مجله دانشکده پزشکی اصفهان

مجله دانشکده پزشکی اصفهان

پیش‌بینی دوز روزانه در هر 1000 نفرجمعیت (DID) برای داروی متفورمین در بیمه‌شدگان تحت پوشش بیمه سلامت ایران: مطالعه‌ی مقادیر، روندها و پیامدهای سیاستی ملی در نیم دهه‌ی آتی 2025 تا 2030

نوع مقاله : Original Article(s)

نویسندگان
سید مسعود شجری پورموسوی 1
منصور سیاوش 2
مجتبی اکبری 2
1 مرکز ملی تحقیقات بیمه سلامت، تهران، و مرکز تحقیقات غدد و متابولیسم، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران.
2 مرکز تحقیقات غدد و متابولیسم اصفهان، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران
10.48305/jims.v44.i855.0381
چکیده
مقدمه: متفورمین، داروی پایه برای درمان دیابت نوع دو، به‌طور گسترده در میان بیمه‌شدگان سازمان بیمه سلامت ایران (Iran Health Insurance Organization) IHIO مصرف می‌شود و بازتابی از افزایش بار دیابت ناشی از پیری جمعیت، شهرنشینی و تغییر سبک زندگی است. پیش‌بینی دقیق دوز روزانه به ازای 1000 نفر (DID) برای برنامه‌ریزی مراقبت سلامت و تضمین زنجیره تأمین دارو اهمیت بالایی دارد. این پژوهش روند DIDمتفورمین را در جمعیت بیمه‌شدگان IHIO طی سال‌های 2025 تا 2030 پیش‌بینی می‌کند.
روش‌ها: داده‌های DID از سال‌های 2011 تا 2024 از پایگاه داده‌های پزشکی و بیمه‌ای IHIO استخراج و مقادیر آینده با مدل‌های مختلف برآورد شد. از میان مدل‌ها، مدل لگاریتمی با بالاترین ضریب تبینی (92/0 = R²) انتخاب و برای ترسیم روند افزایشی از رگرسیون خطی استفاده شد. اعتبار مدل با روش‌های اعتبارسنجی متقابل و مقایسه تطبیقی بررسی گردید.
یافته‌ها: DID متفورمین از 05/6 در سال 2025 به 77/6 در سال 2030 افزایش می‌یابد که بیانگر رشد سالانه حدود 3/2 درصد است. داده‌های گذشته نشان دادند DID در سال 2019 به 5/98 رسید و در 2021 با افت به 4/85 کاهش یافت که احتمالاً ناشی از اختلالات کووید-19 بوده است.
نتیجه‌گیری: برازش مطلوب مدل لگاریتمی نشانگر صحت پیش‌بینی افزایش DID و بازتاب رشد شیوع دیابت در بیمه‌شدگان IHIO است. احتمالاً عوامل اقتصادی و موانع عرضه می‌توانند رشد مصرف را محدود کنند. این یافته‌ها لزوم سیاست‌های فعال برای تأمین پایدار متفورمین و عدالت دارویی را برجسته می‌سازد. پژوهش‌های آینده باید توزیع منطقه‌ای بهره‌مندی، اثر عوامل اقتصادی و مدل‌های آینده‌نگر جایگزین را بررسی کنند.

تازه های تحقیق

سید مسعود شجری پور موسوی: Google Scholar, PubMed

منصور سیاوش: Google Scholar, PubMed

مجتبی اکبری: Google Scholar, PubMed

کلیدواژه‌ها
متفورمین
دوز روزانه ساکنان (DID)
دیابت
مدل لگاریتمی
پیش‌بینی
سیاست مراقبت سلامت
موضوعات

عنوان مقاله English

Forecasting the Defined Daily Dose per 1,000 Population (DID) of Metformin among the Insured under the Iranian Health Insurance Organization: An Analysis of National Values, Trends, and Policy Implications for 2025–2030

نویسندگان English

Seyed Masoud Shajari Pour Mousavi 1
Mansour Siavash 2
Mojtaba Akbari 2
1 Isfahan Endocrine and Metabolism Research Center, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, AND National Center for Health Insurance Research, Tehran, Iran (NCHIR)
2 Isfahan Endocrine and Metabolism Research Center, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran
چکیده English

Background: Metformin, a key treatment for type 2 diabetes, is widely used among Iran Health Insurance Organization (IHIO) beneficiaries, reflecting rising diabetes prevalence due to aging, urbanization, and lifestyle shifts. Accurate prediction of Defined Daily Dose per 1,000 Inhabitants (DID) is vital for healthcare planning and drug supply stability. This study forecasts metformin DID for IHIO (2025–2030) using optimal modeling.

Methods: Data from IHIO’s medical and insurance claims (2011–2024) were analyzed. DID projections were derived using multiple models, with the logarithmic model selected for its superior fit (highest R²). Linear regression identified trends, while descriptive statistics examined historical patterns. Validation included R² analysis, cross-validation, and model comparisons.

Findings: DID is projected to increase from 6.05 (2025) to 6.77 (2030), with 2.3% annual growth. Historical data showed a peak (5.98 in 2019) and a decline (4.85 in 2021, likely due to COVID-19). The logarithmic model (R² = 0.92) best predicted the upward trend.

Conclusion: The logarithmic model’s strong fit (R² = 0.92) supports the projected DID rise, driven by growing diabetes prevalence. Challenges such as economic barriers (e.g., sanctions) or supply constraints may hinder access. Proactive policies are needed to ensure metformin availability. Future research should explore regional disparities, alternative models, and economic influences.

کلیدواژه‌ها English

Metformin
Defined Daily Dose
Drug Utilization
Diabetes Mellitus
Models
1.     Zhou B, Rayner AW, Gregg EW, Sheffer KE, Carrillo-Larco RM, Bennett JE, et al. Worldwide trends in diabetes prevalence and treatment from 1990 to 2022: a pooled analysis of 1108 population-representative studies with 141 million participants. Lancet 2024; 404(10467): 2077–93.
2.     Duncan BB, Magliano DJ, Boyko EJ. IDF diabetes atlas 11th edition 2025: global prevalence and projections for 2050. Nephrol Dial Transplant 2025; 41(1): 7-9.
3.     Ong KL, Stafford LK, McLaughlin SA, Boyko EJ, Vollset SE, Smith AE, et al. Global, regional, and national burden of diabetes from 1990 to 2021, with projections of prevalence to 2050: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2021. Lancet 2023; 402(10397): 203–34.
4.     Moradpour F, Rezaei S, Piroozi B, Moradi G, Moradi Y, Piri N, et al. Prevalence of prediabetes, diabetes, diabetes awareness, treatment, and its socioeconomic inequality in west of Iran. Sci Rep 2022; 12(1): 17892.
5.     Peykari N, Ghaemi F, Nasli E, Mahdavi Hazaveh AR, Yousefi E, Monji H, et al. Policy Implications for Diabetes Prevention and Control: An Experience from Iran. Med J Islam Repub Iran 2022; 36: 178.
6.     Chinese expert consensus statement on metformin in clinical practice. Chin Med J (Engl) 2020; 133(12): 1445–7.
7.     Drzewoski J, Hanefeld M. The Current and Potential Therapeutic Use of Metformin-The Good Old Drug. Pharmaceuticals (Basel). 2021; 14(2): 122.
8.     Lv Z, Guo Y. Metformin and Its Benefits for Various Diseases. Front Endocrinol (Lausanne) 2020; 11: 191.
9.     Bailey CJ. Metformin: Therapeutic profile in the treatment of type 2 diabetes. Diabetes Obes Metab 2024; 26(Suppl 3): 3–19.
10.  Corcoran C, Jacobs T. Metformin.[Updated 2022 May 2]. StatPearls [Internet] Treasure Island (FL): StatPearls Publishing. 2023.
11.  Papanas N, Maltezos E. Metformin: A Review of Its Use in the Treatment of Type 2 Diabetes. Clinical Medicine Therapeutics. 2009; 1: CMT.S1085.
12.  Shojaee A, Akbari Sari A, Farzadfar F, Davari M, Daroudi R, Shajari Pour Mousavi SM. Utilization Trend of Parenteral Antidiabetic Drugs in Type 2 Diabetic Patients Covered by Iran Health Insurance Organization from 2011 to 2030. Iran J Public Health 2023; 52(5): 1071–80.
13.  Swart EC, Neilson LM, Munshi KD, Peasah SK, Henderson R, Good CB. Trends in add-on medications following metformin monotherapy for type 2 diabetes. J Manag Care Spec Pharm 2022; 28(11): 1253–9.
14.  Bidulka P, Lugo-Palacios DG, Carroll O, O’Neill S, Adler AI, Basu A, et al. Comparative effectiveness of second line oral antidiabetic treatments among people with type 2 diabetes mellitus: emulation of a target trial using routinely collected health data. BMJ 2024; 385: e077097.
15.  Petrie JR. Metformin beyond type 2 diabetes: Emerging and potential new indications. Diabetes Obes Metab 2024; 26(Suppl 3): 31–41.
16.  Esteghamati A, Malek M, Ghasabeh FH, Hadaegh F, Afkhami-Ardekani M, Meybodi HRA, et al. A consensus report on management of type 2 diabetes mellitus in Iran. Med J Islam Repub Iran 2025: 39: 13.
17.  Lahiry S, Kundu A, Mukherjee A, Choudhury S, Sinha R. Analyzing antidiabetes drug prescriptions with World Health Organization anatomical therapeutic chemical/defined daily dose index to assess drug utilization pattern in elderly population of rural Eastern India. Indian Journal of Clinical Medicine 2017; 8: 1177393617703343.
18.  Hollingworth S, Kairuz T. Measuring medicine use: applying ATC/DDD methodology to real-world data. Pharmacy (Basel) 2021; 9(1): 60.
19.  New A. ATC/DDD classification (final).
20.  Rosenstock J, Handelsman Y, Vidal J, Ampudia Blasco FJ, Giorgino F, Liu M, et al. Propensity-score-matched comparative analyses of simultaneously administered fixed-ratio insulin glargine 100 U and lixisenatide (iGlarLixi) vs sequential administration of insulin glargine and lixisenatide in uncontrolled type 2 diabetes. Diabetes Obes Metab 2018; 20(12): 2821–9.
21.  Yang D, Zheng Q, Thai PK, Ahmed F, O'Brien JW, Mueller JF, et al. A nationwide wastewater-based assessment of metformin consumption across Australia. Environ Int 2022; 165: 107282.
22.  Peimani M, Esfahani Z, Bandarian F, Esmaeili S, Moghaddam SS, Namazi N, et al. The Burden of Type 2 Diabetes Mellitus and Attributable Risk Factors in Iran, 1990–2019: Results from the Global Burden of Disease Study 2019. Iran J Public Health 2024; 53(4): 913-23.
23.  Nathan DM, Buse JB, Davidson MB, Heine RJ, Holman RR, Sherwin R, et al. Management of hyperglycemia in type 2 diabetes: a consensus algorithm for the initiation and adjustment of therapy: a consensus statement from the American Diabetes Association and the European Association for the Study of Diabetes. Diabetes Care 2006; 29(8): 1963–72.
24.  Davies MJ, D’Alessio DA, Fradkin J, Kernan WN, Mathieu C, Mingrone G, et al. Management of hyperglycemia in type 2 diabetes, 2018. A consensus report by the American Diabetes Association (ADA) and the European Association for the Study of Diabetes (EASD). Diabetes Care 2018; 41(12): 2669-701.
25.  Moura AM, Martins SO, Raposo JF. Consumption of antidiabetic medicines in Portugal: results of a temporal data analysis of a thirteen‐year study (2005–2017). BMC Endocr Disord 2021; 21(1): 30.
مجله دانشکده پزشکی اصفهان
دوره 44، شماره 855
هفته 3، اردیبهشت
فروردین و اردیبهشت 1405
صفحه 381-387

  • تاریخ دریافت 14 مهر 1404
  • تاریخ پذیرش 04 تیر 1405