مجله دانشکده پزشکی اصفهان

مجله دانشکده پزشکی اصفهان

مقایسه سطح کورتیزول بزاقی در بیماران مبتلا به اختلال دوقطبی نوع یک با افراد عادی: یک مطالعه مورد-شاهدی

نوع مقاله : Original Article(s)

نویسندگان
1 گروه روانشناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
2 دانشیار روانپزشکی، گروه روانپزشکی و مرکز تحقیقات علوم رفتاری، بیمارستان خورشید، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران
3 دانشیار، گروه بیهوشی، مرکز تحقیقات بیهوشی و مراقبتهای ویژه، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران.
10.48305/jims.2026.46023.2796
چکیده
مقدمه: اختلال دوقطبی نوع یک با اختلال در محور هیپوتالاموس-هیپوفیز-آدرنال (HPA) و افزایش سطح کورتیزول همراه است. این مطالعه با هدف مقایسه سطح کورتیزول بزاقی به‌عنوان یک نشانگر زیستی غیرتهاجمی در بیماران یوتایمیک دوقطبی نوع یک با افراد سالم انجام شد.
روش‌ها: در این مطالعه مورد-شاهدی در سال ۱۴۰۳ در شهر اصفهان، ۳۰ بیمار مبتلا به اختلال دوقطبی نوع یک (فاز یوتایمیا، تأییدشده با DSM-5-TR و نمره ≤2 در YMRS و ≤۷ در HDRS) و ۳۰ فرد سالم همتا از نظر سن، جنس و تحصیلات انتخاب شدند. نمونه‌گیری هدفمند بود. سطح کورتیزول بزاقی صبحگاهی (ساعت ۸-6) با کیت الایزا دایامترا (Diametra، ایتالیا، ۲۰۲۴) اندازه‌گیری شد. داده‌ها با آزمون تی مستقل در نرم‌افزار SPSS نسخه 27 تحلیل شدند.
یافته‌ها: میانگین سطح کورتیزول بزاقی در گروه بیماران (11/8 ± 84/12 نانوگرم/میلی‌لیتر) به‌طور معناداری بالاتر از گروه سالم (33/4 ± 30/7 نانوگرم/میلی‌لیتر) بود.
بحث: افزایش سطح کورتیزول بزاقی حتی در فاز یوتایمیا نشان‌دهنده فعال‌سازی مداوم محور HPA است. این یافته با مطالعات قبلی در فازهای حاد همخوانی دارد و حاکی از آن است که اختلال در تنظیم کورتیزول یک ویژگی پایدار (trait) در اختلال دوقطبی است. کورتیزول بزاقی می‌تواند به‌عنوان یک نشانگر زیستی کم‌هزینه و غیرتهاجمی در غربالگری و پیگیری بیماران مورد استفاده قرار گیرد.

تازه های تحقیق

صبرا موسوی زادگان: Google Scholar , PubMed

بیتا نصرالهی: Google Scholar , PubMed

محمدرضا شعربافچی زاده: Google Scholar , PubMed

مهرداد نوروزی:  Google Scholar , PubMed

 

کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Comparison of Salivary Cortisol Levels in Patients with Bipolar I Disorder and General Population: A Case-Control Study

نویسندگان English

Sabra Mousavizadegan 1
Bita Nasrolahi 1
Mohammad Reza Sharbafchi 2
Mehrdad Norouzi 3
1 Department of Psychology, SR.C., Islamic Azad University, Tehran, Iran.
2 Associate Professor of Psychiatry, Behavioural Sciences Research Center & Department of Psychiatry, Khorshid Hospital, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran
3 Anesthesiology and Critical Care Research Center, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran
چکیده English

Background: Bipolar I disorder is associated with dysregulation of the hypothalamic-pituitary-adrenal (HPA) axis and elevated cortisol levels. This study aimed to compare salivary cortisol as a non-invasive biomarker in euthymic patients with bipolar I disorder and healthy controls.
Methods: In this case-control study conducted in Isfahan in 2024, 30 euthymic patients with bipolar I disorder (confirmed by DSM-5-TR, YMRS≤2, HDRS≤7) and 30 age-, sex-, and education-matched healthy individuals were selected via purposive sampling. Morning salivary cortisol (6–8 AM) was measured using Diametra ELISA kit (Diametra, Italy, 2024). Data were analyzed using independent t-test in SPSS version 27.
Findings: Mean salivary cortisol level in the patient group (12.84±8.11 ng/mL) was significantly higher than in the healthy group (7.30±4.33 ng/mL).
Conclusion: Elevated salivary cortisol even during euthymia indicates persistent HPA axis hyperactivity. This finding is consistent with previous studies in acute phases and suggests that cortisol dysregulation is a trait marker in bipolar disorder. Salivary cortisol can serve as a cost-effective, non-invasive biomarker for screening and monitoring of patients.

کلیدواژه‌ها English

Bipolar Disorder, Euthymia, Cortisol, Saliva, Hypothalamic&ndash
Pituitary&ndash
Adrenal Axis (HPA)

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 07 تیر 1405

  • تاریخ دریافت 28 آذر 1404
  • تاریخ پذیرش 04 تیر 1405