نوع مقاله : Original Article(s)
نویسندگان
1
گروه روانشناسی سلامت،دانشکده پزشکی،دانشگاه علوم پزشکی اصفهان،اصفهان،ایران
2
دا نشیار روانشناسی بالینی، گروه روانشناسی سلامت، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان
3
استاد بیماریهای مغز و اعصاب، گروه داخلی اعصاب، دانشکده پزشکی، مرکز تحقیقات علوم اعصاب، مرکز آموزشی درمانی آیت الله کاشانی، دانشگاه
4
استاد اپیدمیولوژی ،گروه اپیدمیولوژی و آمار زیستی، دانشکده بهداشت، مرکز تحقیقات محیط زیست پژوهشکده پیشگیری اولیه از بیماریهای
5
استاد سردرد و دردهای صورت، گروه داخلی اعصاب، دانشکده پزشکی، مرکز تحقیقات علوم اعصاب، مرکز آموزشی درمانی الزهرا (س)، دانشگاه علوم
6
استاد روانشناسی بالینی، گروه روانشناسی سلامت، دانشکده پزشکی ، مرکز تحقیقات علوم رفتاری ، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان.
10.48305/jims.2026.43459.2300
چکیده
مقدمه:
مولتیپل اسکلروزیس (MS) یک بیماری مزمن سیستم عصبی مرکزی است که اغلب با مشکلات شناختی همراه است. این مشکلات ممکن است از طریق افزایش اضطراب، افسردگی و دشواری در تنظیم هیجان، بر خواب بیماران اثر منفی داشته باشند. هدف پژوهش حاضر بررسی نقش میانجی اضطراب، افسردگی و تنظیم هیجان در رابطه بین مشکلات شناختی و اختلالات خواب در بیماران MS بود.
روشها:
پژوهش حاضر بهصورت مقطعی و با استفاده از مدلسازی معادلات ساختاری انجام شد. تعداد ۳۰۲ بیمار مبتلا به MS از مراکز درمانی شهر اصفهان در سال ۱۴۰۲ بهصورت هدفمند انتخاب شدند. ابزارهای مورد استفاده شامل پرسشنامههای NOCUG، PSQI، HADS و ERQ بود. دادهها با نرمافزارهای SPSS-21 و AMOS-4 تحلیل شدند.
یافتهها:
مشکلات شناختی اثر مستقیم معناداری بر اختلالات خواب داشت(β = -0.304) . همچنین افسردگی (β = 0.326) و ارزیابی مجدد (β = -0.373) با اختلالات خواب رابطه معناداری داشتند، اما اضطراب (β = -0.115) و سرکوب (β = 0.047) اثر معناداری نداشتند. مشکلات شناختی بهطور مستقیم بر افسردگی (β = -0.78)، اضطراب (β = -0.653)، ارزیابی مجدد (β = 0.779) و سرکوب (β = -0.314) اثر معنادار داشت. همچنین اثر غیرمستقیم مشکلات شناختی بر اختلالات خواب از طریق افسردگی (b = -0.053) و ارزیابی مجدد (b = -0.061) معنادار بود.
نتیجهگیری:
افسردگی و ارزیابی مجدد نقش میانجی مهمی در رابطه بین مشکلات شناختی و اختلالات خواب دارند و میتوانند بهعنوان اهداف مداخلهای مؤثر برای بهبود خواب بیماران MS مدنظر قرار گیرند.
کلیدواژه ها: اختلالات خواب ، تنظیم هیجان ، اضطراب، افسردگی، مشکلات شناختی ، مولتیپل اسکلروزیس
تازه های تحقیق
فاطمه زرگر: Google Scholar, PubMed
وحید شایگان نژاد: Google Scholar, PubMed
محمدرضا مرآثی: Google Scholar, PubMed
فریبرز خوروش: Google Scholar, PubMed
رضا باقریان سرارودی : Google Scholar, PubMed
مرضیه لک: Google Scholar, PubMed
کلیدواژهها
موضوعات
عنوان مقاله English
Investigating the mediating role of anxiety, depression, and emotion regulation in the relationship between cognitive problems and sleep disorders in multiple sclerosis patients
نویسندگان English
marzieh lak
1
fatemeh zargar
2
vahid Shaygannejad
3
Mohammad Reza Maracy
4
Fariborz Khorvash,
5
Reza Bagherian,
6
1
Department of health psychology ,Isfahan university of medical science, Isfahan, Iran
2
Fatemeh Zargar, Associate Professor of Clinical Psychology, School of Medicine ,Isfahan University of Medical Sciences.
3
Professor of Neurology, Department of Neurology, School of Medicine , Neurosciences Research Center, Kashani Hospital, Isfahan University of Medical Sciences
4
Professor of Epidemiology , Department of Epidemiology and Biostatistics, School of Health , Environment Research Center, Research Institute for Primordial Prevention of Non-communicable Disease , Isfahan University of Medical Sciences.
5
Fariborz Khorvash, Department of Neurology, School of Medicine , Neurosciences Research Center, Al-Zahra Hospital
Isfahan University of Medical Sciences.
6
professor of Clinical Psychology , School of Medicine , Behavioral Sciences Research Center , Isfahan University of Medical Sciences
چکیده English
Background:
Multiple sclerosis (MS) is a chronic disease of the central nervous system that is often associated with cognitive impairments. These impairments may negatively affect patients' sleep by increasing anxiety, depression, and difficulties in emotion regulation. The present study aimed to investigate the mediating role of anxiety, depression, and emotion regulation in the relationship between cognitive problems and sleep disturbances in patients with MS.
Methods:
T his cross-sectional study was conducted using structural equation modeling (SEM). A total of 302 patients with MS were purposefully selected from treatment centers in Isfahan in 2023. Research instruments included the NOCUG, PSQI, HADS, and ERQ questionnaires. Data were analyzed using SPSS-21 and AMOS-4 software.
Results:
Cognitive problems had a significant direct effect on sleep disturbances (β = -0.304). Depression (β = 0.326) and cognitive reappraisal (β = -0.373) also showed significant effects on sleep disturbances, while anxiety (β = -0.115) and suppression (β = 0.047) were not significant. Cognitive problems had significant direct effects on depression (β = -0.78), anxiety (β = -0.653), cognitive reappraisal (β = 0.779), and suppression (β = -0.314). The indirect effects of cognitive problems on sleep disturbances through depression (b = -0.053) and cognitive reappraisal (b = -0.061) were also significant.
Conclusion:
Depression and cognitive reappraisal play significant mediating roles in the relationship between cognitive impairments and sleep disturbances and may serve as effective intervention targets to improve sleep quality in patients with MS.
Keywords: Sleep disorders, emotion regulation, anxiety, depression, cognitive problems, multiple sclerosis
کلیدواژهها English
anxiety
cognitive dysfunction
depression
emotion regulation
multiple sclerosis
Sleep disorders
