مجله دانشکده پزشکی اصفهان

مجله دانشکده پزشکی اصفهان

بررسی میزان افسردگی، اضطراب و استرس و عوامل مؤثر بر آن در دندانپزشکان شاغل در استان مرکزی

نوع مقاله : Original Article(s)

نویسندگان
فاطمه اعتمادی 1
مجتبی بیانی 2
میلاد غلامی 3
محبوبه غیاث آبادی فراهانی 4
فرهاد قمری 3
1 دانشجوی دندانپزشکی، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی اراک، اراک، ایران
2 استاد، گروه پریودانتیکس، دانشکده‌ی دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اراک، اراک، ایران
3 استادیار، گروه مهندسی بهداشت حرفه‌ای و ایمنی کار، دانشکده‌ی بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اراک، اراک، ایران
4 دانشجوی دندانپزشکی، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی قزوین، قزوین، ایران
10.48305/jims.v44.i851.0158
چکیده
مقدمه: اختلالات روان‌شناختی شغلی نظیر افسردگی، اضطراب و استرس می‌توانند بر سلامت روان و عملکرد حرفه‌ای دندان‌پزشکان تأثیر بگذارند. شناسایی عوامل مرتبط با این اختلالات گامی مؤثر در بهبود سلامت شغلی و کیفیت خدمات دندان‌پزشکی خواهد بود. این مطالعه با هدف بررسی میزان افسردگی، اضطراب و استرس و عوامل مؤثر بر آن در دندان‌پزشکان شاغل در استان مرکزی در سال ۱۴۰۴ انجام شد.
روش‌ها: مطالعه‌ای مقطعی بر روی نمونه‌ای شامل ۲۸۰ دندان‌پزشک شاغل انجام شد. داده‌ها شامل مشخصات جمعیت‌شناختی و پرسش‌نامهDASS-21  بود. تحلیل‌های توصیفی، آزمون‌های t مستقل و رگرسیون چندمتغیره برای تعیین پیش‌بینی‌کننده‌ها به‌کار گرفته شد.
یافته‌ها: میانگین سنی شرکت‌کنندگان 8 ±36 سال و نسبت جنسیت ۵۵ درصد مرد و ۴۵ درصد زن بود؛ میانگین سابقه‌ی کاری ۱۲ سال و میانگین ساعات کاری هفتگی حدود ۴۴ ساعت گزارش شد. میانگین نمرات 21 DASS- برای افسردگی، اضطراب و استرس به‌ترتیب برابر با 18/0، 14/0 و 19/0 بود؛ سطح میانگین افسردگی و استرس در محدوده‌ی «متوسط» و اضطراب در محدوده‌ی کمتر از متوسط قرار گرفت. توزیع شدت نشان داد حدود یک‌سوم شرکت‌کنندگان در حد «متوسط یا بالاتر» در حداقل یکی از مقیاس‌ها قرار داشتند. همبستگی‌ها نشان داد با افزایش سن و سابقه کاری، سطوح افسردگی ، اضطراب  و استرس کاهش یافت؛ در حالی که ساعات کاری هفتگی با افزایش افسردگی، اضطراب و استرس همراه بود.
نتیجه‌گیری: نتایج نشان داد که بخشی از دندان‌پزشکان استان مرکزی در سال ۱۴۰۴ با سطوح قابل توجهی از افسردگی و استرس روبه‌رو بوده‌اند و اضطراب در زنان شایع‌تر بوده است. ساعات کاری بالاتر و سن کمتر/سابقه کاری کمتر، از عوامل مرتبط با افزایش نشانه‌های روان‌شناختی بوده‌اند. با توجه به نتایج، کاهش ساعات کار روزانه، ارائه برنامه‌های مدیریت استرس و حمایت‌های روان‌شناختی به‌ویژه برای دندان‌پزشکان زن، جوان و کم‌سابقه توصیه می‌شود.
 

تازه های تحقیق

فاطمه اعتمادی: Google Scholar, PubMed

مجتبی بیانی: Google Scholar

میلاد غلامی: Google Scholar

فرهاد قمری:  Google Scholar, PubMed

کلیدواژه‌ها
افسردگی
اضطراب
استرس
دندان‌پزشکان
بار کاری

موضوعات

عنوان مقاله English

Assessment of Depression, Anxiety, and Stress and affecting factors among Practicing Dentists in Markazi Province in 2025

نویسندگان English

Fatemeh Etemadi 1
Mojtaba Bayani 2
Milad Gholami 3
Mahboubeh Ghiasabadi Farahani 4
Farhad Ghamari 3
1 Dental Student, Student Research Committee, Arak University of Medical Sciences, Arak, Iran
2 Professor, Department of Periodontics, School of Dentistry, Arak University of Medical Sciences, Arak, Iran
3 Assistant Professor, Department of Occupational Health and Safety Engineering, School of Health, Arak University of Medical Sciences, Arak, Iran
4 Dental Student, Student Research Committee, Qazvin University of Medical Sciences, Qazvin, Iran
چکیده English

Introduction: Occupational psychological disorders such as depression, anxiety, and stress can affect the mental health and professional performance of dentists. This study aimed to investigate the level of depression, anxiety, and stress and the factors affecting them in dentists working in Markazi Province in 2025.
Methods: A cross-sectional study was conducted on a sample of 280 practicing dentists. Data included demographic characteristics and the DASS-21 questionnaire. Descriptive analyses, independent t-tests and ANOVA, Pearson correlation, and multivariate regression were used to determine predictors.
Results: The participants' mean age was 36 ± 8 years, with a gender distribution of 55% male and 45% female. The mean work experience was 12 years, and the average weekly working hours were approximately 44. The mean DASS-21 scores for depression, anxiety, and stress were 18.0, 14.0, and 19.0, respectively. The mean levels of depression and stress were in the 'moderate' range, while anxiety was below moderate. Severity distribution showed about one-third of participants scored 'moderate or higher' on at least one scale. Correlations indicated that as age and work experience increased, levels of depression (r=-0.21, -0.23), anxiety (r=-0.18, -0.19), and stress (r=-0.15, -0.16) decreased. In contrast, longer weekly working hours were associated with increased depression (r=+0.29), anxiety (r=+0.32), and stress (r=+0.35).
Conclusion: The results show that a portion of dentists in Markazi Province faced significant levels of depression and stress in 2025, and anxiety was more prevalent in women. Longer working hours and younger age/less work experience were factors associated with increased psychological symptoms.

کلیدواژه‌ها English

Depression
Anxiety
Stress
Dentists
Workload
1.     Newbury-Birch D, Lowry RJ, Kamali F. The changing patterns of drinking, illicit drug use, stress, anxiety and depression in dental students in a UK dental school: a longitudinal study. Br Dent J 2002; 192(11): 646-9.
2.     Barbería E, Fernández-Frías C, Suárez-Clúa C, Saavedra D. Analysis of anxiety variables in dental students. Int Dent J 2004; 54(6): 445-9.
3.     Bathla M, Singh M, Kulhara P, Chandna S, Aneja J. Evaluation of anxiety, depression and suicidal intent in undergraduate dental students: A cross-sectional study. Contemp Clin Dent 2015; 6(2): 215-22.
4.     Paudel S, Subedi N, Shrestha A. Stress and its relief among undergraduate dental students in a tertiary health care centre in eastern Nepal. Dentistry 2013; 3(2): 2-5.
5.     Sanders AE, Lushington K. Effect of perceived stress on student performance in dental school. J Dent Educ 2002; 66(1): 75-81.
6.     Pakshir HR. Dental education and dentistry system in Iran. Med Princ Pract 2003; (12 Suppl 1): 56-60.
7.     Radeef AS, Faisal GG. Stressors and their association with symptoms of depression, anxiety and stress in dental students. Makara J Health Res 2018; 22(2): 1.
8.     Marya A, Viet H. Stress in dentistry. Br Dent J 2025; 238(3): 152.
9.     Rada RE, Johnson-Leong C. Stress, burnout, anxiety and depression among dentists. The J Am Dent Assoc 2004; 135(6): 788-94.
10.  Cooper CL, Rout U, Faragher B. Mental health, job satisfaction, and job stress among general practitioners.  Managerial, occupational and organizational stress research: Routledge; 2018. p. 193-7.
11.  Uraz A, Tocak YS, Yozgatlıgil C, Cetiner S, Bal B. Psychological well–being, health, and stress sources in turkish dental students. J Dent Educ 2013; 77(10): 1345-55.
12.  Barlow DH. Anxiety and its disorders: The nature and treatment of anxiety and panic: Guilford Press; 2004.
13.  Eysenck MW. Anxiety: The cognitive perspective. Psychology Press; 2013.
14.  Osman MM. Depressive Disorder. 2025.
15.  Basudan S, Binanzan N, Alhassan A. Depression, anxiety and stress in dental students. Int J Med Educ 2017; 8: 179-86.
16.  Toon M, Collin V, Whitehead P, Reynolds L. An analysis of stress and burnout in UK general dental practitioners: subdimensions and causes. Br Dent J 2019; 226(2): 125-30.
17.  DiMatteo MR, Shugars DA, Hays RD. Occupational stress, life stress and mental health among dentists. Journal of Occupational and Organizational Psychology 1993; 66(2): 153-62.
18.  Hopcraft MS, McGrath R, Stormon N, Parker G. Mental health, psychological distress and burnout in Australian dental practitioners. Aust Dent J 2023; 68(3): 160-70.
19.  Shetty S, Al Bayatti SW, Al-Rawi NH, Samsudin R, Marei H, Shetty R, et al. A study on the association between accessory maxillary ostium and maxillary sinus mucosal thickening using cone beam computed tomography. Head Face Med 2021; 17(1): 28.
20.  Lovibond SH, Lovibond PF. Manual for the depression anxiety stress scales. Sydney psychology foundation; 1995.
21.  Antony MM, Bieling PJ, Cox BJ, Enns MW, Swinson RP. Psychometric properties of the 42-item and 21-item versions of the Depression Anxiety Stress Scales in clinical groups and a community sample. Psychological Assessment 1998; 10(2): 176.
22.  Henry JD, Crawford JR. The short‐form version of the Depression Anxiety Stress Scales (DASS‐21): Construct validity and normative data in a large non‐clinical sample. Br J Clin Psychol 2005; 44(2): 227-39.
23.  Kakemam E, Navvabi E, Albelbeisi AH, Saeedikia F, Rouhi A, Majidi S. Psychometric properties of the Persian version of Depression Anxiety Stress Scale-21 Items (DASS-21) in a sample of health professionals: a cross-sectional study. BMC Health Serv Res 2022; 22(1): 111.
24.  Samani S, Joukar B. A study on the reliability and validity of the short form of the depression anxiety stress scale (DASS-21) [in Persian]. Shiraz Journal of Social Sciences and Humanities 2007; 26(3): 65-77.
25.  Kovačić Petrović Z, Peraica T, Blažev M, Barac Furtinger V, Kozarić-Kovačić D. Depression and Anxiety Among Dentists: A Systematic Review and Meta-Analysis. Health Sci Rep 2025; 8(5): e70786.
26.  Mahesh S, Hemalata K, Gupta A, Kruthiventi H. Factors affecting psychological well-being, depression, anxiety, and stress among dental students in Delhi and the National Capital Region: A cross-sectional study. Cureus. 2024; 16(9): e70474 .
27.  Samkhanian A, Eftekhari A. Assessment of stress, depression and job satisfaction among different dental specialties in Zanjan in 2019 [in Persian]. J Dent Med-TUMS 2021; 34: 16.
28.  Jowkar Z, Masoumi M, Mahmoodian H. Psychological stress and stressors among clinical dental students at Shiraz School of Dentistry, Iran. Adv Med Educ Pract 2020; 11: 113-20.
29.  Ciğerim L, Orhan ZD, Doğru İ, Kahraman NH, Hussein A, Baş H. Factors Influencing Burnout Syndrome and Depression in Dentists across Various Institutions. Medicina (Kaunas) 2024; 60(3): 517.
Negucioiu M, Buduru S, Ghiz S, Kui A, Șoicu S, Buduru R, et al. Prevalence and Management of Burnout Among Dental Professionals Before, During, and After the COVID-19 Pandemic: A Systematic Review. Healthcare (Basel) 2024; 12(23): 2366.
مجله دانشکده پزشکی اصفهان
دوره 44، شماره 851
هفته 3، فروردین
فروردین و اردیبهشت 1405
صفحه 158-164

  • تاریخ دریافت 13 بهمن 1404
  • تاریخ پذیرش 31 اردیبهشت 1405