عاملی اکتشافی با روش مؤلفه‌های اصلی انجام شد.
یافته‌ها: در روایی صوری، تمامی گویه‌ها قابل فهم بودند. در روایی محتوایی، اکثر گویه‌ها CVR بالاتر از 0/62 و I-CVI بالاتر از 78/0 داشتند. شاخص KMO برابر 0/851 و آزمون بارتلت معنادار بود (0/001 > P). تحلیل عاملی سه عامل اصلی شامل کابوس خواب، امنیت در خواب و ترس از خواب را استخراج کرد که 39/56 درصد واریانس را تبیین نمودند. روایی همگرا نشان داد ترس از خواب با کیفیت خواب همبستگی مثبت و معناداری دارد (0/01 > P، 0/31 = r). آلفای کرونباخ کل پرسشنامه 89/0 و در زیرمقیاس‌ها بین 0/69 تا 0/97 بود. پایایی آزمون- بازآزمون نیز مطلوب گزارش شد (0/92 = r). ضرایب ICCدر سطح مطلوب تا عالی قرار داشتند. همچنین مقادیر MDC% برای نمره کل و زیرمقیاس‌ها در محدوده قابل قبول بود، اگرچه MIC در برخی ابعاد کمتر از MDC بود.
نتیجه‌گیری: پرسشنامه‌ی ترس از خواب دارای روایی و پایایی مناسب در جامعه مورد مطالعه بود و ساختار سه‌بعدی آن می‌تواند ابزار مناسبی برای ارزیابی ترس از خواب در همسران جانبازان مبتلا به PTSD باشد. با این حال، انجام مطالعات بیشتر با حجم نمونه بزرگ‌تر توصیه می‌شود.

تازه های تحقیق

مائده صادقی گل افشانی: Google Scholar , PubMed

مریم جهان تیغ حقانی: Google Scholar

حمید حجتی: Google Scholar , PubMed

کلیدواژه‌ها
روانسنجی
پرسشنامه‌ی ترس از خواب
همسران جانبازان
اختلال استرس پس از سانحه‌ی جنگی
موضوعات

عنوان مقاله English

Psychometric Properties of the Fear of Sleep Questionnaire in Spouses of Veterans with War-Related Post-Traumatic Stress Disorder

نویسندگان English

Maedeh Sadeghigolafshani 1
Maryam Jahantigh Haghighi 2
Nafiseh Hekmati Pour 3
Mehrvash Hoseinpour 4
Hamid Hojjati 5
1 Nasibeh School of Nursing and Midwifery, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran
2 Department of Nursing, Chabahar Faculty of Medical Sciences, Chabahar, Iran
3 Department of Nursing, AK.C., Islamic Azad University, Aliabad Katoul, Iran
4 Department of Nursing and Midwifery, TMS.C. Mehrvash Hoseinpour, Islamic Azad University, Tehran, Iran
5 Department of Health and Aging, Buyeh School of Nursing and Midwifery, Golestan University of Medical Sciences, Gorgan, Iran
چکیده English

Introduction: Fear of sleep is one of the important constructs related to post-traumatic stress disorder (PTSD) that can play a role in the persistence of sleep disorders and psychological problems. Despite the importance of this construct, measurement tools for it have been less studied in the Iranian cultural context. This study aimed to investigate the psychometric properties of the Fear of Sleep Questionnaire in spouses of veterans with PTSD.
Methods: This descriptive-cross-sectional study was conducted on 164 spouses of veterans with PTSD. Translation of the instrument was performed using the forward-backward translation method. Face validity, content validity, construct validity, and convergent validity, as well as reliability using Cronbach's alpha, test-retest, and absolute stability indices including Standard Error of Measurement (SEM), Minimum Detectable Change (MDC), and Minimal Important Change (MIC) were examined. Exploratory factor analysis was performed using the principal components method.
Results: In face validity, all items were comprehensible. In content validity, most items had a CVR higher than 0.62 and an I-CVI higher than 0.78. The KMO index was 0.851, and Bartlett's test was significant (p<0.001). Factor analysis extracted three main factors including Nightmares, Safety during Sleep, and Fear of Sleep, which explained 56

کلیدواژه‌ها English

Psychometrics
Fear of Sleep Questionnaire
Spouses of Veterans
War-Related Post-Traumatic Stress Disorder
1.     Hojjati H, Sarbani A. The relationship between daily spiritual experiences and perceived stress in the spouses of war veterans with post-traumatic stress. Journal of Military Medicine 2022; 19(2): 135-42.
2.     Sadeghi Asl P, Barzegar Amiry Z, Rostami F, Maghsoodloo Rad A. The relationship between religious coping and adjustment in the spouses of veterans with post-traumatic stress disorder: A cross-sectional study. J Nurs Adv Clin Sci 2024; 2(1): 22-7.
3.     Rezaei Aghuei A, Hekmatipour N, Nejat H, Akbari A. Effect of the developed parallel process model on the resilience of spouses of post-traumatic stress disorder veterans: A quasi-experimental study. Journal of Nursing Advances in Clinical Sciences. 2024;1(Issue 1):10-5.
4.     mohmadi s, Hojjati H. The effect of continuous care model on sleep quality in veterans with post-traumatic stress disorder referred to psychiatric clinics of Alborz province [in Persian]. Journal of Military Medicine 2022; 21(4): 418-24.
5.     Hamzeh M, Taheri M, Kolbadi R, Moradi R. Secondary-traumatic stress and academic self-concept in children of veterans: A cross-sectional study [in Persian]. Journal of Nursing Advances in Clinical Sciences 2024; 1(1): 24-30.
6.     Reffi AN, Kalmbach DA, Cheng P. Fear of sleep in first responders: associations with trauma types, psychopathology, and sleep disturbances. Sleep Adv 2023; 4(1): zpad053.
7.     Ranjbar N, Khedmatgozari A, Sadeghigolafshanl M, Farhadi S, Hojjati H. The relationship between fear of sleep and death anxiety in veterans of post-traumatic stress disorder [in Persian]. Military Caring Sciences 2021; 8(2): 101-8.
8.     Reffi AN, Kalmbach DA, Cheng P, Tappenden P, Valentine J, Drake CL, et al. Fear of sleep in first responders: associations with trauma types, psychopathology, and sleep disturbances. SLEEP Advances. 2023; 4(1): zpad053.
9.     Hojjati H, Ebadi A, Akhoondzadeh G, Zarea K, Sirati M, Heravi M, et al. Sleep quality in spouses of war veterans with post-traumatic stress: a qualitative study. ilitary Caring Sciences 2017; 4(1): 1-9.
10.  Khalifian CE, Titone M, Wooldridge JS, Knopp K, Seibert G, Monson C, et al. The role of veterans' PTSD symptoms in veteran couples' insomnia. Fam Process 2023; 62(4): 1725-39.
11.  Rezaei Aghuei A, Ziyaei F, Nejat H, Akbari A, Soosaraei M. The effect of spiritual self-care model on the self-efficacy of spouses of veterans with post-traumatic stress disorder: A quasi-experimental study. J Nurs Adv Clin Sci 2024; 1(4): 187-92.
12.  Dolan M, Slavish DC, Weiss NH, Contractor AA. The role of emotion dysregulation in the relationship between sleep disturbances and PTSD symptom severity. J Nerv Ment Dis 2023; 211(3): 203-15.
13.  Zemestani M, Hasan SR, Seidi PAM, Bakhshaie J, Asmundson GJG. Associations of war-related PTSD symptoms with sleep disturbance: The explanatory roles of emotion regulation difficulties and intolerance of uncertainty. Psychol Trauma 2025; 17(2): 416-28.
14.  Colvonen PJ, Straus LD, Stepnowsky C, McCarthy MJ, Goldstein LA, Norman SB. Recent Advancements in Treating Sleep Disorders in Co-Occurring PTSD. Curr Psychiatry Rep 2018; 20(7): 48.
15.  Pruiksma KE, Taylor DJ, Ruggero C, Boals A, Davis JL, Cranston C, et al. A psychometric study of the Fear of Sleep Inventory-Short Form (FoSI-SF). J Clin Sleep Med 2014; 10(5): 551-8.
16.  Altan-Atalay A, Ece B, Hangül E, Gürdal L. Fear of Sleep Inventory- Short Form (FoSI-SF): A validation study for Turkish speaking populations. Curr Psychol 2023; 42(21): 18123-32.
17.  Sadeghigolafshani M, Sadooghiasl A, Ahmadi F, Kazemnejad A. Iranian elderly perception of spiritual self-care: a qualitative content analysis. J Relig Health 2025; 65: 3075–92.
18.  Hekmati Pour N, Mahmoodi-Shan GR. Spiritual self-care in adolescents: a qualitative study. Int J Adolesc Med Health 2020; 34(2): 49-57.
19.  Boateng GO, Neilands TB, Frongillo EA, Melgar-Quiñonez HR, Young SL. Best practices for developing and validating scales for health, social, and behavioral research: a primer. Front Public Health 2018; 6: 149.
20.  Putnick DL, Bornstein MH. Measurement invariance conventions and reporting: The state of the art and future directions for psychological research. Dev Rev 2016; 41: 71-90.
21.  Fairholme CP, Nosen EL, Nillni YI, Schumacher JA, Tull MT, Coffey SF. Sleep disturbance and emotion dysregulation as transdiagnostic processes in a comorbid sample. Behav Res Ther 2013; 51(9): 540-6.
22.  Ramely A, Talib MFA, Thurasamy R. Scale development, scale adaptation and scale adoption in survey research: UUM Press; 2024.
23.  Bristol S, Leighton SC, Schwichtenberg AJ, Campbell RL, Ashbeck EL, Taylor DJ, et al. The influence of service dog partnerships on perceived and objective sleep quality for military veterans with PTSD. Front Sleep 2024; 3: 1432919.
24.  Sousa VD, Rojjanasrirat W. Translation, adaptation and validation of instruments or scales for use in cross-cultural health care research: a clear and user-friendly guideline. J Eval Clin Pract 2011; 17(2): 268-74.
25.  Studart-Neto A, Moraes NC. Translation, cross-cultural adaptation, and validity of the Brazilian version of the Cognitive Function Instrument. Dement Neuropsychol 2022; 16(1): 79-88.
26.  Yaghmaie FU. Content Validity and Its Estimation. J Med Edu 2009; 3(1): e105015.
27.  Polit DF, Beck CT. Nursing research: generating and assessing evidence for nursing practice. Philadelphia, PA: Lippincott Williams & Wilkins; 2020.
28.  Watkins MW. A step-by-step guide to exploratory factor analysis with SPSS: Taylor & Francis; 2021.
29.  Hair JF, Black WC, Babin BJ, Anderson RE. Multivariate Data Analysis: Cengage; 2019.
30.  Zuj DV, Palmer MA, Malhi GS, Bryant RA, Felmingham KL. Greater sleep disturbance and longer sleep onset latency facilitate SCR-specific fear reinstatement in PTSD. Behav Res Ther 2018; 110: 1-10.
31.  DeVellis RF. Scale Development: Theory and Applications. New York: SAGE Publications; 2016.
32.  Faraji K, Khoshnavay Fomani F, Mirlashari J, Ansary Z, Fisher J. Spiritual health and life orientation to measure the psychometric properties of the Persian spiritual well-being among Iranian adolescents: A methodological study. J Nurs Adv Clin Sci 2024; 2(2): 77-84.
33.  Koo TK, Li MY. A guideline of selecting and reporting intraclass correlation coefficients for reliability research. J Chiropr Med 2016; 15(2): 155-63.
34.  Dal Farra F, Castiglia SF, Buzzi MG, Brasiliano P, De Angelis S, Paolocci G, et al. Test-Retest Reliability and Minimal Detectable Changes for Wearable Sensor-Derived Gait Stability, Symmetry, and Smoothness in Individuals with Severe Traumatic Brain Injury. Sensors 2025; 25(6): 1764.
35.  Terwee CB, Peipert JD, Chapman R, Lai JS, Terluin B, Cella D, et al. Minimal important change (MIC): a conceptual clarification and systematic review of MIC estimates of PROMIS measures. Qual Life Res 2021; 30(10): 2729-54.
36.  Werner GG, Riemann D, Ehring T. Fear of sleep and trauma-induced insomnia: A review and conceptual model. Sleep Med Rev 2021; 55: 101383.
So CJ, Miller KE, Gehrman PR. Sleep disturbances associated with posttraumatic stress disorder. Psychiatr Ann 2023; 53(11): 491-5.
مجله دانشکده پزشکی اصفهان
دوره 44، شماره 852
هفته 4، فروردین
فروردین و اردیبهشت 1405
صفحه 231-240

  • تاریخ دریافت 14 خرداد 1405
  • تاریخ پذیرش 23 خرداد 1405